Welke vlag vertegenwoordigt Iran? Tijdens de wedstrijd van vanavond zullen wellicht 2 verschillende Iraanse vlaggen te zien zijn. Enerzijds de officiële vlag, anderzijds de vlag met leeuw en zon die bij demonstraties (en mogelijk ook tijdens de match) zal opduiken. Of hoe er ook een vlaggenoorlog woedt in de tribune.
'Vlaggenoorlog' in tribune vanavond: waarom zijn er 2 Iraanse vlaggen en wat betekenen ze?
Jens Franssen
Gepubliceerd:
Hoewel beide Iraanse vlaggen politiek en ideologisch volstrekt tegenover elkaar staan, delen ze wél dezelfde basis: 3 horizontale banen in groen, wit en rood. Het groen staat traditioneel voor de islam, maar ook voor groei en vitaliteit. Wit staat voor vrede en vrijheid, terwijl het rood symbool staat voor moed, vuur en 'het bloed van hen die vochten voor het vaderland'. Tot zover de gelijkenissen tussen de 2 Iraanse vlaggen; het contrast zit in het hart van de vlag.
De officiële regimevlag
Na de Islamitische Revolutie van 1979 wilde het nieuwe theocratische regime onder leiding van ayatollah Khomeini radicaal breken met de regering van de sjah, ofwel de koning van Iran. In 1980 werd de huidige, officiële vlag geïntroduceerd. Die werd ontworpen door de Iraanse architect Hamid Nadimi.
Centraal op het witte vlak prijkt sindsdien een rood, gestileerd embleem. Het is een kalligrafisch symbool dat het Arabische woord voor God (Allah) vormt en tegelijkertijd de islamitische geloofsgetuigenis ("La ilaha illallah" of "er is geen god dan Allah") moet afbeelden. De 4 halve manen en het centrale zwaard symboliseren dan weer de 5 'zuilen' van de islam.
Het ontwerp heeft bewust de vorm van een tulp. In Iran is er het geloof dat er een rode tulp groeit op het graf van een gevallen soldaat. Binnen de Islamitische Republiek - die op dat moment een bloedige oorlog uitvocht met buurland Irak waarbij honderdduizenden Iraanse militairen omkwamen - werd dit hét symbool voor martelaarschap.
De oppositievlag
Voor de Iraanse oppositie en miljoenen Iraniërs in het buitenland is de officiële vlag het symbool geworden van een brutaal, bloedig regime dat zijn volk onderdrukt. De Iraanse diaspora grijpt massaal terug naar de pre-revolutionaire vlag, herkenbaar aan de leeuw en de zon die centraal staan.
De leeuw staat traditioneel voor kracht, soevereiniteit en rechtvaardigheid. De stralende zon die achter de leeuw opkomt, symboliseert het licht, vernieuwing en de oude koningscultuur. In latere versies van de vlag kreeg de leeuw een zwaard in zijn klauw om de verdediging van de natie te symboliseren.
Waar de vlag met de leeuw en de zon direct na 1979 vooral geassocieerd werd met monarchisten die terugverlangden naar de sjah, heeft het symbool tijdens de recente protestgolven een bredere betekenis gekregen. De oppositievlag is een symbool voor een vrij en seculier Iran.
In die zin staat de oppositievlag voor een alternatieve visie voor Iran: met een cultuur die ouder én breder is dan het huidige regime strak geleid door geestelijken.
Wat zegt voetbalbond FIFA?
De officiële lijn van FIFA is dat het voetbalveld en het stadion een neutrale zone moeten blijven. Sport en politiek moeten volgens de bond strikt gescheiden worden om te voorkomen dat mondiale toernooien overschaduwd worden door geopolitieke conflicten. Fans mogen vlaggen meenemen (vaak tot een maximaal formaat van 2m x 1,5m), maar deze worden bij de ingang gecontroleerd. Spandoeken of kleding met politieke protesten, provocerende teksten of symbolen die de neutraliteit schenden, worden door de beveiliging geweigerd of in beslag genomen. Grote aantallen Iraniërs, die nog in Iran wonen, én aanhangers van het regime worden er niet verwacht op de matchen in de VS. De VS is immers uiterst zuinig met het uitreiken van visa aan inwoners uit Iran. Bovendien is het niet zo eenvoudig om vanuit Iran naar de VS te vliegen, aangezien er nog geen internationale vluchten zijn vanuit het land.