"Bij de minste twijfel breken we de start direct af": hoe veilig is zweefvliegen na de crash in Geraardsbergen?

De lokale vliegclub reageert via een schriftelijke verklaring enorm aangeslagen op het incident. "Dit voorval heeft ons als club diep geraakt. Het is de eerste maal dat wij met zoiets geconfronteerd worden en wij zijn enorm onder de indruk", laat de vereniging weten. De clubleden hopen op een spoedig herstel van hun vriend en bedanken de hulpdiensten voor hun snelle optreden.

Het officiële onderzoek naar de precieze oorzaak is in handen van het parket en de Air Crash Investigation Unit. Het gecrashte toestel is inmiddels verzegeld en voor technisch onderzoek in een hangar geplaatst. Onderzoekers spitten alle factoren uit, waaronder eventuele technische mankementen en de medische geschiktheid van de piloot.

"Bij zo'n onderzoek wordt naar heel wat aspecten gekeken", kadert Koen Pierlet, Head of Training bij de Liga van Vlaamse Zweefvliegtuigclubs (LVZC). "Naast technische mankementen, kijken ze ook hoe het gesteld was met de recentheidsvoorwaarden van die piloot, had hij recente ervaring, was hij medisch in orde?"

Statistisch gezien is de startfase het meest risicovol, met 'de lierstart' als grote uitschieter. Bij zo'n start wordt een zweefvliegtuig door een krachtige motor op de grond via een lange kabel in zeer korte tijd de lucht in getrokken. "Alles gaat dan heel snel, bij de minste twijfel wordt de start geannuleerd", legt Nick Adriaensen uit, Safety Manager bij LVZC.

Bij een sleepstart trekt een motorvliegtuig het zweeftoestel omhoog, wat bij problemen meer reactietijd biedt. Mocht er tijdens het slepen iets fout gaan, dan kan er een zogenaamde terugsleep worden ingezet. Het sleepvliegtuig en het zweefvliegtuig keren dan in een dalende vlucht samen veilig terug naar het vliegveld", aldus Adriaensen.

Ook na het behalen van de vergunning moeten piloten permanent hun vlieguren, starts en vliegvaardigheden bewijzen om hun licentie te behouden. Anton Buyse, voorzitter van de LVZC, vergelijkt het met autorijden, waar na het behalen van het rijbewijs weinig controle meer is. "Binnen het zweefvliegen worden wij voortdurend gemonitord en moeten wij ons voortdurend bewijzen, ook medisch."

De federatie benadrukt dat de vliegactiviteit in Vlaanderen sterk afhankelijk is van het weer en zich concentreert tussen maart en oktober. In 2025 telde de liga 738 actieve clubleden, die samen goed waren voor 16.037 starts en een totaal van 11.099 vlieguren. Doordeweeks wordt er amper gevlogen, omdat het luchtruim dan intensief wordt gebruikt door andere instanties zoals Defensie.

Om de sport zo veilig mogelijk te houden, hanteert de sector een strikt meldingssysteem voor alle operationele onregelmatigheden. Uit de cijfers van de LVZC blijkt dat de overgrote meerderheid van de meldingen relatief onschuldig van aard is. In 4 procent van alle geregistreerde voorvallen is er effectief sprake van een ongeval met materiële schade of lichamelijk letsel.

De laatste keer dat een ongeval met een zweefvliegtuig fataal afliep, was in 2020. Toen vielen er 2 dodelijke slachtoffers bij een ongeval in Tienen, dicht bij het vliegveld van Goetsenhoven. 

"Hoewel het zelden gebeurt dat een ongeval fataal afloopt, komt dit nieuwe incident toch ook zwaar binnen bij onze vliegclubs", besluit Pierlet. De klap dreunt dan ook hard na binnen de hechte gemeenschap van zweefvliegers. "Gisteren was een zwarte dag, maar nu is het belangrijk dat we het onderzoek afwachten, zodat we dit incident correct kunnen beoordelen."