Brandweerkoppel Thijs en Isolde helpt natuurbranden bestrijden in Portugal: "We draaien mee waar nood het hoogst is"

"Als we kunnen helpen, dan moeten we dat ook doen", zeggen Thijs en Isolde bij VRT NWS.

Het koppel deelt niet alleen hun leven, maar ook hun passie voor de brandweer. Al jarenlang zijn ze actief als vrijwilliger. Thijs wordt binnenkort zelfs beroepsbrandweerman. "Een droom die werkelijkheid wordt", zegt hij. 

Het koppel zet zich in bij ERA Belgium, een jonge Belgische vzw die (getrainde) vrijwilligers uit de brandweersector samenbrengt om Portugese korpsen tijdens het bosbrandseizoen te ondersteunen.

De organisatie bestaat nog geen jaar, maar is snel gegroeid. Deze zomer zullen zo’n 70 Vlaamse vrijwilligers naar Portugal afzakken, onder wie 5 vrouwen. "En daarnaast is er een wachtlijst."

De inzet gebeurt in shiften van een week. Vrijwilligers worden ondergebracht bij Portugese kazernes en draaien mee in de dagelijkse werking. Het doel is om de lokale brandweerdiensten extra slagkracht te geven tijdens de drukste periode van het jaar.

"We gaan naar kazernes waar ze echt nood hebben aan extra personeel", legt Isolde uit. "Nu gaan we naar het noorden, waar er een groot tekort is."

Voorlopig focust de organisatie op Portugal, maar op termijn wil ze ook actief worden in andere Zuid-Europese landen zoals Frankrijk of Griekenland. "In Portugal was het makkelijker om contacten te leggen, ook omdat we daar al mensen kenden van de voorbije jaren."

Voor Thijs is de Portugese aanpak niet onbekend. De vrijwillige brandweerman trok de voorbije jaren al 2 keer naar het land.

Zijn eerste ervaring was meteen intens. "Het jaar dat ik voor het eerst ging, waren we nog maar net geland of we moesten onmiddellijk uitrukken", vertelt hij. "Vanaf dat moment volgden de interventies elkaar snel op."

Vorig jaar verliep rustiger. Door vochtiger weer bleven grote branden uit en lag de nadruk meer op opleiding en uitwisseling van expertise.

Dat kan deze zomer anders worden. Volgens Thijs zijn de omstandigheden nu opnieuw uitdagend. "Het is er warm, droog en er staat veel wind. Dan kan het kleinste vonkje voldoende zijn om een grote brand te veroorzaken."

"Het is echt een wisselwerking", vertellen ze. "De Portugese brandweerlui tonen hoe zij natuur- en bosbranden aanpakken. Daar hebben ze enorm veel ervaring mee. Tegelijk kunnen wij onze kennis delen over andere types interventies." Al verloopt de communicatie soms met handen en voeten door de taalbarrière.

"Die ervaring leer je niet uit een boek", zegt Isolde. "En terwijl je bijleert, help je ook mensen."

De kennis kan volgens hen ook later in België nuttig zijn. Lange periodes van droogte door de klimaatopwarming zorgen ervoor dat ook hier natuur- en vegetatiebranden steeds vaker voorkomen.

Het werk brengt uiteraard risico’s met zich mee. Bosbranden gedragen zich vaak onvoorspelbaar en omstandigheden kunnen snel veranderen.

Toch voelen de vrijwilligers zich voorbereid. "Je vertrouwt daar op de ervaring van de Portugese collega’s", zegt Thijs. "Zij kennen het terrein door en door en kunnen goed inschatten hoe een brand zal evolueren."

Dat neemt niet weg dat het gevaar reëel blijft. "Je kunt nooit alles voor honderd procent voorspellen. Maar dat geldt ook voor interventies hier in België. Als brandweerman leer je omgaan met risico’s."

Volgens Isolde staan de brandweerlui daar tijdens een interventie zelf minder bij stil dan de mensen die thuis achterblijven. "Op het moment zelf ben je bezig met je opdracht. Je bent daarvoor opgeleid. Maar natuurlijk beseffen de thuisblijvers ook dat er altijd iets kan gebeuren."

Het gezin komt regelmatig in een Portugese regio waar vrienden een woning hebben. Die omgeving werd de voorbije jaren meermaals bedreigd door bosbranden. "Toen we daar vorig jaar zaten, moesten we vertrekken omdat het vuur te dichtbij kwam. De as dwarrelde op mijn boek terwijl ik aan het lezen was", herinnert Isolde zich.

Het koppel gaat niet samen in dezelfde periode naar Portugal, al was dat oorspronkelijk wel de bedoeling. "We hadden gepland om in september samen te gaan", vertelt Isolde. "Maar doordat Thijs op 1 september start als beroepsbrandweerman, moest dat plan aangepast worden."

En er is ook het familiale aspect. "We hebben altijd gezegd dat we pas allebei zouden gaan als de kinderen oud genoeg waren", zegt Isolde. "Onze dochter is ondertussen 18. Dat geeft toch een ander gevoel."

Naast hun engagement in Portugal investeren Thijs en Isolde ook in België veel tijd in de brandweer, met opleidingen, oefeningen en specialisaties.

"Eigenlijk is vrijwillige brandweer meer een passie dan zomaar een hobby", zegt Isolde. "Mensen helpen, ervaring opdoen en iets kunnen betekenen. Dat blijft de kern van waarom we dit doen... En misschien zijn we een beetje gek in het hoofd."