Woonzorgcentrum De Vlaamse Ardennen in Horebeke veroordeeld na dodelijke val 2 bewoners

Volgens de rechter waren beide overlijdens het gevolg van ontoereikende veiligheidsmaatregelen binnen het woonzorgcentrum. De man die uit een raam was gevallen, verbleef op een afdeling waar de ramen gesloten moeten zijn. De man die met zijn rolstoel van een trap was gevallen, zat op een verkeerde afdeling en de trappenhallen waren onvoldoende beveiligd. Na de feiten heeft het woonzorgcentrum maatregelen genomen die de veiligheid hebben verhoogd.

Op 25 oktober 2023 kregen de politiediensten de melding dat een bewoner van het woonzorgcentrum De Vlaamse Ardennen van de tweede verdieping naar beneden was gesprongen. Ter plaatse stelde de politie het overlijden van de 85-jarige bewoner vast. Het raam op de tweede verdieping – die wordt bewoond door mensen met dementie – stond open.

Volgens de gerechtsdeskundige moet het slot van het draaikipraam van de kamer waaruit de man was gevallen open geweest zijn in plaats van gesloten. Op deze afdeling waren alle ramen nochtans verondersteld op een veilige manier gesloten te zijn.

Voor de rechtbank was er wel degelijk sprake van een gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid, en was dat mede de oorzaak van het overlijden van het slachtoffer. Er waren ook geen eenduidige richtlijnen over het gebruik van de ramen, net zo min als een veiligheidsbeleid of controlesysteem op dat vlak. De infrastructuur was ook verouderd; zo konden slotvaste ramen toch met de nodige kracht worden geopend. Ramen zouden slotvast moeten zijn op een afdeling voor mensen met zware dementie, psychoses, agressief gedrag en nachtelijk doolgedrag.

Zowel het wzc als de overkoepelende groep erkenden overigens de tekortkomingen. Zo werden na de feiten verschillende acties ondernomen om een herhaling te vermijden (fixeren ramen, nieuwe sloten, geregistreerde controle van de ramen).

Begin december 2024 belde een dokter de politie over een verdacht overlijden in het WZC De Vlaamse Ardennen. Een man van 98 werd onderaan een trap gevonden. Hij zat gefixeerd in zijn rolstoel, en zou zo  van de trap gevallen zijn. Hij had een bloedende hoofdwonde en zijn rolstoel lag bovenop hem. Op het moment van de val was er een personeelswissel.

Volgens de rechter was er ook bij dit overlijden sprake van een gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid, dat mede de dood van de bewoner had veroorzaakt. De traphallen in de open afdelingen van het woonzorgcentrum waren niet beveiligd volgens de geldende regelgeving.

De man was de laatste dagen voor de val ook achteruitgegaan, de verwardheid werd groter, en hij wilde weg uit het WZC. Bovendien had de man een dag eerder de gordel van zijn rolstoel doorgeknipt. Ondanks de fixatie in zijn rolstoel bleek hij nog heel mobiel. 

Zowel het wzc als de overkoepelende groep hebben volgens de rechter jarenlang nagelaten om de nodige aanpassingen door te voeren. Ook de beslissing om het slachtoffer toch nog op een open afdeling te laten verblijven, met toegang tot de niet-beveiligde traphal, werd door de rechter op de korrel genomen. "Hierdoor werd de veiligheid en de fysieke integriteit van het slachtoffer door de beklaagden onvoldoende gegarandeerd, met diens overlijden tot gevolg", aldus de rechter

De rechtbank veroordeelde WZC De Vlaamse Ardennen tot een geldboete van 20.000 euro, waarvan 10.000 euro met uitstel voor een termijn van 3 jaar. NV Korian Belgium werd veroordeeld tot een boete van 25.600 euro, waarvan 10.000 euro met uitstel voor een termijn van 3 jaar. Aan de burgerlijke partijen moeten beide beklaagden samen een totale schadevergoeding van 81.543,29 euro en een rechtsplegingvergoeding van 7.063,95 euro betalen.