Ercoland mag historisch kunstenaarspand in Antwerpse Wolstraat kopen na inzameling van meer dan 2 miljoen euro

Een half jaar geleden zaten de kunstenaars van het Antwerpse collectief Ercola nog met de handen in het haar. Ze wisten al langer dat ze het pand in de Wolstraat, waar het collectief al meer dan 50 jaar gevestigd is, zouden moeten verlaten, maar ze vonden maar geen alternatief.

Het gebouw in de Wolstraat is beschermd historisch erfgoed. Onder meer Wannes Van de Velde of Dennis Tyfus hebben nog in de atelierruimte gewerkt.

Alleen is het gebouw in erg slechte staat. Schattingen over renovatiekosten liepen op tot 8 miljoen euro en meer. Dat is een bedrag dat de stad als eigenaar niet wilde ophoesten.

Daarom besliste de stad in 2022 om het te verkopen, omdat een volledige renovatie te veel zou kosten. Het kwam tot een juridische procedure en uiteindelijk oordeelde een vrederechter dat Ercola de deuren moest sluiten.

Tot verrassing van velen mengde ook kunstenaarscollectief Ercola zich nog in de strijd om het gebouw te kopen. Daarvoor werd de burgercoöperatie 'Ercoland' opgericht. 

Het groeide uit tot een opvallend project dat ook buiten Antwerpen veel aandacht trok. Heel wat bekende figuren uit de cultuurwereld spraken hun steun uit. Een kunstveiling met werken van 20 bekende kunstenaars, onder wie Jan Decleir en Luc Tuymans, bracht alleen al meer dan 200.000 euro op.

Uiteindelijk haalde Ercoland op korte tijd meer dan 2,1 miljoen euro op via giften, leningen en de veiling. Ze brachten een bod uit, dat dus werd aanvaard. Het is niet duidelijk hoeveel het collectief exact heeft geboden, maar het zou niet het volledige bedrag van 2,1 miljoen euro zijn. De stad vroeg minimum 1,6 miljoen euro.

Daarnaast was er nog een andere onbekende bieder, maar de jury koos dus voor het project Ercoland. Naast het financiële voorstel van het collectief, kwamen ze ook met een "sterk en kwalitatief projectvoorstel".

Het collectief wil er onder meer ateliers, sociale woningen, een sociaal restaurant, een publieke tuin en plekken voor kunst en ontmoeting onderbrengen. 

"De beoordelingscommissie stelt vast dat het project inzet op een functiemix die verder gaat dan louter wonen, met onder meer ateliers, regelmatige exposities, culturele activiteiten en een publiek toegankelijke tuin", klinkt het verslag van de jury.

"Het voorgestelde project ligt volledig in lijn met de invulling en dynamiek die kenmerkend is voor de straat, zodat de commissie dit zeer positief beoordeelt."

De kunstenaars reageren uitgelaten op het nieuws. "Het is zo ongelofelijk, ik kreeg net telefoon. Het is redelijk snel gegaan, en het overvalt mij allemaal", zegt woordvoerder Ewout Lehoucq.

"Ik sta echt te trillen op mijn benen. Wat we nu verder gaan doen? Vooral eerst even feesten met iedereen die hieraan heeft meegewerkt."

De stad wil niet langer gebouwen verkopen aan de hoogste bieder, maar aan het beste project, zegt cultuurschepen Lien Van de Kelder (Vooruit). "Met een open procedure, heldere voorwaarden en een objectieve jurering krijgen we mooie projecten en een betere stad. Ercoland ging daarop in en is dan ook verdiend gewonnen."

"Wat we de voorbije weken gezien hebben, was ronduit indrukwekkend", gaat de schepen verder. "Een gedeeld engagement, en financiële bijdragen groot en klein, van kunstenaars, buurtbewoners en vele sympathisanten die een warme en brede beweging hebben gevormd: Ercoland."

Ook schepen voor patrimonium Koen Kennis (N-VA) reageert tevreden. "Ik ben blij dat er voor het pand aan de Wolstraat een toekomst is gevonden die het verdient. Dat de koper hier zijn schouders onder zet, is voor de buurt en voor de hele stad een flinke verbetering. Zo krijgt het pand de renovatie die het nodig heeft, wat de uitstraling van de buurt en bij uitbreiding van Antwerpen alleen maar ten goede komt."

Voordat de kunstenaars al hun dromen kunnen waarmaken, moet er eerst nog stevig gewerkt worden in het pand in de Wolstraat. Hoe lang de renovaties zullen duren, is niet duidelijk.