Groen eist dringend meer openbare zwemplekken: "Iedereen heeft recht op verkoeling"

"Afgelopen week was het al extreem warm en deze week wordt mogelijk de heetste week ooit in ons land. De samenleving kookt gaar", waarschuwt Groen-voorzitter Aimen Horch.

Volgens zijn partij is het dan ook hoog tijd voor extra verkoeling. "We willen dat minister De Ridder met spoed zwemzones afbakent in Vlaamse kanalen en waterlopen, zodat mensen buiten kunnen afkoelen."

Voor alle duidelijkheid: zwemmen in open water mag vandaag alleen in zones die de lokale besturen aanduiden of die Vlaanderen officieel erkent. In bevaarbare waterlopen is zwemmen overal verboden en dus strafbaar. Ook wildzwemmen in meren en plassen mag niet, tenzij het gemeentebestuur daar expliciet toestemming voor geeft.

Groen-voorzitter Horch kijkt naar het buitenland voor inspiratie. In Parijs werd een stuk van de Seine opengesteld voor zwemmers. Vlaanderen kan volgens hem ook een voorbeeld nemen aan Nederland. Daar is zwemmen op de meeste plekken gewoon toegestaan en is een verbod de uitzondering.

"Bij deze extreme temperaturen is een frisse duik kunnen nemen een kwestie van volksgezondheid. Dat is geen luxe, maar een basisvoorziening die de overheid moet bieden. Bovendien kost het amper iets en maakt het meteen een gigantisch verschil om de hittegolf door te komen", aldus Horch.

Nieuwe zwemzones creëren is volgens Horch helemaal niet zo omslachtig. "Als de minister van Waterwegen werk maakt van ladders of pontons, kan er op veel meer plaatsen veilig gezwommen worden."

Wat met waterlopen waar ook boten varen? "Daar kunnen zwemregels perfect gerespecteerd worden. In Zwitserland en Nederland doen ze dat ook. Daar hebben ze wel vertrouwen in de burger."

Minister De Ridder wijst erop dat het met dit uitzonderlijk warme weer aanlokkelijk is om snel extra zwemzones in openlucht te creëren. "Maar veiligheid moet steeds vooropstaan." Ze geeft aan dat er inspanningen gedaan worden, maar dat er eerst een veiligheidsonderzoek nodig is.

Bovendien wijst ze erop dat de Vlaamse Regering tussen 25 en 27 1,5 miljoen euro heeft vrijgemaakt om lokale besturen te ondersteunen bij de aanleg van nieuwe openwaterzwemplekken. Volgens Groen schuift ze de verantwoordelijkheid voor die zwemplekken nu te veel af op de lokale besturen. 

Horch: "Als een lokaal bestuur zo'n zwemplek geen prioriteit vindt, of schrik heeft voor de aansprakelijkheid, gebeurt er niets. Maar het recht op verkoeling zou niet mogen afhangen van de gemeente waar je woont."

Dat ontkent De Ridder. "Die samenwerking met lokale besturen is cruciaal. Zij kennen hun omgeving het beste." 

Een maand geleden kondigde Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) nog aan dat er 10 nieuwe locaties erkend werden als openwaterzwemzone. Volgens Horch waren er daarvan maar 3 echt nieuw.

Op de andere plekken gaf de stad of gemeente al toestemming, maar is de locatie nu pas officieel erkend door Vlaanderen. Het grote voordeel daarvan is dat de waterkwaliteit er voortaan gecontroleerd wordt. 

Volgens De Ridder zijn er wel stappen gezet. Op vraag van haar heeft de Vlaamse Waterweg 19 extra locaties op bevaarbare waterlopen geïdentificeerd die als potentiële zwemzone kunnen ontwikkeld worden. Die wachten wel nog op een veiligheidsonderzoek.

Toch blijven er volgens Groen veel te weinig openbare zwemplekken over. Dat sommige zones betalend zijn, of alleen toegankelijk voor zwem- en sportclubs, helpt niet.

"Alle zwemzones die er vandaag al zijn, moeten met spoed open voor iedereen", benadrukt Horch. "Dat kan in principe onmiddellijk. Ik zie geen enkele reden om dat te laten liggen."