10 miljoen walviskarkassen, waarvan sommige 5 miljoen jaar oud. Die spectaculaire ontdekking deden onderzoekers op 7 kilometer diepte in de zuidoostelijke Indische Oceaan. Het gaat om het diepste, oudste en meest uitgestrekte walvissenkerkhof dat ooit is gevonden.
Wetenschappers ontdekken gigantisch walvissenkerkhof van 5 miljoen jaar oud in Indische Oceaan: "Unieke schat aan geheimen"
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Onderzoekers ontdekten op 7 kilometer diepte in de Indische Oceaan het diepste, oudste en grootste walvissenkerkhof ter wereld: meer dan 10 miljoen karkassen, sommige tot 5 miljoen jaar oud, verspreid over 1.200 kilometer.
Het internationale wetenschappelijke team bracht 485 fossielen in kaart en vond ook uitgestorven soorten, waaronder een 5,3 miljoen jaar oude schedel van een spitssnuitwalvis.
De vindplaats wemelt van het leven: schaaldieren, weekdieren en andere organismen gedijen op de karkassen. "Zo'n dode walvis vormt een soort oase die organismen aantrekt", zegt walvissenspecialist Jan Haelters van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.
Een internationaal team van wetenschappers uit China, Italië en Nieuw-Zeeland verkende met een onderzeeër de Diamantina-breukzone in de zuidoostelijke Indische Oceaan. Die zone ontstond 50 tot 60 miljoen jaar geleden, toen Australië en Antarctica uit elkaar dreven.
Op het diepste punt van die breukzone, op 7.002 meter, stootten de onderzoekers op een reusachtig walvissenkerkhof.
Na 32 duiken naar de zeebodem bracht het team 485 plekken met walvisfossielen in kaart. Ze vonden ook 5 recentere walviskadavers in vergevorderde staat van ontbinding.
In totaal strekken de zogenaamde walvisvallen – dode walvissen die naar de oceaanbodem zinken – zich uit over een afstand van 1.200 kilometer. "Een werkelijk unieke ontdekking", reageert Stephen J. Godfrey van het Amerikaanse Calvert Marine Museum enthousiast.
Walvisvallen komen wel vaker voor, maar meestal liggen ze minder dan 4 kilometer diep. "Nieuwe technieken en technologieën maken het mogelijk om steeds diepere gebieden te bestuderen", legt Jan Haelters uit, walvissenspecialist bij het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.
5 meter lang en 5 miljoen jaar oud
Op de gigantische begraafplaats vonden de onderzoekers enorme karkassen, waaronder die van een Antarctische dwergvinwalvis van 5 meter lang. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.
Het team deed ook unieke vondsten van uitgestorven soorten, zoals de 5,3 miljoen jaar oude schedel van een spitssnuitwalvis (Pterocetus benguelae).
Zelfrijdende Tesla's in ons verkeer, een "inclusief" WK en een walvissenkerkhof
"Dat die karkassen na miljoenen jaren nog zichtbaar zijn, is uitzonderlijk", zegt Haelters. "Normaal treedt er sedimentatie op: een laag zand en slib bedekt na verloop van tijd de afgezonken skeletten."
Mogelijk liggen er nog uitgestorven soorten waarvan we het bestaan niet eens afwisten
Jan Haelters, walvissenspecialist bij het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
Volgens Haelters kan dit kerkhof een schat aan geheimen prijsgeven. "Mogelijk liggen er nog uitgestorven soorten waarvan we het bestaan niet eens afwisten. Bovendien kunnen we dankzij al die karkassen de evolutie van de walvis veel beter bestuderen."
Zo'n karkas opgraven is erg complex en peperduur. "Bij heel oude resten kan er een uitzondering worden gemaakt, maar anders is het plaatsen van camera's een betere optie."
Oase van leven op 7 kilometer diepte
Opvallend: de rottende karkassen wemelen van het leven. Schaaldieren, weekdieren, beenderwormen en slangsterren vonden er allemaal een thuisbasis.
Dat er zoveel biodiversiteit is op 7 kilometer diepte, is verrassend. "Zo diep en donker in de oceaan zit normaal gezien heel weinig leven. Zo'n dode walvis vormt een soort oase die organismen aantrekt", legt Haelters uit. "Zeker wanneer er zoveel karkassen bij elkaar liggen, ontstaat er na verloop van tijd een enorme dichtheid aan leven."
"Het toont ons dat leven zich kan aanpassen en evolueren, zelfs in extreme omgevingen waar geen licht is en de waterdruk extreem hoog is", zegt ook Giovanni Bianucci, een van de coauteurs van de studie.
Veel van de aangetroffen soorten zijn wellicht nieuw voor de wetenschap. "Deze extreme, onontdekte ecosystemen herbergen soorten die we nog nooit hebben gezien. Het is duidelijk dat we de ware biodiversiteit van onze planeet nog lang niet volledig begrijpen", sluit Bianucci af.
