In Hongarije heeft de nieuwe regering van premier Péter Magyar een ingrijpende (en omstreden) grondwetswijziging doorgevoerd die de ambtstermijn van een premier strikt aan banden legt. Voortaan mag een premier maximaal 8 jaar (of ongeveer 2 termijnen) in functie blijven, waardoor een politieke comeback van Viktor Orbán onmogelijk gemaakt wordt.
Grondwetswijziging in Hongarije zet ex-premier Orbán buitenspel door (met terugwerkende kracht) premierschap te beperken
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Het meest opvallende element aan de grondwetswijziging: de limiet geldt met terugwerkende kracht voor alle mandaten die sinds de democratisering van het land in 1990 zijn gediend.
Het is een controversiële wijziging, maar die werd nu wel door het parlement goedgekeurd.
Terugwerkende kracht
Door deze terugwerkende kracht wordt een politieke comeback van Viktor Orbán definitief onmogelijk gemaakt. Orbán heeft in totaal namelijk al 20 jaar als premier geregeerd (één termijn tussen 1998 en 2002, en vervolgens 16 jaar aaneengesloten tussen 2010 en mei 2026). Hij zit dus al ver boven de nieuwe limiet van 8 jaar.
Péter Magyar had deze limiet tijdens zijn campagne beloofd als onderdeel van een groter plan om de democratische checks-and-balances in Hongarije te herstellen.
Orbán had de grondwet in zijn 16 jaar aan de macht meer dan een dozijn keer naar zijn eigen hand gezet. Doordat de nieuwe partij van Magyar een overweldigende meerderheid (een supermeerderheid van maar liefst 71 procent) in het parlement heeft, kon dit amendement er snel doorheen worden gedrukt.
Hoewel de maatregel politiek gezien op veel steun kan rekenen van Hongaren die bang zijn voor een terugkeer van het 'illiberale' regime, is er vanuit juridische hoek ook kritiek. Grondwetexperts wijzen erop dat wetten met terugwerkende kracht invoeren om één specifiek persoon buitenspel te zetten, juridisch wankel is en een gevaarlijk precedent kan scheppen voor de toekomst.
