Een Oekraïense oligarch met een omstreden reputatie: Vadym Jermolajev is het vermoedelijke doelwit van een explosie in Monaco waarbij hij en zijn gezin (zwaar)gewond raakten. Wie is hij? En wat ligt mogelijk aan de basis van de aanslag?
Wie is Vadym Jermolajev, de oligarch uit Oekraïne die waarschijnlijk doelwit was van aanslag in Monaco?
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Na de ontploffing in Monaco van maandagavond blijven er veel vragen open. Dit weten we wél: maandag rond 21 uur liet een man een rugzak achter aan de ingang van een appartementsgebouw, vlak bij de Franse grens. Niet veel later ontplofte een explosief, net op het moment dat 3 mensen het gebouw wilden binnengaan. De dader sloeg op de vlucht en wordt nog altijd gezocht.
De 3 mensen raakten gewond. De Monegaskische autoriteiten communiceren officieel niet over de identiteit van de slachtoffers, maar media (zowel in Monaco als in Rusland en Oekraïne) spraken al snel van de Oekraïense zakenman Vadym Jermolajev, zijn vrouw en hun 13-jarige zoon.
De autoriteiten onderzoeken de zaak als een gerichte aanslag en gaan ervan uit dat Jermolajevhet doelwit was. Er is dus geen sprake van terrorisme, herhaalde de procureur-generaal van Monaco, Stéphane Thibault, vandaag in een persconferentie.
Jermolajev zou er alleszins zwaar aan toe zijn. Volgens ooggetuigen raakte hij beide benen kwijt bij de explosie. Volgens de lokale krant Monaco Matin zou de man intussen wel buiten levensgevaar zijn. Zijn vrouw verkeert nog in kritieke toestand. De jongen heeft lichtere verwondingen.
Wie is Jermolajev?
Waarom werd het gezin geviseerd? Ruslandkenner Dénis van Vliet schetst Jermolajevals een gevestigde naam in de Oekraïense zakenwereld, maar ook als een omstreden figuur met een beladen reputatie.
"Hij stond heel lang in de top 25 van rijkste Oekraïners", vertelt Van Vliet in De Wereld Vandaag op Radio 1. Volgens hem komt zijn fortuin uit de jaren 90, een periode van economische chaos in Oekraïne. "Het land was toen heel arm. Er was heel weinig. Hij is toen begonnen met een handeltje. Hij importeerde levensmiddelen en drank uit Bulgarije en Turkije."
Wie is de Oekraïense oligarch die vermoedelijk het doelwit was van rugzakbom in Monaco?
Daarmee wist hij een flink fortuin op te bouwen, waarna hij zijn activiteiten verder uitbreidde richting vastgoed en later ook wijnhandel.
Zaken met en in Rusland
Maar, en net daar wringt voor veel Oekraïners het schoentje, na de annexatie van de Krim in 2014 bleef Jermolajev zaken doen in Rusland. "Vooral op de Krim, waar zijn wijnhandel zat", zegt Van Vliet.
"Er is toen eigenlijk een soort jacht gekomen op Oekraïners die nog zaken deden met Rusland." Sinds december 2023 heeft de Oekraïense president Zelensky hem om die reden sancties opgelegd.
In die context verliet Jermolajev het land. Hij nam rond 2017 zelfs zelfstandig afstand van zijn Oekraïense nationaliteit. "Omdat hij geen vertrouwen had in het rechtssysteem."
"Jermolajev zei dat hij als Oekraïner meer risico liep om vervolgd te worden. Hij nam de Cypriotische nationaliteit aan en verhuisde naar Monaco."
Verschillende pistes, weinig duidelijkheid
Of die context de reden is van de aanslag, is vooralsnog onduidelijk. "Het zou kunnen", zegt Van Vliet. "Maar de dader is nog niet opgepakt, dus we weten nog niet wat het motief is."
Al wordt er natuurlijk druk gespeculeerd. "In Russische media wordt gesuggereerd dat president Zelensky - de Oekraïense regering dus - achter de aanslag zit. Maar dat lijkt me onwaarschijnlijk."
In Oekraïne wordt eerder in de richting van een criminele afrekening gekeken
Dénis van Vliet, Ruslandkenner
"Een andere piste is dat de aanval iets te maken zou hebben met Jermolajevs oudste zoon (niet de 13-jarige die betrokken was bij de aanslag, red.)", gaat Van Vliet verder.
Arthur Jermolajev werd vorig jaar veroordeeld in een groot callcenterschandaal. Daarbij werd tussen 2019 en 2022 meer dan 100 miljoen euro afgeperst van duizenden Europese spaarders, onder andere in Duitsland, Estland en Oekraïne, via nepinvesteringen in cryptovaluta.
Vadym Jermolajev zelf zou volgens Monaco Matin , hoewel hij niet het hoofd was, ook betrokken geweest zijn bij het netwerk.
"In Oekraïne wordt daarom eerder in de richting van een criminele afrekening gekeken en zou de aanslag dus losstaan van de oorlog of van zijn handel met Rusland. Verschillende pistes dus, maar het blijft afwachten."
