En als we nu eens eerst de Vlaamse overheidsstructuur hervormen? Vlaams Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit) werpt het op tijdens haar 11 juli-toespraak in Brussel. Volgens haar zijn er vandaag veel te veel tussenlagen om nog efficiënt te zijn. En écht hervormen, dat is ook in Vlaanderen nog niet gelukt.
Freya Van den Bossche roept op 11 juli op tot 'Vlaamse staatshervorming': "Echt doorpakken hebben we nooit gedaan"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Waar Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) gisteren nog expliciet opriep tot Vlaamse fiscale autonomie, uit bezorgdheid over de moeilijke begrotingssituatie van België, steekt Vlaams Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit) vandaag eerder de hand in eigen boezem.
In haar 11 juli-toespraak wijst ze erop dat grote internationale ontwikkelingen, AI en de klimaatproblematiek bij uitstek wendbaarheid vragen van een overheid en een maatschappij. En dat lijken we vandaag ook in Vlaanderen wat te missen, suggereert ze.
"Kijk naar hoe wij georganiseerd zijn: 6 parlementen, 6 regeringen. En daaronder: provincies, gemeenten klein en groot, intercommunales, tussenstructuren, een lappendeken van besturen en mandaten, elk met een eigen logica, een eigen tempo, eigen belangen. Al die lagen waren ooit een antwoord op de vragen van gisteren. Vandaag zijn ze te vaak een rem op de antwoorden van morgen."
Misschien is het moment aangebroken om onze structuren te herdenken
Vlaams Parlementsvoorzitter Freya Van den Bossche (Vooruit)
Haar punt: "Misschien is het moment aangebroken om onze structuren te herdenken. (…) Het goede nieuws is dat we op niemand moeten wachten om daar iets aan te doen. Het vraagt ook geen institutionele big bang, geen jarenlange onderhandelingsronde. Het vraagt maar één ding: de wil om het anders te doen."
Freya Van den Bossche: "Misschien moeten we verdergaan dan enkel de afschaffing van de Senaat"
Is dat dan nog nooit geprobeerd? Toch wel, geeft ze toe. "Maar echt doorpakken hebben we nooit gedaan. Te veel veto's, te veel taboes, te veel oude politiek. De keuzes halfslachtig. Het werk is niet af." Vanochtend suggereerde ze al om bijvoorbeeld het aantal Vlaamse Parlementsleden in te perken.
Grote keuzes
En zo heeft zijn of haar iedereen een eigen buitenlandse voorbeeld: Diependaele droomde gisteren van Vlaanderen als een soort Baskenland binnen België, met nog veel meer autonomie dus. Van den Bossche neemt Denemarken als model.
"De Denen weten iets dat wij lijken vergeten te zijn: dat een democratie grote, langjarige keuzes moet maken die de volgende verkiezingsuitslag overleven. Toen daar in 2019 een nieuwe klimaatwet moest komen, stemden 8 van de 10 partijen in het parlement voor."
"Grote, fundamentele keuzes maken de Denen over de grenzen van meerderheid en oppositie, over coalitiewissels heen. Vandaag is Denemarken wereldleider in windenergie - dankzij die scherpe keuze en die politieke standvastigheid."
Brussels burgemeester Close: "Nederlands opent deuren"
Voor wie niet genoeg heeft van 11 juli-toespraken: ook Brussels burgemeester Philippe Close (PS) mocht zijn zegje doen. Hij prees de samenwerking tussen Brussel en Vlaanderen, op vlak van innovatie, klimaatbeheersing, energie en jobs.
"Elke dag komen duizenden Vlamingen hier werken, ondernemen en investeren. En in ruil draagt Brussel mee bij aan de groei van Vlaanderen. Dat is geen wedstrijd. Dat is een partnerschap."
Ondertussen merkt hij dat ook Brusselse jongeren almaar meer het belang van het Nederlands inzien. "Ouders weten dat Nederlands leren geen muren bouwt maar deuren opent. Voor studies. Voor werk. Voor de toekomst."
11 juli en dus Vlaamse feestdag: reden om te vieren of tijd voor grondige hervormingen? (Journaalrepo 11/07/2026, 13 uur)
