In Soedan omsingelen troepen van de Rapid Support Forces de stad El Obeid. 500.000 inwoners en vluchtelingen zitten daar nu vast en vrezen voor een inval. De Verenigde Naties, verschillende westerse landen en humanitaire organisaties waarschuwen voor een herhaling van het geweld in al-Fashir. Bij de inname van die stad kwamen vorig jaar meer dan 60.000 mensen om het leven.
In Soedan dreigt nieuw "catastrofaal" offensief, VN waarschuwt voor herhaling al-Fashir-scenario
Uma Claessens
Gepubliceerd:
In de stad El Obeid, in de Soedanese regio Noord-Kordofan, dreigt een nieuw offensief van de paramilitaire groepering RSF. De groep omsingelt de stad aan de noord-, west- en zuidkant en verzamelt steeds meer zwaarbewapende troepen in de omgeving.
Bij drone-aanvallen van de RSF op de stad vielen vorige week tientallen doden. De aanvallen richten zich ook op energie-installaties. Daardoor zitten de 500.000 inwoners van de stad sinds dit weekend zonder stroom en staat ook de medische hulpverlening zwaar onder druk.
Intussen raakt de stad steeds verder geïsoleerd. De enige uitvalsweg ligt onder vuur door drone-aanvallen, waardoor inwoners geen kant meer op kunnen. Ook water, voedsel en medicijnen bereiken de stad nog nauwelijks.
"Catastrofale gevolgen"
De VN waarschuwt dat de RSF met de toenemende aanvallen de stad wil verzwakken ter voorbereiding op een groot grondoffensief. Volgens VN-Mensenrechtencommissaris Volker Türk kan dat "catastrofale gevolgen" hebben voor de burgerbevolking. Onder 500.000 inwoners van El Obeid bevinden zich ook meer dan 100.000 mensen die eerder op de vlucht sloegen voor geweld elders in het land.
De VN vreest een herhaling van het geweld dat plaatsvond bij de val van de stad al-Fashir. In oktober vorig jaar kwam de stad na een belegering van 1,5 jaar in de handen van de RSF. Die inname ging gepaard met grootschalige gruweldaden. Er vielen naar schatting meer dan 60.000 doden.
"We hebben dit scenario al eerder gezien. We weten waartoe het heeft geleid en we mogen niet toestaan dat de vermijdbare gruweldaden die we vorig jaar zagen, zich herhalen", zei Türk vrijdag.
Ook een groep van een 30-tal landen, waaronder België, uit zorgen over de situatie in El Obeid. De landen roepen op tot "maximale druk" op de RSF en haar bondgenoten. Zo willen ze nieuw geweld tegen burgers voorkomen.
Strategisch belang
El Obeid is al langer het toneel van gevechten tussen de paramilitaire RSF en het regeringsleger. De stad is van groot strategisch en economisch belang. Ze ligt op de doorvoerroute tussen de Soedanese hoofdstad Khartoem en de regio . Bovendien huisvest El Obeid ook een luchtmachtbasis en infanteriedivisie van het regeringsleger.
De RSF belegert de stad al ruim anderhalf jaar. Na de val van Khartoem begin 2025 kwam de stad opnieuw onder controle van het regeringsleger. Sindsdien probeert de RSF de strategische stad opnieuw in te nemen. De afgelopen maanden wint de RSF steeds meer terrein in Kordofan en komt het steeds dichter bij de stad.
Een eventuele val van El Obeid kan grote gevolgen hebben voor de militaire verhoudingen in de regio. De RSF zou vanuit de stad opnieuw kunnen oprukken richting Khartoem.
Waarover gaat het conflict in Soedan?
Centraal in het conflict staat een machtsstrijd tussen 2 generaals: Abdel Fattah al-Burhan, leider van het reguliere Soedanese leger (SAF), en Mohamed Hamdan Dagalo, ook bekend als Hemedti, commandant van de paramilitaire (RSF).
In 2019 werd dictator Omar al-Bashir na een volksopstand afgezet. Hoewel er werd gewerkt aan een overgang naar democratie in Soedan, pleegden de RSF en het Soedanese leger twee jaar later samen een .
Volgens een daaropvolgend akkoord zouden de militairen de macht overdragen aan een burgerregering en zou de RSF opgaan in het reguliere leger. Hemedti verzette zich echter tegen die integratie, waardoor de spanningen tussen beide groepen opliepen. In april 2023 mondden die uit in een bloedige oorlog.
Ook buitenlandse machten, waaronder de , Egypte en Rusland, mengden zich in het conflict. Hun belangen liggen onder meer bij de rijke goudvoorraden van Soedan.
De oorlog heeft inmiddels tienduizenden mensen het leven gekost. Schattingen lopen uiteen van 150.000 tot meer dan 400.000 doden. Daarnaast zijn meer dan 14 miljoen mensen op de vlucht geslagen.
