Verborgen gotische nis en zeldzame schaduwschilderingen ontdekt in bijna 1.000 jaar oude Sint-Martinuskerk in Westrem

Ann Verdonck en Marjolein Deceuninck van studiebureau Fenikx voerden zowel archiefonderzoek als onderzoek ter plaatse uit. Met een scalpel legden ze laag per laag de verfgeschiedenis van de muren en gewelven bloot. Achter het barokke hoogaltaar deden ze een onverwachte ontdekking.

"We hebben daar een heel mooie gotische nis ontdekt. Dat is eigenlijk een nisje dat gebruikt werd door de pastoor. Er zijn twee waterbekkens in, wellicht om zijn handen te wassen", zegt Verdonck.

Daarnaast ontdekten de onderzoekers in de 2 zijbeuken zogeheten schaduwschilderingen naast de altaren. Dat zijn schilderingen op de muur die het profiel van het altaar nabootsen, alsof het altaar een schaduw werpt.

"We hebben 5 fasen gevonden: 2 donkergrijze, dat zijn de oudste, een zwarte schildering en nog 2 okerkleurige schilderingen. Die okerkleurige schaduwschilderingen zijn vrij uitzonderlijk."

De Sint-Martinuskerk begon in de 11e eeuw als een eenvoudig zaalkerkje met 1 beuk en een smal koor. In de eeuwen daarna groeide het uit tot de kruiskerk die er vandaag nog staat. Daarmee is het het oudste monument uit de streek. Tussen 1939 en 1943 was er een restauratie waarbij de architect de pleister van de stenen liet halen, waardoor veel decoratie verloren ging.

De oudste kleurafwerking was overwegend monochroom: wit en gebroken wit. Eind 19e, begin 20e eeuw kwamen er neogotische sjabloonschilderingen bij.

Bij de geplande restauratie wil de stad Wetteren het interieur opnieuw in die originele witte tinten schilderen, met een minerale verf. Een dampdichte verf die bij een eerdere restauratie werd aangebracht, zorgt nu voor afbladdering en scheuren.