In Japan groeit het verzet tegen het plan om de mannelijke troonopvolging veilig te stellen. Kranten en academici laten zich steeds luider horen in het voordeel van prinses Aiko, het enige kind van keizer Naruhito. Het Japanse staatsbezoek aan Nederland en ons land heeft nog maar eens aangetoond dat ook een vrouwelijke troonopvolger die rol perfect kan vervullen.
Japan wil mannelijke troonopvolging redden via adoptie, maar het volk denkt er anders over
Sandra Cardoen
Gepubliceerd:
De Japanse regering nam een wetsvoorstel aan om de wet op het Keizerlijke Huis uit 1947 te herzien. Het voorstel maakt het mogelijk om mannelijke afstammelingen van voormalige takken van de keizerlijke familie via de vaderlijke lijn te adopteren.
Voor wie dit als Chinees in de oren klinkt: in Japan wordt de keizerlijke troon uitsluitend via de mannelijke lijn doorgegeven. En precies daar knelt het.
De huidige keizer Naruhito heeft 1 kind, een dochter. Prinses Aiko komt dus niet in aanmerking voor de chrysantentroon. Daarom is Naruhito's jongere broer, Akishino, de kroonprins.
Akishino heeft 3 kinderen: 2 dochters en een veel jongere zoon, nakomertje Hisahito (19). Mannen zijn binnen de Japanse keizerlijke familie schaars, waardoor de opvolging bijzonder kwetsbaar is.
Met het wetsvoorstel worden nieuwe mannelijke familielijnen aangeboord om de opvolging te waarborgen. Het voorstel moet deze maand nog goedgekeurd worden in het parlement.
Verzet groeit
Maar het verzet groeit. Japanse media wijzen erop dat er geen rekening wordt gehouden met "de wil van het volk", enkel met "de wil van de uitvoerende macht".
"Dit is te overhaast. We dringen er bij de regering sterk op aan dit te heroverwegen", kopt mediagroep Nikkei in een opiniestuk. "De regering moet haar harde standpunt laten varen en dringend een klimaat scheppen voor een rustig debat."
Prinses Aiko is populair bij het brede publiek. Uit een peiling (mei 2025) blijkt dat 70 procent van de ondervraagde Japanners voorstander zijn van een vrouwelijke troonopvolger.
In een tijdperk waarin gendergelijkheid internationaal vanzelfsprekend is, is dit voorstel achterhaald
Professor Aiko Nishikida (Keio Universiteit)
"Het is ironisch dat dit besluit werd genomen door een regering onder leiding van Japans eerste vrouwelijke premier", stelt professor Aiko Nishikida in Asahi, een progressieve Japanse krant. "Zelfs als men beweert dat dit traditionele Japanse cultuur is, is het internationaal moeilijk uit te leggen."
Dat het moeilijk uit te leggen is, werd pijnlijk duidelijk tijdens het staatsbezoek van Japan aan Nederland en België vorige maand. Op het staatsbanket in Amsterdam was de Nederlandse kroonprinses Amalia aanwezig.
Ook onze toekomstige koningin, kroonprinses Elisabeth, verwelkomde het Japanse keizerlijke paar op de luchthaven van Melsbroek.
Keizer Naruhito vertelde aan de aanwezige Japanse pers in België dat hij door de kinderen van koning Filip en koningin Mathilde te ontmoeten, hoopte "een brug te kunnen slaan naar de volgende generatie".
Elisabeth ontvangt solo de keizer en keizerin
Een subtiele knipoog naar zijn dochter, die net als Elisabeth 24 jaar is. Aiko reisde niet mee naar Europa. Officieel omdat het geen traditie is dat kinderen van de keizer deelnemen aan staatsbezoeken.
Intussen blijft de prinses aan de slag bij het Japanse Rode Kruis in Tokio, terwijl ze ook steeds vaker officiële taken voor het keizerlijk huis op zich neemt. Zo zat ze in mei, glimlachend naast haar neef Hisahito, aan tafel tijdens het staatsbanket voor de Filipijnse president.
Toch verhult dat beeld een gevoelig debat binnen het keizerlijke hof.
