Andalousesaus komt helemaal niet uit Spanje, maar is in de jaren 60 bedacht door Lea De Boeck uit Vlaams-Brabant. Daar stichtte ze een fabriek die de populaire frietsaus tot op vandaag maakt voor frituuruitbaters in het hele land. Duik mee in het verhaal van een van dé klassiekers op jouw frieten.
Andalousesaus heeft geen Spaanse roots, maar werd bedacht door Lea uit Boortmeerbeek
Jana Smeets
Gepubliceerd:
Radio 2 zoekt voor de 6e zomer op rij naar antwoorden op merkwaardige vragen en onverklaarbare volksverhalen uit Vlaanderen. In de Mysteries volg je de regioreporters op hun zoektocht. Soms komt de waarheid boven, soms blijft het een mysterie. Beluister elke aflevering van de podcast op VRT MAX . Ken jij een mysterieus verhaal waar je graag het fijne van wil weten? Meld het ons!
Wie in een Spaans restaurant andalousesaus verwacht, komt bedrogen uit. What's in a name? De populaire frietsaus is dan wel genoemd naar Andalusië in het zuiden van Spanje, maar verder is er geen enkele link.
"Ik krijg weleens de vraag of er andalousesaus op een broodje kan", vertelt Carly van het Spaanse restaurant Sol y Sombra in Vilvoorde. "Dat is dan altijd een Belg, want een Spanjaard heeft niets met andalousesaus."
Navraag bij de Andalusische gemeenschap in Vilvoorde levert hetzelfde antwoord op: andalousesaus is geen Spaans recept.
Mysterieus of niet, de saus is geliefd bij de Belgische frietliefhebber. "Na mayonaise is het de 2e saus die bij ons wordt besteld", vertelt friturist Musti van frituur Must! in Nossegem. "Spaanse klanten raken soms in de war. Ze denken dat het om salsa brava gaat, maar dat is het dus niet."
Op zoek naar nieuwe smaken
Voor de oorsprong van andalousesaus moeten we dan ook niet naar het zuiden van Spanje, maar naar Londerzeel. In de jaren 60 bouwt Lea De Boeck er samen met haar man Hugo Vandenwyngaert een groothandel in frituurartikelen en een kleinschalige sauzenproductie uit. Belgische frituren winnen snel aan populariteit, maar het aanbod aan sauzen is nog beperkt.
"Er bestonden mayonaise, mosterd, pickles en sommige frituren maakten zelf tartaar. Dat was het", vertelt Jeroen Vandenwyngaert, de kleinzoon van Lea en Hugo.
Overtuigd dat er vraag is naar nieuwe frietsauzen, duikt Lea in kookboeken op zoek naar inspiratie. In een van die kookboeken botst ze op een Andalusische saus. Niet de andalousesaus die we vandaag kennen, maar een veel vloeibaarder recept. "Een soort van gazpacho", weet kleinzoon Jeroen.
"Dat recept hebben ze als inspiratie gebruikt", zegt Vandenwyngaert. "Ze wilden een saus ontwikkelen die goed op frieten bleef liggen. Vanuit dat idee is de andalousesaus ontstaan zoals we die vandaag kennen: een koude, licht pikante saus met veel kruiden."
Geen druppel Spaans bloed
Een link met Spanje? Die is er niet. "Nee, absoluut niet", zegt Jeroen. "De saus dankt zijn naam aan de Spaanse saus waarop ze gebaseerd is, maar daar stopt het ook. Mijn grootouders hadden op voorhand nooit verwacht dat de saus zo'n succes zou worden."
Na de scheiding van Lea De Boeck en haar man bleef het oorspronkelijke bedrijf in Londerzeel bestaan. Lea begon later opnieuw in Boortmeerbeek, waar Anda Sauces ontstond. Vandaag is Lea hoog in de tachtig en heeft ze het roer doorgegeven aan haar kleinzoon, Jeroen.
Het bedrijf werkt nog altijd met het oorspronkelijke recept. "Dezelfde ingrediënten, misschien een beetje gemoderniseerd, maar het is nog altijd haar echte receptuur", weet Jeroen.
Hoe dat recept er precies uitziet, blijft een goed bewaard geheim.
Niet in de supermarkt
Tegenwoordig produceert Anda Sauces in Boortmeerbeek honderden kilo's andalousesaus per batch, maar in de supermarkt zal je de saus niet snel tegenkomen. "We leveren onze sauzen exclusief aan de horeca, frituren en catering via een netwerk van erkende groothandels", zegt Jeroen.
Toch legt dat het bedrijf geen windeieren. In 2024 werd de andalousesaus van Anda Sauces uitgeroepen tot 'Hét Product van Vlaams-Brabant' door het Belgische ondernemersplatform Made in.
Wie vandaag een frietje met andalouse bestelt, krijgt dus geen stukje Andalusië voorgeschoteld, maar een saus die ruim een halve eeuw geleden in Vlaams-Brabant werd bedacht en die vandaag nog altijd gesmaakt wordt.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd: