Beelden waarin moslims het winkelraam van een slagerij besmeuren omdat ze varkensvlees onrein vinden, gaan viraal. De beelden leveren heel wat racistische reacties op en zijn daardoor een typisch voorbeeld van 'rage bait': manipulatieve posts die verontwaardiging willen opwekken. In de video zitten nochtans een aantal elementen die er duidelijk op wijzen dat het om nepbeelden gaat, gemaakt met artificiële intelligentie.
Hoe nepbeelden je kwaad moeten maken: virale video van moslims die slagerij bekladden, is gemaakt met AI
Ellen Debackere
Gepubliceerd:
In het kort:
Beelden waarin fundamentalistische moslims het raam van een slagerij besmeuren, lokken massaal racistische reacties uit.
De beelden zijn nep: meerdere AI-fouten verraden de vervalsing.
Het gaat om 'rage bait': een manipulatieve techniek waarbij makers bewust woede opwekken.
'Unclean meat', wordt er in het Engels op de etalage gespoten. Te begrijpen als 'onrein vlees' in het Nederlands. Enkele fundamentalisten voeren zogezegd actie tegen een slager die varkensvlees verkoopt. De slager verdedigt zich door te zeggen dat hij al jaren de buurt bedient. In de begeleidende tekst staat: 'Stop de islamisering van Europa'.
De nepvideo kreeg meteen erg veel views. In een Franstalige post op X kreeg de video inmiddels meer dan 1,4 miljoen weergaven . In een Nederlandstalige versie van het bericht kreeg de video ook al meer dan 1 miljoen kijkers.
Veel reacties op de beelden zijn uitermate racistisch. Veel mensen merken in de comments ook op dat de beelden met AI zijn gemaakt. Hoe kan je dat zien?
Onregelmatigheden in de video
Er zijn heel wat onregelmatigheden die opvallen:
Zo zien we dat de vrouw op de voorgrond op een bepaald moment in haar linkerhand een folder lijkt te dragen. Enkele seconden later transformeert die folder miraculeus in een spuitbus.
De man die met een spuitbus het woord 'unclean' wil spuiten op het winkelraam, slaagt erin de eerste letters van dat woord juist te schrijven, maar op het einde van het woord gaat AI de mist in. We krijgen enkele vervormde, onleesbare letters.
Ook in de winkel zelf vallen een aantal zaken op. Zo zien we in het grootste deel van de video achteraan in de toonbank een rooster staan. Tegen het einde van de video verdwijnt dat rooster plots.
Nog zaken die opvallen: de ogen van 1 van de mannen in de menigte zijn sterk vervormd en de hele video baadt in de typische 'AI-glans' waar veel met artificiële intelligentie gemaakte beelden mee kampen.
Gemaakt voor 'rage bait'
Wie de video gemaakt heeft en waarom, is niet duidelijk. De beelden zijn een typisch voorbeeld van wat we rage bait noemen. Dat is een manipulatieve tactiek om verontwaardiging op te wekken.
Op de sociale media is de laatste tijd veel meer rage bait te zien. De emotie 'woede' wordt hierbij gebruikt om aandacht vast te houden .
Dat kan met verschillende doelstellingen gebeuren. Zo kan het de bedoeling zijn om extra veel aandacht te trekken, en bijgevolg meer clicks, volgers of inkomsten.
Het kan natuurlijk ook met een ideologisch motief gebeuren of om het publieke debat te sturen. In dit geval zouden de makers de moslimgemeenschap in een slecht daglicht willen stellen om extra draagvlak te creëren voor het extreemrechtse gedachtegoed.
Bekijk hier hoe rage bait werkt
Deze AI-video is trouwens niet de enige in dit genre. Recent verscheen nog een andere AI-video over moslims in het Verenigd Koninkrijk. Die video liet zogezegd een mars van moslims zien die 'Londen heeft lamgelegd' om halalvoedselnormen te eisen.
Ook volgens de Britse factcheckers van FullFact maken de nepvideo's over moslims deel uit van een trend waarbij AI wordt gebruikt om rage bait te creëren.
Wat het oorspronkelijke motief ook was: met meer dan een miljoen weergaves is de valse video er in ieder geval in geslaagd veel woede, en dus ook aandacht, te creëren.
Conclusie
Op sociale media gaat een video viraal over fundamentalistische moslims die zogezegd het winkelraam van een slagerij bekladden.
De video is met AI gemaakt: we beschouwen de beelden als 'onwaar'.
Het is een typisch voorbeeld van rage bait: een manipulatieve strategie waarbij de makers van de beelden bewust woede willen oproepen om veel aandacht te trekken.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
