"Er is geen sprake van de achteruitgang van de garnaal." Dat laat het ILVO weten, het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek. Gisteren stond in een onderzoek van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) dat de grijze garnaal minder voorkomt in de Noordzee, maar die conclusie telt volgens ILVO enkel voor het ondiepe water.
"Geen sprake van achteruitgang van garnaal": ILVO nuanceert cijfers van burgeronderzoek
Jarne Pollie
Gepubliceerd:
Het VLIZ kwam gisteren naar buiten met cijfers van het burgerwetenschapsproject SeaWatch-B, dat tussen 2014 en 2025 heel wat data van zeedieren in het strandwater verzamelde. Verschillende media concludeerden dat het leven in het Belgische strandwater in 30 jaar tijd fundamenteel veranderd is. Onder meer de grijze garnaal en de strandkrabben gingen fors achteruit.
Strandwater
ILVO komt nu met bijkomende wetenschappelijke cijfers en duiding. "Omdat ILVO vreest dat sommige lezers/kijkers daarbij het woord 'strandwater' over het hoofd zien en omdat de burger misschien verkeerdelijk zou concluderen dat er nauwelijks nog garnaal in zee zit", klinkt het.
Voor alle duidelijkheid: er is geen foute informatie verspreid, maar ILVO wil nog wel eens de nadruk leggen op welke zone onderzocht is, want dat is enkel de eerste 10 meter van de zee vanaf het strand.
"Het project SeaWatch heeft als burgerwetenschap wellicht een plaats om inzicht te krijgen over wat er gebeurt op het strand en in de allereerste zeestrook. Maar het is onvoldoende representatief voor uitspraken over mariene soorten die in een veel breder gebied voorkomen en die sterk migreren doorheen het jaar, zoals garnaal."
Groter gebied
Sinds vele jaren houdt ILVO in totaal 33 locatiepunten in de gaten. Zo kunnen de wetenschappers een betrouwbare inschatting maken van hoe het gesteld is met de commercieel belangrijke soorten. "De resultaten van dit langlopend onderzoek zijn duidelijk: er is geen sprake van de achteruitgang van garnaal."
"Wel is er een duidelijk fluctuerend patroon te zien. 'Goede' jaren met hoge aantallen garnalen blijven zich afwisselen met 'slechtere' jaren waarbij er lage aantallen worden geregistreerd. Ook de aanvoercijfers voor garnaal in de Belgische havens spreken de suggestie tegen van gestaag dalende aantallen garnalen op zee. De aanvoercijfers tonen integendeel opnieuw een fluctuerend patroon."
"Tot op heden zijn de precieze, wellicht complexe redenen voor de fluctuaties niet helder, noch voor de wetenschappers noch voor de vissers", concludeert Bartel Vertongen, ILVO-onderzoeker gespecialiseerd in garnaal.
"Het is voorbarig om de fluctuaties af te schuiven op klimaatverandering. Wij weten wel dat de reproductie van de grijze garnaal afhankelijk is van verschillende factoren, bijvoorbeeld van de voedselbeschikbaarheid."
