'Telefoonwinkels' vanwaaruit meer dan 1.000 Chinese vrouwen seksueel uitgebuit werden: dat is de inzet van het zogenoemde Lotusproces dat vandaag start in de rechtbank van Gent. 38 beklaagden staan er terecht. Het dossier werpt een zeldzaam en gedetailleerd licht op hoe een internationaal netwerk jarenlang opereerde met vertakkingen in heel Europa én ons land, dat een sleutelrol speelde.
Een zeldzame blik op hoe meer dan 1.000 Chinese vrouwen op grote schaal seksueel uitgebuit werden: dit is de inzet van het Lotus-proces
Dirk Leestmans
Gepubliceerd:
De zaak ging in 2019 aan het rollen nadat de politie had vastgesteld dat op gespecialiseerde websites voor prostitutie, zoals Redlights, steeds meer advertenties opdoken van Chinese vrouwen. In verschillende gerechtelijke arrondissementen werden onderzoeken opgestart.
Al snel bleek dat achter die advertenties één en dezelfde organisatie zat. Veel profielen verwezen naar hetzelfde telefoonnummer en advertenties verschenen vaak gelijktijdig. Het ging in totaal om duizenden accounts.
Via IP-adressen konden speurders verdachten en locaties identificeren waar zogenoemde 'winkels' werden uitgebaat.
‘Telefoonwinkels’ als spil van de organisatie
Centraal in de werking stonden de zogeheten 'telefonistas' of 'telefoonwinkels'. Dat zijn als het ware callcenters waar potentiële klanten terechtkomen als ze het nummer van de prostituee bellen.
In werkelijkheid komen ze niet bij de prostituee terecht, wel bij een 'telefonista'. Die mensen nemen de telefoons aan, spreken prijzen af en geven door waar de afspraak plaatsvindt.
Die situeerden zich in grote steden als Antwerpen en Brussel, maar ook in kleine gemeenten, als Zulte of Hechtel-Eksel.
Hun rol ging veel verder. Ze haalden geld op bij de vrouwen, regelden eten en vervoer en brachten sekswerkers van de ene naar de andere locatie. De vrouwen moesten op hun beurt doorgeven wanneer een klant aankwam en vertrok, en hoeveel er betaald werd.
De communicatie verliep via WeChat, een Chinese app vergelijkbaar met WhatsApp, maar met extra functies zoals betalen. Opvallend: de gebruikte gsm’s hadden geen simkaart.
De gedwongen sekswerkers hadden zelf geen rechtstreeks contact met klanten en wisten vaak niet welke diensten in hun naam werden aangeboden. Daardoor werden ze soms gedwongen om handelingen te stellen die ze niet wilden, bijvoorbeeld seks zonder condoom.
In Herent bijvoorbeeld werd zo’n telefoonwinkel ontdekt met 3 medewerkers. Zij regelden afspraken voor vrouwen in België, Nederland en Tsjechië. Hun loon hing af van de inkomsten van de sekswerkers. 1 van hen verklaarde tot 10.000 euro per maand te verdienen.
De vrouwen werkten niet zichtbaar op straat of achter ramen, maar in appartementen en hotelkamers. In sommige gevallen moesten ze 7 dagen op 7 werken, in shiften van 12 uur.
De werkdruk lag soms erg hoog. Speurders stelden vast dat 2 vrouwen elkaar afwisselden in 1 appartement en per shift 20 tot 30 klanten ontvingen.
Het onderzoek bracht meerdere telefoonwinkels aan het licht die onderling samenwerkten. Die samenwerking gebeurde via sleutelfiguren die voor verschillende 'clans' werkten. De organisatie bestond uit verschillende cellen – een achttal in totaal – die apart opereerden, maar met elkaar verbonden waren.
Al snel bleek ook dat het netwerk internationaal georganiseerd was. Europol werd ingeschakeld, omdat slachtoffers eerder al waren opgedoken in landen als Frankrijk, Zwitserland, Spanje, Duitsland, Nederland en Tsjechië.
Van slachtoffer tot ‘madame’
Eind augustus 2022 ontvingen verschillende eenheden van de federale gerechtelijke politie een anonieme brief met adressen waar slachtoffers in België werden uitgebuit. De brief vermeldde ook 31 telefoonnummers van vermoedelijke organisatoren. Ze hadden allemaal de Chinese nationaliteit en, zo bleek, betaalden de advertenties.
Die informatie leidde tot nieuwe verdachten. Opvallend: onder hen bevonden zich ook voormalige slachtoffers die waren opgeklommen binnen de organisatie en zelf vrouwen begonnen uit te buiten – een fenomeen dat ook bekend is uit andere vormen van mensenhandel.
Vrouwen, eens ze hun schuld hebben afbetaald, kunnen doorgroeien in de organisatie en stijgen op in de piramide van slachtoffer onderaan tot 'madame' bovenaan.
Schuldslavernij
In België kwam het onderzoek in een stroomversnelling met gecoördineerde politieacties op 7 februari 2023. Die dag valt de politie binnen op verschillende plaatsen. Daarbij werden 21 slachtoffers aangetroffen.
Zij verklaarden eerst dat ze als schoonmaakster of kinderoppas werkten, maar dat bleek een ingestudeerd verhaaltje te zijn. De mensenhandelaars hadden hen blijkbaar geleerd wat ze moesten verklaren bij een politie-inval.
Uit het onderzoek bleek dat ze vanuit China naar Europa gelokt werden. Voor hun verplaatsing moesten ze veel geld neertellen. Door die financiële schuld werden de vrouwen gebonden aan de criminele organisatie.
Die afhankelijkheid wordt omschreven als 'debt-bondage', vrij vertaald als schuldslavernij. Eigenlijk hadden ze geen andere keuze dan te doen wat ze moesten doen om hun schulden af te betalen: sekswerk, vaak in zware omstandigheden en met lange werkdagen.
De vrouwen zaten diep verstrikt in het netwerk. Ze waren voor haast alles afhankelijk van de mensenhandelaars: ze spraken de taal niet, hadden geen netwerk en stonden onder constante controle. Daardoor was de drempel om een klacht in te dienen bij de politie bijzonder hoog.
Sterke aanwezigheid in Alhambrawijk in Brussel
De vrouwen werkten verspreid over heel België, maar er was een duidelijke concentratie in de Brusselse Alhambrawijk. Die wijk is bekend voor prostitutie en de overlast die het bezorgt aan de buurtbewoners.
Een spilfiguur in het dossier is T.T.B., uitbater van een hotel aan de Adolphe Maxlaan dat vrijwel uitsluitend voor prostitutie werd gebruikt.
Hij verhuurde ook kleine appartementen boven Chinese grootwarenhuizen daar in de buurt, voor bedragen tussen 2.100 en 2.800 euro per maand.
T.T.B. is de pater familias, want eigenlijk gaat het om een hele familie die het patrimonium verdeelde in diverse vennootschappen. Volgens onderzoekers bracht de exploitatie van prostitutie zijn familie meer dan 2 miljoen euro op. Bij huiszoekingen werd bijna 1,9 miljoen euro cash gevonden, waaronder muntstukken met een totaal gewicht van 4 ton.
Miljoenenwinst
Een andere centrale figuur is S.L.D., die er prat op ging zichzelf een van de grootste spelers in de Belgische prostitutie te noemen. In 2021 verhuisde hij naar Spanje, maar hij bleef van daaruit wel actief door prostituees uit te buiten in België, Frankrijk en Zwitserland.
Op zijn telefoon vonden speurders berichten waarin hij jonge vrouwen uit China rekruteerde. Hij beloofde hen hoge inkomsten, betaalde reizen en onderdak.
In een onderschept chatbericht klinkt het zo: "Wij rekruteren het hele jaar door jonge dames…als je lid wordt van mijn team verwen ik jou. Als je een jonge dame bent die van China komt, schiet het bedrijf de reiskosten van jou voor. Het bedrijf voert een humaan managementbeleid en betaalt salarissen op tijd, zorgt voor het eten en de accommodatie…" Hij beloofde ze maandelijkse inkomsten tot 10.000 euro per maand.
In het dossier is er sprake van een vrouw die in 42 dagen meer dan 16.000 euro voor hem verdiende. In totaal zou hij minstens 44 vrouwen hebben uitgebuit. Dat is het aantal vrouwen dat de politie kon identificeren in deze ‘clan’.
Een van hen was Sun Lichun, de prostituee die door een klant werd vermoord – een zaak die begin 2026 voor het Antwerpse hof van assisen berecht werd.
Ook al deed het hof van assisen in deze zaak al een uitspraak, de feiten zullen opnieuw ter sprake komen in Gent. Sun Lichun wordt namelijk gezien als een slachtoffer van een criminele organisatie die in het kader van haar uitbuiting werd vermoord. Dat is een verzwarende omstandigheid.
Dat S.L.D. beschouwd wordt als een van de topfiguren in deze criminele organisatie, blijkt ook uit zijn geschatte winst. In totaal zou hij tussen 1,2 en 2,5 miljoen euro hebben verdiend.
Het proces start vandaag voor de correctionele rechtbank in Gent. Er zijn 2 zittingsdagen voor uitgetrokken. Myria, het federaal migratiecentrum, stelt zich burgerlijke partij.
Omdat het Lotusdossier zo omvangrijk is, werden een aantal dossiers afgesplitst. Vorige maand, in mei, werden zo een aantal mensen in Brussel veroordeeld tot 5 jaar cel voor feiten die kaderen in het dossier-Lotus.
