Van petten tot pillen: werken populaire middelen tegen haaruitval echt? 

Gemiddeld verliezen we tientallen haren per dag zonder dat we daar iets van merken. Elke dag enkele haren verliezen, is dus volkomen normaal. Maar wanneer de haarborstel voller raakt, de kruin zichtbaarder wordt of de scheiding steeds breder lijkt, groeit de bezorgdheid. Want hoewel haarverlies niet altijd omkeerbaar is, bestaan er wel enkele behandelingen die het proces kunnen vertragen.

Welke middeltjes, die online aangeraden worden, maken hun beloftes echt waar?

Op sociale media duiken steeds vaker video's op van mannen en vrouwen die zweren bij de futuristisch ogende led-haargroeipetten. Volgens die getuigenissen zou het haar na enkele weken zichtbaar voller zijn. Maar werken die lichtgevende petten echt?

"De wetenschappelijke studies over deze technologie bij erfelijke kaalheid zijn overwegend positief, maar de effecten blijven doorgaans beperkt", zegt dermatoloog en professor Reinhart Speeckaert van het UZ Gent. Dat bevestigt ook dermatoloog Samira Baharlou van het UZ Brussel.

"Ik zou de led-haargroeipetten of -helmen niet als onzin wegzetten, maar ik zou ze ook zeker niet als wonderbehandeling voorstellen." 

Verschillende wetenschappelijke studies tonen aan dat er na enkele maanden behandeling gemiddeld ongeveer 15 tot 25 extra haren per vierkante centimeter bijkomen. "Dat klinkt indrukwekkend, maar in de praktijk gaat het vaak om subtiele verbeteringen", nuanceert dokter Speeckaert.

Gebruikers merken meestal vooral dat de haaruitval wat afremt en dat bestaande haren iets dikker worden. Volledig kale plekken groeien doorgaans niet terug. De beste resultaten zie je dus bij beginnende tot matige erfelijke haaruitval, wanneer er nog voldoende actieve haarfollikels aanwezig zijn.

De led-petten werken met zogenoemde low-level light therapy (LLLT). Dat is rood licht met lage energie, met een golflengte van 650 tot 660 nanometer. Die lichttherapie zou de activiteit van haarfollikels stimuleren, waardoor de lokale doorbloeding verbetert en de groeifase van haren verlengt. Je gebruikt de pet best 2 à 3 keer per week. De eerste resultaten zie je meestal pas na zo'n 4 maanden.

Wanneer iemand stopt met een led-haargroeibehandeling, verdwijnen de behaalde resultaten meestal opnieuw. "De therapie pakt de onderliggende oorzaak van erfelijke haaruitval namelijk niet aan, maar stimuleert tijdelijk de haarfollikels", zegt dokter Speeckaert. In de praktijk betekent dit dat het haar in de maanden nadien vaak weer dunner wordt.

Led-behandelingen zijn veilig en ernstige bijwerkingen zijn zeldzaam. Dr. Baharlou en dr. Speeckaert leggen uit dat de lampjes een lage hoeveelheid rood en infrarood licht afgeven. Dat produceert te weinig warmte om de hoofdhuid of haarfollikels te beschadigen. Eventuele klachten zijn dan ook mild en tijdelijk, zoals lichte jeuk, droogte, een rode hoofdhuid of een warm gevoel tijdens de sessie. Dr. Baharlou roept op tot "voorzichtigheid bij lichtgevoeligheid en bij het gebruik van onduidelijke toestellen die een medische kwaliteitscontrole missen".

De grote prijsverschillen tussen toestellen moet je dan weer kritisch bekijken. "Duurder betekent niet automatisch beter", zegt dokter Baharlou. Belangrijker zijn de juiste golflengte, een goede dekking van de hoofdhuid en voldoende lichtsterkte. Veel reclamebeloften gaan bovendien verder dan wat wetenschappelijk onderzoek aantoont. Regelmatig en langdurig gebruik lijkt daarom belangrijker dan dure extra's of slimme marketing.

Ook minoxidil wordt op sociale media vaak aangeraden als effectief haargroeimiddel.

"En dat is ook terecht", zegt dokter Speeckaert. "Het is zelfs een van de best onderzochte behandelingen tegen erfelijke haaruitval." Het middel werd oorspronkelijk ontwikkeld tegen hoge bloeddruk, maar bleek ook haargroei te stimuleren. Uit grote onderzoeken blijkt dat het middel haaruitval kan vertragen en het haar voller kan maken. 

Je kunt het terugvinden in pilvorm, maar ook rechtstreeks op de hoofdhuid aanbrengen als mousse of spray. Ook hier moet je realistisch zijn, waarschuwt Speeckaert. De eerste resultaten zijn meestal zichtbaar na 4 tot 6 maanden. Vaak valt er minder haar uit, worden bestaande haren dikker en oogt de kruin voller. Op volledig kale plekken werkt de behandeling meestal minder goed.

Om goede resultaten te behouden, moet je minoxidil elke dag blijven gebruiken. Stop je ermee, dan verdwijnt het effect meestal weer geleidelijk. Haar dat je hebt teruggewonnen, verdwijnt dan meestal binnen 3 tot 6 maanden omdat de haarfollikels opnieuw beginnen te krimpen.

Sommige mensen ondervinden wel bijwerkingen en krijgen last  van jeuk, irritatie, een droge huid of schilfertjes. In het begin kan er zelfs tijdelijk extra haaruitval zijn. Dat klinkt misschien verontrustend, maar betekent dat de haren plaatsmaken voor een nieuwe groeifase. Komt het product per ongeluk op andere huidzones terecht, kan daar wel ook ongewenste haargroei ontstaan.

Wie pilletjes minoxidil neemt, kan last krijgen van hartkloppingen, hoofdpijn, vochtophoping en een daling van de bloeddruk. Daarom gebeurt deze behandeling best onder medische begeleiding.

Ook dermarollers duiken steeds vaker op tussen de haargroeimiddelen die op sociale media worden aangeprezen. Zo'n dermaroller  maakt met kleine naaldjes minuscule prikjes in de hoofdhuid. Daardoor ontstaat een lokale herstelreactie waarbij groeifactoren vrijkomen en de doorbloeding tijdelijk toeneemt, wat de haargroei dan zou stimuleren.

"Toch blijft de wetenschappelijke onderbouwing voorlopig beperkt", zegt dokter Speeckaert. Veel onderzoeken zijn klein, gebruiken uiteenlopende technieken en volgen patiënten slechts gedurende een korte periode op. Daardoor zijn harde conclusies moeilijk te trekken.

Experts zien dermarollers of microneedling daarom vooral als een extra techniek. Die kleine kanaaltjes kunnen er wel voor zorgen dat minoxidil bijvoorbeeld beter in de huid doordringt. Sommige studies tonen ook betere resultaten wanneer je het combineert met minoxidil.

Bovendien zijn er risico's verbonden aan verkeerd gebruik. Irritatie, kleine wondjes, infecties en in zeldzame gevallen kan ook littekenvorming optreden.

"Haaruitval is een symptoom en geen diagnose", benadrukt dokter Baharlou nog. Het kan verschillende oorzaken hebben. Kijk dus wat bij jou de trigger kan zijn. Als stress de oorzaak is, kan het helpen om genoeg te bewegen, gezond te eten en voldoende te ontspannen. Dat kan je weerstand verbeteren. Haaruitval door stress herstelt meestal binnen de 3 tot 6 maanden.

Bij een ijzertekort is het belangrijk om voeding te eten die rijk is aan ijzer, zoals vlees, peulvruchten, noten, groenten en gedroogd fruit. En als medicijnen de oorzaak zijn, bespreek dan met je huisarts of er een alternatief mogelijk is en of het middel kan worden aangepast.

Hoe veelbelovend de haargroeimiddelen ook klinken, toch doe je er goed aan om eerst de oorzaak van je haaruitval te achterhalen. Zonder de juiste diagnose riskeer je tijd en geld te verspillen aan een behandeling die misschien niet helemaal bij jouw probleem past.