De aarde wordt mogelijk toch niet opgeslokt wanneer de zon over 5 miljard jaar sterft. Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder leiding van de KU Leuven. Tot nog toe gingen wetenschappers ervan uit dat de aarde zou verdwijnen wanneer de zon uitgroeit tot een reuzenster.
"Aarde wordt mogelijk toch niet opgeslokt door de zon", zeggen onderzoekers KU Leuven
Over zo'n 5 miljard jaar staat onze zon een dramatisch einde te wachten. De zon zal opzwellen tot een rode reuzenster en zo'n 200 keer groter worden.
Tijdens die evolutie zal de zon een aanzienlijk deel van haar massa verliezen en haar buitenste, hete gaslagen het heelal in blazen.
Mercurius en Venus, de planeten die het dichtst bij de zon liggen, zullen vrijwel zeker in die gaslagen rond de zon terechtkomen en volledig vernietigd worden.
Er is altijd gedacht dat de aarde hetzelfde lot beschoren is. Maar sterrenkundigen van de KU Leuven en het Franse onderzoeksinstituut CEA Paris-Saclay denken nu dat er ook een kans is dat de aarde hieraan zal ontsnappen.
Deze animatie van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht toont hoe de zon op het einde van haar leven de aarde zal opslokken, zoals tot nog toe altijd werd gedacht.
Delicaat evenwicht
Het lot van de aarde blijkt volgens de studie af te hangen van 2 tegengestelde processen. Enerzijds zullen getijdenkrachten de aarde geleidelijk naar de uitdijende zon trekken. Anderzijds zal de zwaartekracht van de zon verzwakken door haar massaverlies. Daardoor zal de aarde verder van de zon verwijderd raken.
"Het draait om een delicaat evenwicht tussen deze effecten", zegt onderzoeker Mats Esseldeurs van het Instituut voor Sterrenkunde van de KU Leuven. "Als de getijdenkrachten domineren, komt de aarde te dicht bij de stervende zon en wordt ze opgeslokt. Als het massaverlies overheerst, kan de planeet naar een verdere baan ontsnappen."
Lang voordat de zon in een reuzenster verandert, zal de aarde al onleefbaar zijn geworden
Leen Decin, professor sterrenkunde (KU Leuven)
Met geavanceerde modellen berekenden de onderzoekers dat die getijdeninteracties waarschijnlijk zwakker zijn dan tot nu toe werd aangenomen. De aarde blijft dus waarschijnlijk nét voldoende ver verwijderd van de zon tijdens haar evolutie tot een rode reus en uiteindelijk reuzenster om niet te worden opgeslokt.
Geen leven mogelijk
"Dat betekent niet dat de aarde een leefbare plek blijft", zegt professor sterrenkunde Leen Decin (KU Leuven). "Lang voor de zon haar reuzenfase bereikt, zullen de temperaturen op aarde zo sterk stijgen dat leven onmogelijk wordt.
De onderzoekers benadrukken dat het lot van de aarde hoe dan ook onzeker blijft. "Hoewel de modellen een stuk geavanceerder zijn geworden dan vroeger, is het moeilijk om exact te voorspellen hoeveel massa de zon zal verliezen", zegt Decin.
"Als de zwaartekracht van de zon richting de aarde toch groter blijkt dan nu voorspeld, kan de aarde mogelijk niet in een ruimere baan terechtkomen en alsnog opgeslokt worden. Om hierover meer zekerheid te hebben, zijn meer observaties van gelijkaardige sterren nodig. Op basis van die data kunnen we de voorspellingen dan nauwkeuriger maken."
Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift 'Astronomy & Astrophysics '.
