3 tegenslagen en 1 grote overwinning voor Donald Trump: Hooggerechtshof doet uitspraak in 4 zaken

De hoge rechters beslissen met 6 tegen 3 dat de president het recht heeft om de bazen van onafhankelijke federale agentschappen te ontslaan. Daarmee geeft het Hooggerechtshof de president een aanzienlijke uitbreiding van zijn macht. 

De zaak begint na het ontslag van Rebecca Slaughter, die aan het hoofd staat van de federale handelscommissie. Die heeft de bevoegdheid om consumenten te beschermen en een competitieve markt te verzekeren. Slaughter trekt naar de rechtbank, omdat de president haar volgens een oud rechtsprincipe alleen mag ontslaan in geval van "inefficiëntie, plichtsverzuim of een ambtsmisdrijf".

Opperrechter John Roberts is echter duidelijk: "De Senaat bepaalt of het de persoon aanvaardt met wie de president verkiest om te werken, maar noch het Congres, noch het gerecht kan hem opzadelen met iemand met wie hij niet kan werken."

De hoge rechter Sonia Sotomayor ziet de uitspraak als een vergissing van haar collega's. "Het resultaat is een president die meer macht heeft dan ooit tevoren", klinkt het in haar opiniestuk.

"De kans is groot dat onafhankelijke agentschappen nu sterk zullen worden gepolitiseerd." Dat zegt Thomas De Graeve, Amerikacorrespondent voor VRT NWS. "Het idee was: het is goed dat die federale agentschappen niet altijd meegaan met de wind of met wie de plak zwaait."

"Nu geeft het Hooggerechtshof Trump en de Republikeinen gelijk, namelijk dat de president meer macht moet hebben om te beslissen wie aan het hoofd staat van die agentschappen. Het kadert eigenlijk in zijn strijd tegen de Deep State."

Je moet ook kijken naar de langetermijngevolgen van de uitspraak, duidt De Graeve. "Trump is nog maar 2 jaar president. Als er opnieuw een Democraat aan de macht komt, heeft die opnieuw het recht om de door Trump aangeduide bazen te ontslaan."

De president is alleszins tevreden met de uitspraak. Hij zegt dat de rechters zijn macht uitbreiden "op een moment dat dat hard nodig is".

Trump krijgt dus het recht om bazen van onafhankelijke agentschappen te ontslaan, maar het Hof maakt een uitzondering: de Federal Reserve, de centrale bank van de Verenigde Staten.

Met 5 tegen 4 oordelen de rechters dat Trump gouverneur van de Fed Lisa Cook (die door Joe Biden was aangesteld) niet meteen kan ontslaan. Ze mag haar job blijven uitoefenen, zolang de rechtszaak rond haar ontslag geen uitspraak kent. Dat kan nog enkele maanden of zelfs jaren duren.

Trump had Cook ontslagen, omdat hij haar verdacht van hypotheekfraude. Critici zien echter een poging van de president om meer macht uit te oefenen op de Fed, die volgens hem de rentetarieven niet snel genoeg naar beneden haalt. Ook Jerome Powell kwam al meermaals in het vizier van Trump.

In de zuidelijke staat Mississippi geldt de regel dat stemmen die na verkiezingsdag per post toekomen, nog steeds mogen worden geteld. Republikeinen en andere conservatieven geloven dat die regel de federale wet overtreedt.

De hoge rechters oordelen echter met 5 tegen 4 dat de wet van Mississippi geldig is. Stembiljetten die per post op verkiezingsdag zijn ingediend, maar pas later in het telbureau aankomen, mogen tot 5 dagen na verkiezingsdag worden geteld.

Volgens hoge rechter Amy Coney Barrett verbiedt de federale wetgeving het niet om stemmen te tellen die pas na verkiezingsdag per post toekomen. Haar collega Samuel Alito ziet dat anders: "Het oordeel dreigt het vertrouwen van de Amerikanen in ons kiessysteem verder te ondermijnen."

Donald Trump - die stemmen per post liever kwijt dan rijk is - trekt op Truth Social van leer tegen de beslissing. Hij ziet het oordeel als een vrijgeleide om verkiezingen te manipuleren, omdat de stembiljetten die later aankomen de eerste resultaten nog kunnen beïnvloeden. 

Trump gebruikt het oordeel om de 'SAVE America Act' nogmaals te promoten. Daarmee wil hij een identiteitsbewijs om te kunnen stemmen verplichten. Er zijn ook beperkingen in opgenomen om via de post te kunnen stemmen. "De enige reden waarom je tegen het voorstel kan zijn, is omdat je wil valsspelen!"

Tijdens de presidentsverkiezingen van 2024 heeft een derde van de Amerikanen per post gestemd. Dat gaat voornamelijk over Democraten, waardoor de uitslag van een race soms nog van een Republikeinse voorsprong in een Democratische overwinning kan veranderen. Ondanks zijn kritiek op stemmen per post, heeft Trump het zelf gedaan tijdens een speciale verkiezing in Florida .

Tot slot oordeelt het Hooggerechtshof niet tegen Trump, maar beslist het om een rechtszaak tegen de president en het vonnis in die zaak niet meer te bekijken. Daardoor blijft de beslissing van de lagere rechtbank van kracht.

Het gaat over de zaak van schrijfster E. Jean Carroll, die de president beschuldigt van aanranding. Trump is veroordeeld omdat hij haar in 1996 in een pashokje van het luxewarenhuis Bergdorf Goodman in Manhattan seksueel misbruikt had. Daarna beweerde hij dat ze het verhaal verzonnen had. Trump moest Carroll een schadevergoeding van 5 miljoen dollar (ruim 4,5 miljoen euro) betalen. 

Trump had het Hooggerechtshof gevraagd om die schadevergoeding nietig te verklaren, maar de rechters zullen de zaak dus niet behandelen. Een schande, schrijft de president op Truth Social. "Ik zal de strijd in deze zaak tegen mij voortzetten", klinkt het.