Het migratiebeleid van de Amerikaanse president Trump krijgt een forse duw in de rug na twee uitspraken gisteren van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Door die uitspraken riskeren 1 miljoen mensen te zullen worden uitgewezen en het zal wellicht ook moeilijker worden om het Amerikaanse grondgebied te betreden. Beide uitspraken van het Hof kwamen er met een 6-3 meerderheid, waarbij de spanning tussen de 6 conservatieve rechters van het Hof en de drie progressieve rechters van het Hof alsmaar hoger lijkt op te lopen.
1 miljoen migranten in de VS riskeren uitwijzing na beslissing van zwaar verdeeld Amerikaans Hooggerechtshof
Dieter Ceustermans
Gepubliceerd:
Een eerste beslissing van het Hooggerechtshof gaat over de zogeheten Tijdelijke Beschermde Status (TBS). Op dit moment genieten net geen 1,3 miljoen inwoners uit 17 landen van zo'n TBS. Die houdt in dat ze voorlopig legaal in de VS mogen wonen en werken omdat de situatie in hun land van herkomst te gevaarlijk is.
De 17 landen die nu nog op de lijst staan zijn: Venezuela, Haïti, El Salvador, Oekraïne, Honduras, Afghanistan, Nepal, Kameroen, Ethiopië, Syrië, Myanmar, Nicaragua, Soedan, Jemen, Somalië, Zuid-Soedan en Libanon. Maar president Trump wil alleen El Salvador, Oekraïne, Soedan en Libanon overhouden.
Dat zou betekenen dat iets meer dan een miljoen mensen hun Tijdelijke Beschermde Status zouden verliezen en dat ze de VS moeten verlaten. Daar kwam de voorbije maanden veel protest tegen en enkele lagere rechtbanken oordeelden in een aantal gevallen dat dat protest terecht was.
Maar in zijn uitspraak vannacht zegt het Amerikaans Hooggerechtshof dat lagere rechtbanken zich niet mogen uitspreken over TBS, zodat de regering Trump plots de handen vrij heeft om de schrapping door te zetten.
Ook binnenkomen wordt moeilijker
In een tweede beslissing geeft het Hooggerechtshof ook zijn zegen aan een omstreden methode om de instroom aan de grens te beperken. Het was president Obama die in 2016 het zogeheten 'metering' invoerde aan een compleet overstelpte Mexicaanse grenspost in Tijuana.
De techniek houdt in dat mensen aan de grensposten door de grenspolitie verhinderd worden het grondgebied van de VS te betreden, zodat ze ook geen asiel kunnen aanvragen. Het aanvragen van asiel is namelijk pas een recht zodra je ergens bent aangekomen. En om het met de woorden van Opperrechter Samuel Alito te zeggen: "Een gast komt niet aan in een huis als hij op de deur klopt."
In de praktijk betekende 'metering' vaak dat mensen na een lange, gevaarlijke tocht door de woestijn zonder procedure of proces werden teruggestuurd, hetgeen niet zelden een doodsvonnis is gebleken.
President Obama voerde de methode in 2016 in om het hoofd te kunnen bieden aan een tijdelijke noodsituatie in Tijuana, maar president Trump breidde de methode tijdens zijn eerste ambtstermijn uit naar alle grensposten tussen de VS en Mexico.
President Biden voerde de methode vervolgens weer af, maar het is een publiek geheim dat president Trump droomt van een herinvoering tijdens zijn tweede ambtstermijn. En met de goedkeuring van het Hooggerechtshof op zak is dat wellicht slechts een kwestie van tijd.
Hommeles in het Hooggerechtshof
Intussen leggen beide beslissingen nog maar eens de alsmaar groeiende kloof bloot tussen de 6 conservatieve rechters en de 3 progressieve rechters in het Hooggerechtshof. De 6 conservatieve rechters steunden de genomen beslissingen, de 3 progressieve rechters niet, zoals dat de laatste tijd wel vaker het geval was.
Maar in een opvallende en ongebruikelijke demarche las de progressieve rechter Sonia Sotomayor na de voorlezing van de beslissing over asiel in niet mis te verstane bewoordingen ook haar versie van de feiten voor. Zo zei ze onder meer dat de beslissing "jammer en tragisch genoeg het licht van de fakkel op het Vrijheidsbeeld doofde" en dat er "meer mensen zullen sterven".
Ook verwees ze naar een zwarte bladzijde uit de Amerikaanse geschiedenis waarop er in 1939 een boot met een duizendtal Joodse vluchtelingen uit Europa werd geweigerd. Nagenoeg alle opvarenden kwamen later om in de Duitse concentratiekampen.
Een duidelijk geïrriteerde Samuel Alito, de conservatieve rechter die het besluit net had voorgelezen, verweet Sotomayor van op het spreekgestoelte dat ze hem in het ongewisse had gelaten over haar openbare reactie en noemde de beslissing van het Hof "ordelijk en menselijk". Maar een openlijke ruzie tussen twee leden van het Hooggerechtshof is ongezien.
Volgende week worden er al nieuwe beslissingen van het Hooggerechtshof verwacht en wellicht zullen ook dan de ideologische breuklijnen opnieuw zichtbaar worden. Het is dan ook de vraag of de spanning in het Hof nog verder zal oplopen.
