Het Verenigd Koninkrijk is in de ban van een van de meest opmerkelijke uitleenbeurten in de kunstgeschiedenis van het land. Het bijna 1.000 jaar oude Tapijt van Bayeux is aangekomen in Londen voor een uitleenbeurt van 9 maanden aan het British Museum. Het waren de Franse president Macron en de Britse premier Starmer die de transactie in 2025 aankondigden. Opmerkelijk is dat de verhuizing er zonder de expertise en medewerking van het Gentse bedrijf Meyvaert nooit gekomen zou zijn.
Zonder Gents bedrijf zou uitleenbeurt Tapijt van Bayeux onmogelijk geweest zijn
Dieter Ceustermans
Gepubliceerd:
Het Tapijt van Bayeux beeldt de slag van Hastings uit 1066 uit. De Normandische hertog Willem De Veroveraar versloeg toen de Engelse koning Harold waardoor Engeland in handen van de Fransen kwam. Een gevoelig en belangrijk moment dus, dat de loop van de Britse en Europese geschiedenis grondig veranderd heeft.
De opdracht voor het tapijt werd wellicht gegeven door de Franse bisschop Odo van Bayeux, een halfbroer van Willem De Veroveraar. Het werd rond 1092 gemaakt door Engelse nonnen uit de buurt van Canterbury en beeldt in 70 geborduurde scènes de Slag van Hastings uit.
Waarom deze uitleenbeurt?
Het Tapijt van Bayeux wordt sinds 1983 tentoongesteld in het Bayeux Museum in het Normandische stadje Bayeux. Maar dat museum is aan renovatie toe en dus liet de Franse president Macron vorig jaar weten dat het Tapijt voor het eerst in bijna 1.000 jaar Frankrijk zou verlaten voor een uitleenbeurt aan het British Museum in Londen.
Volgens Macron is de uitleenbeurt een blijk van vertrouwen tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, maar niet iedereen was blij met de beslissing. Het Tapijt is zeer fragiel en mag uiteraard absoluut niet beschadigd worden. Er zijn dan ook kosten noch moeite gespaard om het transport zo veilig mogelijk te laten verlopen.
Het Tapijt is vandaag in het British Museum aangekomen, na een nachtelijke reis met tal van draconische veiligheidsmaatregelen, en vanaf september zal het daar 9 maanden lang te zien zijn. De tentoonstelling kondigt zich aan als een reusachtig succes, want alle tickets tot en met december zijn al uitverkocht.
Enter: het Gentse bedrijf Meyvaert
Maar de hele operatie zou onmogelijk geweest zijn zonder de medewerking van het Gentse bedrijf Meyvaert, een wereldspeler op het vlak van museumkasten. "In februari kregen we telefoon van het British Museum", vertelt CEO Stijn Verstraete, "met de vraag of we tegen uiterlijk 10 juli een hoogtechnologische kast konden bouwen om het Tapijt van Bayeux in tentoon te stellen. Dat was krap, maar niet onmogelijk en dus hebben we toegezegd."
Meyvaert bestaat al sinds 1826 en viert dus uitgerekend dit jaar zijn 200e verjaardag. Ze begonnen 200 jaar geleden als glashandelaren en later produceerden ze meubelglas en spiegelglas, maar sinds de jaren 60 van vorige eeuw heeft het bedrijf zich toegelegd op het vervaardigen van gespecialiseerde tentoonstellingskasten voor musea over de hele wereld.
"In eigen land leverden we de kasten voor onder meer het Lam Gods en het Antwerpse KMSKA, maar ook het Rijksmuseum in Amsterdam, het Musée d'Orsay in Parijs en nagenoeg alle musea in de Amerikaanse hoofdstad Washington behoren tot onze klanten", zegt Verstraete, "net als het Louvre in Abu Dhabi".
Uitzonderlijk project met veel gevoeligheden
Met een lengte van 70 meter en een totaal gewicht van 20 ton is de tentoonstellingskast voor het Tapijt van Bayeux ook voor Meyvaert een uitzonderlijk groot project. "Eigenlijk zijn wij het enige bedrijf ter wereld dat een kast van deze omvang kan leveren", zegt Verstraete, "en zelfs onze concurrenten hebben ons gefeliciteerd met deze prestatie."
Maar bovenop de omvang ligt het hele project ook politiek zo gevoelig dat het soms op eieren lopen was. "Toen we in april een eerste prototype klaar hadden, stonden hier tientallen mensen, zowel van Franse als van Britse kant, en die hadden allemaal hun eigen opmerkingen en wensen", zegt Stijn Verstraete.
"Ook de directeur van het British Museum kwam op bezoek om het project persoonlijk te bespreken. We hebben met al die gevoeligheden rekening moeten houden."
En dat de zaak van op het hoogste politiek niveau werd opgevolgd, blijkt ook uit volgende anekdote: "De directeur van het British Museum zat met een strakke timing en wilde absoluut geen vertraging oplopen", aldus Verstraete. "Op een zeker moment zei ze tegen mij: ik heb het rechtstreekse nummer van Macron, dus bel mij als er problemen dreigen."
Deadline gehaald
Maar dat bleek dus niet nodig want de deadline werd netjes gehaald. "Op dit moment is de kast al in het British Museum en legt ons plaatsingsteam de laatste hand aan de opbouw ervan", zegt Verstraete.
Maandag zal het Tapijt van Bayeux dan uit de transportkoffers worden gehaald en in de tentoonstellingskast worden gelegd. "Dat is niet onze job", aldus Verstraete, "maar we blijven uiteraard wel in de buurt om zeker te zijn dat alles technisch helemaal in orde is."
Voor het in de kast leggen van het Tapijt van Bayeux houdt het British Museum maar liefst 100 zorgvuldig opgeleide mensen achter de hand. "Het zal een beetje lijken op een pitstop in de Formule 1", aldus Verstraete, "waarbij iedereen precies weet wat hij of zij moet doen. Een vertraagde pitstop dan wel, want ik heb me laten vertellen dat de hele procedure urenlang zal duren en dat er tijdens de procedure niet gepraat zal mogen worden om concentratieverlies te vermijden."
"Onze kast heeft een uitschuifbaar deel en daar zal het Tapijt zorgvuldig op gelegd moeten worden. Daarna schuift de kast dicht en gaat het glas eroverheen en dan kan de klimaatregeling in de kast haar werk beginnen te doen."
Van 10 september 2026 tot 11 juli 2027 gaat de tentoonstelling in het British Museum dan open voor het publiek en zullen wellicht miljoenen mensen van over de hele wereld het Tapijt van Bayeux komen bezichtigen, zonder te beseffen dat een Vlaams bedrijf hun bezoek heeft mogelijk gemaakt.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
