In Turkije is een bekende stand-upcomedian bij zijn terugkeer uit het buitenland opgepakt op de luchthaven in Istanbul. Deniz Göktas haalde met zijn laatste voorstelling op een week tijd ruim 7 miljoen views op YouTube, maar wordt er door de autoriteiten van beschuldigd 'religieuze waarden te beledigen'. Vandaag zou hij voor de rechter moeten verschijnen.
Turkse stand-upcomedian Deniz Göktas verschijnt vandaag voor de rechter voor 'beledigen religieuze waarden'
'Ölü Deniz' (Dode Zee) heet de voorstelling waarin Deniz Göktas zijn kijk geeft op het leven en de maatschappij in Turkije. Hij neemt daarbij geen blad voor de mond: hij deelt sneren uit naar de regering en de oppositie, en spaart ook president Recep Tayyip Erdogan niet.
De grappen over de president kregen de meeste bijval, schrijft correspondente Suzan Yücel vanuit Turkije in de Nederlandse krant NRC .
De show van Göktas werd vorige maand opgenomen in Istanbul en werd vorige week woensdagavond op YouTube gezet. In een week tijd werd de voorstelling ruim 7 miljoen keer bekeken. Ze ontlokt ook een massa enthousiaste reacties.
"185 aanklachten"
Maar volgens het parket zijn er ook "185 klachten" binnengekomen van mensen die aanstoot hebben genomen aan de voorstelling.
Die klachten hebben aanleiding gegeven tot een gerechtelijk onderzoek. Deniz Göktas was - toevallig of niet - de voorbije week in het buitenland, maar werd bij zijn terugkeer op de luchthaven van Istanbul meegenomen voor verhoor.
Eerder waren al verschillende fragmenten uit de show die op X waren gezet, geblokkeerd door de overheid om "de nationale veiligheid en openbare orde" te beschermen. Voor de AKP-partij van Erdogan getuigen ze niet van humor of satire, maar werden in de voorstelling "religieuze waarden openlijk beledigend".
Ook van de arrestatie zelf staan beelden online, waarop te zien is hoe Göktas in handboeien wordt afgevoerd, vertelt NOS-correspondent Gülsah Ercetin. "Dat maakt veel los in Turkije. Veel Turken vinden het buitenproportioneel dat er nu een onderzoek tegen hem loopt. Anderen vinden juist dat Göktas te ver is gegaan door een grap te maken over de Koran, het heilige boek voor moslims."
In het Turks parlement leidde het ook tot discussie. "Vanuit de oppositie is er stevige kritiek op de manier waarop de comedian wordt aangepakt. Hij krijgt onder meer steun van Özgür Özel, de afgezette partijvoorzitter van de CHP, de grootste oppositiepartij van het land."
"Volgens Özel is er nauwelijks nog ruimte voor kunst, satire en vrijheid van meningsuiting. In de afgelopen jaren moesten duizenden mensen voor de rechter verschijnen voor het beledigen van de president, wat strafbaar is in Turkije."
Politici, journalisten, maar ook meer mensen uit populaire cultuur
De 32-jarige Göktas is inderdaad niet de eerste beroemdheid in Turkije die te maken krijgt met gerechtelijk onderzoek, arrestatie of vervolging voor opmerkingen die als beledigend worden beschouwd. In Turkije is het beledigen van de president strafbaar, wat volgens mensenrechtenorganisaties heeft geleid tot een klimaat van zelfcensuur.
Terwijl vooral politici en journalisten in het vizier kwamen, zijn de laatste jaren ook meer figuren uit de populaire cultuur het slachtoffer geworden van aanklachten.
Medewerkers van het satirische tijdschrift Leman staan terecht op beschuldiging van het aanzetten tot haat vanwege een vorig jaar gepubliceerde cartoon van de profeet Mohammed en Mozes. Tuba Ulu, een andere stand-upcomedian, werd eerder dit jaar kort vastgehouden vanwege een grap over de Ottomaanse sultan Suleiman.
Daarnaast zijn tientallen acteurs, zangers en influencers gearresteerd tijdens politie-invallen in het kader van onderzoeken naar vermeend drugsgebruik of -bezit.
