"Gebash op leerkrachten moet stoppen": VRT NWS-collega en expert onderwijs Brigitte Vermeersch gaat met pensioen

Researcher, projectmanager of woordvoerder: Brigitte Vermeersch heeft in haar rijke carrière bij VRT en VRT NWS vele watertjes doorzwommen. Toch was en is ze vooral expert onderwijs, een domein dat ze al vele jaren door en door kent en op de voet volgt. Nu ze na 37 jaar met pensioen gaat, gaan haar gedachten dan ook in de eerste plaats naar die passie uit in een gesprek in De Wereld Vandaag op Radio 1.

"Ik heb klassieke filologie gestudeerd met de bedoeling les te geven, Latijn en Grieks. Dat heb ik na mijn studies een poosje effectief gedaan. Ik heb ook het bijzonder diploma audiovisuele communicatie behaald en speelde tegelijk met het idee in de media of als journalist te werken. Met mijn specialisatie onderwijs heb ik die 2 eigenlijk perfect kunnen combineren."

De kritiek die het onderwijs en de mensen die erin werken vaak te verduren krijgen, stuit Vermeersch danig tegen de borst. "Ik vind het gebash op leerkrachten verschrikkelijk. Ik ken zovelen die gedreven in de job staan en kinderen echt vooruit willen helpen, hen dingen willen leren... en dan altijd die verwijten. Dat ze enkel op vakantie uit zijn, bijvoorbeeld. Ik vind dat verschrikkelijk."

Volgens Vermeersch is het meer dan een detail. "Op deze manier gaan we de job nooit aantrekkelijk kunnen maken voor jongeren, om opnieuw als eerste keuze voor die job te gaan. Het moet stoppen."

Zelf combineert Vermeersch haar job als journalist al enkele jaren (opnieuw) met een opdracht voor de klas. "De eerste keer dat ik daar weer stond, was in 2017. Dat was een zot idee om een maand weer zelf te gaan lesgeven, bij OKAN-leerlingen. Ik had leerlingen uit Irak, Afghanistan, Somalië... Het was de eerste keer dat ik voelde dat lesgeven nog altijd in mij zat."

"Later verhuisde ik van Mortsel naar Linkeroever in Antwerpen. Daar wou ik me een beetje inburgeren en met het lerarentekort dacht ik dat ik me misschien bij een school kon aanbieden. Via een zorgcoördinator kwam ik bij een directeur terecht. We zijn samen gaan brainstormen en daaruit is een fantastisch project gekomen. In de vijfde en zesde leerjaren probeer ik de taal van leerlingen te verrijken. Hen nieuwe domeinen leren kennen en hun fantasie prikkelen. Dat is fantastisch."

"Ik wil die kinderen iets meegeven waardoor ze kunnen groeien, waardoor ze later sterker in het leven staan en ook een rijk leven zullen hebben. Intellectueel rijk, bedoel ik dan. Ik heb hen dit jaar veel boeken bijgebracht en ook veel voorgelezen."

"Ze wisten veel over WO II, dat heb ik gecombineerd met 'Oorlogswinter' van Jan Terlouw. Ze waren helemaal gefascineerd toen ze hem in een filmpje hoorden spreken over de oorlogsjaren die hij als kind beleefde en die hij in dat boek heeft verwerkt. Dat was dan weer een aanleiding om het met hen over autobiografische elementen in een boek te hebben."

Liefst 8 ministers van Onderwijs heeft Vermeersch in haar carrière gekend. "Elke minister heeft haar of zijn visie en wil haar of zijn stempel op onderwijs drukken. Altijd met de beste bedoelingen. De eerste minister die ik van nabij heb gevolgd, was Luc Van den Bossche (Vooruit)."

"Die heeft de eindtermen ingevoerd, bedoeld als het absolute minimum dat leerlingen moesten kennen en kunnen. Professor Jan Van Damme van de KU Leuven heeft dat later geanalyseerd. Hij zegt dat men die minimumdoelstellingen als de lat is gaan beschouwen. Daarop is het een stuk foutgelopen."

"Ik denk dat de huidige minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) duidelijk de urgentie naar voren heeft gebracht. Ik denk dat iedereen nu wel beseft dat we iets moeten doen. Ik ga niet mee in het discours dat alles wat nu gebeurt slecht is. Dat is niet waar. Ik denk wel dat we een aantal waardevolle dingen hebben losgelaten en dat we die weer moeten oppikken."

Concreet denkt Vermeersch dan aan lezen, schrijven, focus en concentratie. "Als leerkracht gaf ik ooit Latijn aan kinderen van 12, dat 9 uur in de week. De mooiste momenten waren wanneer die leerlingen moeilijke oefeningen aan het maken waren. Van actief naar passief en terug. Elke uitgang zien en erg nauwkeurig werken. Je kon toen echt een speld horen vallen, zo geconcentreerd waren ze aan het werk."

"Die dingen vind ik minder terug in het onderwijs vandaag. Nochtans denk ik dat zulke momenten echt nodig zijn om te leren."

"De collega's op mijn huidige school zijn echt goeie leerkrachten. Ze zeggen me dat ze hun job zelf graag doen. Lesgeven, lessen voorbereiden. 'Maar alles wat erbij komt', is telkens wat ik hoor. Al die regeltjes, al dat papierwerk. Dat put hen uit, het is niet waarom ze voor de job hebben gekozen. Dat vind ik zo jammer."

"Studiegenoten die samen met mij klassieke filologie hebben gestudeerd en in het onderwijs zijn gestapt, zijn allemaal al 3 jaar met pensioen. De eerste datum waarop ze konden gaan, hebben ze genomen. Dan denk ik dat toch iets mis is want dat waren heel goeie leerkrachten."

Vermeersch stopt dan wel als journalist bij VRT NWS, haar job als leerkracht wil ze voortzetten. "Misschien wil ik die volgend jaar nog wat uitbreiden. Ik wil volgend jaar misschien ook nog wat studeren. Ik wil taaldidactiek leren en misschien ook een opleiding bij de Nederlandse Taalunie volgen. Zo hoop ik mijn taalexpertise een beetje breder te kunnen inzetten."