Tijdens de hittegolf tussen 18 juni en 1 juli stierven er 1.747 mensen meer dan gemiddeld. Dat blijkt uit cijfers over de oversterfte die Sciensano vandaag vrijgeeft. Vooral in Wallonië stierven er opvallend meer mensen dan normaal. Volgens Sciensano gaat het om de hoogste sterftecijfers tijdens een hittegolf sinds de eerste analyses in 2000.
1.747 extra doden tijdens hittegolf: "Dodelijkste van laatste 30 jaar"
Tobias Santens
Gepubliceerd:
Vorige week was er nog sprake van 1.222 extra doden tussen 18 en 29 juni, maar dat ging om voorlopige cijfers. Die cijfers worden nu naar boven bijgesteld door Sciensano, die ook overlijdens meetelt tot 1 juli.
Wallonië extra zwaar getroffen
Opvallend is het verschil tussen de gewesten. In Vlaanderen stierven tijdens de hittegolf 682 mensen meer dan gemiddeld en in Brussel 159 mensen. In Wallonië gaat het om maar liefst 919 extra sterfgevallen.
Dat is niet enkel in absolute aantallen een groot verschil. Ook procentueel vielen er in Wallonië ruim dubbel zoveel zogenoemde 'hittedoden' als in andere gewesten. In Wallonië stierven 76 procent meer mensen dan gemiddeld. In Vlaanderen ging het om ruim 31 procent extra sterfgevallen. De Waalse minister van Volksgezondheid, Yves Coppieters (Les Engagés), noemt de cijfers "zorgwekkend".
Een sluitende verklaring voor die Waalse cijfers is er niet. Omdat de kern van de hittekoepel in Frankrijk lag, waren de ozonconcentraties hoger in Wallonië, zegt Sciensano. Bovendien is de levensverwachting in Wallonië lager. Dat betekent mogelijk dat inwoners er kwetsbaarder zijn. Of dat ook voor meer hittedoden zorgde, moet verder worden onderzocht.
Sciensano benadrukt dat de hittegolf alle leeftijdsgroepen treft. Zo vielen er ook 280 extra sterfgevallen in de leeftijdsgroep jonger dan 65 jaar. Specifiek in woonzorgcentra vielen er 498 doden meer dan gewoonlijk in dezelfde periode. De dodelijkste dag was zaterdag 27 juni, met 641 overlijdens, meer dan dubbel zo veel als normaal.
Zwaarste sterfte tijdens hittegolf
Volgens Sciensano gaat het om de zwaarste sterftecijfers tijdens een hittegolf sinds het begin van de analyses. Tijdens een vorige hittegolf, tussen 5 en 12 augustus 2020, vielen er 1557 doden meer dan normaal in die periode. Hoewel die hittegolf 2 dagen langer duurde, werd er dus in absolute cijfers een lagere oversterfte opgetekend.
Ook relatief eist de hittegolf van 2 weken geleden de zwaarste tol sinds het begin van de metingen in 2000. In totaal werden er 48 procent meer doden dan gemiddeld geteld, over heel het land. Tijdens geen enkele andere hittegolf nam het sterftecijfer eerder zo sterk toe, stelt Sciensano.
Het is de dodelijkste hittegolf van de laatste 30 jaar
Toon Braeye, epidemioloog Sciensano
"Het is de dodelijkste hittegolf van de laatste 30 jaar", besluit epidemioloog Toon Braeye van Sciensano. "Op basis van de afgelopen hittegolven hadden we mildere cijfers verwacht. Maar het type hittegolf dat we nu hebben meegemaakt, was uniek, door de aaneenschakeling van warme nachten."
Noodnummer versterken
De 6 ministers van Volksgezondheid bespraken vandaag de aanpak van de hittegolf. Ze schuiven een aantal bijkomende maatregelen naar voren voor de toekomst. Zo zouden lokale besturen en organisaties nog meer contact moeten opnemen met kwetsbare personen, zoals ouderen die alleen wonen.
Ook het noodnummer 1733 voor niet-dringende medische hulp moet versterkt worden, zeggen de ministers. Dat kan de oproepen naar noodnummer 112 beperken. Eerder had minister van Volksgezondheid Vandenbroucke (Vooruit) kritiek op minister van Binnenlandse Zaken Quintin (MR) omdat er tijdens het onweersweekend van 27 en 28 juni geen extra bezetting bij de noodcentrale was voorzien.
Daarnaast willen de ministers meer aandacht voor kleinere evenementen. Tijdens de afgelopen hittegolf werden grote evenementen zoals Couleur Café, Werchter Boutique en Paradise City (tijdelijk) stilgelegd.
Danny verloor beide ouders op zelfde dag door hittegolf
Hoe wordt oversterfte berekend?
Het aantal overlijdens tussen 18 juni en 1 juli werd vergeleken met het gemiddelde aantal overlijdens in dezelfde periode de afgelopen 5 jaar.
Voor de sterftecijfers maakte Sciensano gebruik van het Rijksregister en sterftegegevens van woonzorgcentra die afkomstig zijn uit Statbel. Als die gegevens later nog worden aangepast, kunnen ook de berekeningen rond de oversterfte nog veranderen.
Sciensano bekeek per leeftijdscategorie, geslacht en gewest hoeveel mensen er meer stierven dan gemiddeld. Daarnaast keek het wetenschappelijk instituut naar de verwachte overlijdens over het hele land en vergeleek die met de werkelijke totale overlijdens.
Omdat er een verschil zit tussen de verwachte cijfers per categorie en de verwachte cijfers voor het hele land, komt de som van de extra overlijdens per categorie niet overeen met het totaal aantal extra overlijdens.
