De Europese Commissie zal na de zomer een voorstel op tafel leggen om minimumleeftijden te introduceren op sociale media. Dat heeft voorzitter Ursula von der Leyen aangekondigd. Experts pleiten in een EU-studie voor een leeftijdsgrens van 13 jaar oud. Dat komt overeen met de plannen van de Vlaamse regering.
EU komt na de zomer met voorstel rond minimumleeftijd voor sociale media, experts pleiten voor grens van 13 jaar oud
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Samenvatting:
De Europese Commissie zal na de zomer een voorstel indienen voor een minimumleeftijd op sociale media.
Experts pleiten voor een leeftijdsgrens van 13 jaar. Voor jongere kinderen raden ze aan sociale media enkel onder begeleiding toe te laten.
Het advies sluit aan bij het beleid van de Vlaamse regering, die eerder al een leeftijdsgrens van 13 jaar vastlegde voor "schadelijke sociale media".
Om de leeftijdsgrens af te dwingen, ontwikkelde de EU een eigen leeftijdsverificatietoepassing.
Voor Von der Leyen is het overduidelijk. Sociale media zijn gevaarlijk voor kinderen en we kunnen niet om minimumleeftijdsgrenzen heen: "Sociale media zijn geen speelgoed. Hoewel het uiteindelijk aan ouders is om te beslissen wanneer hun kinderen hun eerste smartphone krijgen, bestaat er inmiddels brede overeenstemming dat er een minimumleeftijd moet zijn vanaf wanneer kinderen toegang kunnen krijgen tot sociale media."
Von der Leyen kreeg vanmorgen een expertenrapport over online veiligheid van kinderen en de Commissie zal de aanbeveling uit dat rapport bestuderen om zelf met een voorstel te komen. Von der Leyen geeft aan dat de overgang geleidelijk zal gebeuren en beseft dat er geen waterdichte oplossing bestaat, maar niet handelen is volgens haar geen optie.
"Grote veranderingen gebeuren nooit van de ene dag op de andere, maar als het om onze veiligheid gaat, zijn ze die inspanning altijd waard", verklaart de Commissievoorzitter. "En als het om sociale media gaat, laat onderzoek zien dat het moment waarop kinderen ermee beginnen ertoe doet."
Experts pleiten (net als Vlaanderen) voor minimumleeftijd van 13 jaar oud
In het rapport dat professoren Jorg Fegert en Maria Melchior hebben opgesteld voor de Europese Commissie pleiten de experts voor een leeftijdsgrens van 13 jaar oud. Voor jongere kinderen raden ze aan om sociale media (en videogames) enkel onder begeleiding toe te laten, bijvoorbeeld voor educatieve doeleinden.
Daarnaast pleiten de experts voor strengere regels voor socialemediaplatformen. Wie jongeren toegang wil geven, moet kunnen aantonen dat zijn platform veilig is.
Dit is een duidelijke bevestiging van de koers die we in Vlaanderen al hebben ingezet
Cieltje Van Achter (N-VA), Vlaams minister van Media
De aanbevelingen sluiten aan bij de koers die de Vlaamse regering vaart. Eerder dit jaar heeft ook de Vlaamse regering de leeftijdsgrens voor 'schadelijke sociale media' vastgelegd op 13 jaar oud. Concreet zal de regering een lijst opmaken van "schadelijke sociale media". Van de betrokken platformen, zoals TikTok en Snapchat, wordt dan verwacht dat ze een doeltreffende leeftijdscontrole toepassen.
"Dit is een duidelijke bevestiging van de koers die we in Vlaanderen al hebben ingezet: een heldere grens op 13 jaar, gekoppeld aan een breder actieplan dat jongeren en ouders ondersteunt én de platformen verantwoordelijk stelt", zegt Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter (N-VA). "Een leeftijdsgrens alleen is geen wonderoplossing. Wie toegang wil tot onze jongeren, moet eerst bewijzen dat zijn platform veilig is."
Ook Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) reageert verheugd. "Ik ben blij dat Europa eindelijk in actie schiet. We kunnen niet langer verwachten dat ouders en jongeren alleen opboksen tegen sociale media die bewust ontworpen zijn om onze aandacht zo lang mogelijk vast te houden."
"Een minimumleeftijd is een belangrijke stap om kinderen beter te beschermen, maar daar mag het niet stoppen. We moeten ervoor zorgen dat kinderen en jongeren veilig kunnen opgroeien in deze digitale wereld. Dat betekent: sterker beleid, betere preventie en een duidelijke boodschap aan technologiebedrijven dat winst nooit boven het welzijn van jongeren mag staan."
Welke platformen?
In eerste instantie zal de Commissie zich buigen over de platformen die moeten worden afgeschermd voor jonge kinderen. Welke platformen zijn mogelijk gevaarlijk voor jonge kinderen? Von der Leyen wijst naar bedrijven als TikTok en Meta (moederbedrijf van Facebook en Instagram), die eerder al door de EU op de vingers werden getikt, maar er wordt ook naar andere platformen gekeken.
"Als we kinderen willen beschermen, moeten we beginnen waar de risico's het grootst zijn. (...) Uit onderzoek blijkt dat dit vooral socialemediaplatformen zijn, maar ook andere platformen met verslavende functies en inhoud die niet geschikt is voor de leeftijd van kinderen. Wanneer we deze categorie duidelijk hebben afgebakend, denk ik dat we moeten nadenken over een gefaseerde en geleidelijke toegang voor verschillende leeftijdsgroepen."
Leeftijdscontrole via een app?
De grote vraag in dit debat is: hoe zal je een socialemediaverbod voor jonge kinderen afdwingen? Daarvoor vestigt de EU haar hoop op een 'leeftijdsverificatie-toepassing' die ze zelf ontwikkeld heeft. Het gaat volgens de Commissie om een gebruiksvriendelijke manier om iemands leeftijd te checken, zonder diens privacy in het gedrang te brengen.
De toepassing wordt ter beschikking gesteld aan de lidstaten en kan als aparte applicatie worden aangeboden of ingebouwd worden in bestaande applicaties, zoals 'Itsme'. Tegen eind 2026 zou de toepassing geïntroduceerd worden in onder meer Frankrijk, Italië en Spanje.
