Doping doet niet al het werk voor topsporters, maar kan wel doorslaggevend zijn in bepaalde sporten. Dat zegt dopingexpert Peter Van Eenoo naar aanleiding van de Enhanced Games, het sportevenement waar ondanks de toelating van doping amper records werden gevestigd. "Het hangt af van wat je tekortkomingen zijn, dan kan doping die voor een stuk compenseren."
Wordt het effect van doping overschat? "Hangt af van je tekortkomingen"
Tweemaal per week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van misleiding, desinformatie en online bedrog. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
De sportzomer draait op volle toeren: het WK voetbal houdt de wereld in zijn greep en op 4 juli wordt het startschot van de Tour de France gegeven. Niet alleen de atleten leveren er straffe prestaties, ook de dopingcontroleurs zetten hun beste beentje voor tijdens de sportevenementen.
Maar maakt doping wel altijd een groot verschil? Die vraag rijst na de Enhanced Games in Las Vegas afgelopen mei. Tijdens het sportevenement mochten topatleten alle dopingmiddelen inzetten die ze maar wilden. Per verbroken wereldrecord kregen ze een miljoen dollar. Toch leverde dat niet veel op: enkel de Griekse zwemmer Kristian Gkolomeev had een record te pakken op de 50 meter vrije slag.
"Doping doet niet alles", reageert Peter Van Eenoo van het dopingcontrolelab (UGent) in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1. "Je moet op de eerste plaats iemand zijn met intrinsieke klasse: je moet ervoor werken en de goede techniek hebben." Toch kunnen verboden middelen ook de doorslag geven en topsporters net die nodige seconden sneller maken.
Tekorten 'aanvullen'
"Het hangt af van wat je tekortkomingen zijn", zegt Van Eenoo. Die kun je met doping voor een deel compenseren. Hij haalt het voorbeeld aan van epo, een hormoon dat in de jaren 90 gretig werd gebruikt in het wielrennen. De meeste gebruikers maken er meer rode bloedcellen door aan, wat het zuurstoftransport in het lichaam en daardoor het uithoudingsvermogen verbetert.
"Als dat net je tekort is, dan zal je sportprestatie verbeteren. Maar als je genoeg uithouding hebt, zal het bijspuiten van epo enkel gezondheidsrisico’s met zich meebrengen en geen enkele prestatiebevordering."
Een zwemmer had zoveel spiermassa bijgewonnen door doping dat hij te zwaar werd om te zwemmen. Hij zei dat hij zonk in het zwembad
Peter Van Eenoo, dopingexpert
Dat er maar 1 wereldrecord werd gevestigd tijdens de Enhanced Games, is volgens Van Eenoo ook deels aan de deelnemende atleten te wijten. De meesten hadden al afscheid genomen van competitieve sport, waren al wat ouder en niet meer op topniveau.
"Je kunt niet zomaar alles compenseren", zegt hij. Sterker nog: "Je mag van sommige middelen ook niet te veel gebruiken, of je zult vertragen. Dat heeft een van de zwemmers uit de Enhanced Games gemerkt: hij had zoveel spiermassa bijgewonnen door doping, dat hij te zwaar werd om te zwemmen. Hij zei zelf dat hij zonk in het zwembad."
Luister naar de podcast 'Het uur van de waarheid' met dopingexpert Peter Van Eenoo
Al kan doping in bepaalde sporten wel doorslaggevend zijn. "In sommige atletiekdisciplines blijven de records uit de jaren 80 nog steeds overeind, ondanks alle verbeteringen op het vlak van trainingsleer, voedingsleer en materiaal. Dan weet je dat doping wel kan helpen."
Niet zoals Armstrong
Moeten de steeds snellere edities en beklimmingen in het wielrennen dan alarmbellen doen afgaan, zeker nu de Tour voor de deur staat?
"Op dit moment zijn er geen berichten over nieuwe of onopspoorbare producten die atleten zouden gebruiken", zegt Van Eenoo. "We kunnen alle producten opsporen waarvan we weten dat ze gebruikt worden als doping. Sommigen kort, anderen lang. Maar we zitten niet zoals in de jaren 90 op een moment waar groeihormonen en epo werden gebruikt zonder dat ze gedetecteerd konden worden."
Het lijkt van een leien dakje te lopen voor sommige renners, maar ze doen er echt wel veel voor
Peter Van Eenoo, dopingexpert
Dat Pogačar de ene wedstrijd na de andere wint, doet de geruchtenmolen ook op volle toeren draaien. Toch is er een groot verschil met pakweg Armstrong in de jaren 90, zegt Van Eenoo. "Pogačar staat er continue, wordt continu op doping gecontroleerd en blijft goed presteren."
"Armstrong zag je gedurende een jaar niet, om dan vervolgens tijdens de Tour 3 weken per jaar de pannen van het dak te rijden. Maar tijdens dat jaar had hij zich wel gedopeerd en was hij niet meer positief tijdens de Ronde zelf. Dat gebeurt nu niet: ze kunnen zich niet meer verbergen."
Dat er toch steeds straffere prestaties geleverd worden, heeft volgens Van Eenoo onder andere te maken met evoluties in de sport zelf. "De voedingsleer, trainingsleer en het materiaal zijn veranderd." Betere fietsen en betere inzichten vertalen zich in betere prestaties.
"Ik denk dat we op dit moment mogen kijken naar een uitzonderlijke generatie renners. Niet omwille van doping, wel omwille van talent en karakter", zegt Van Eenoo. "Het lijkt van een leien dakje te lopen voor sommige renners, zoals bij Pogačar, Van der Poel en Evenepoel, maar ze doen er echt wel veel voor. Ze zijn heel fanatiek bezig met hun sport."
