'Thuis' verlaat iconische Manhattan in Leuven: van conservenfabriek tot discotheek en tv-studio

Het begon allemaal in 1886, toen ingenieur Edmond Thumas de 1e Belgische conservenfabriek oprichtte aan de Vaart in Leuven. De Manhattan was toen een deel van de fabriek waar groenten in blik werden geproduceerd. Hij noemde zijn bedrijf Marie Thumas, naar zijn vrouw.

In de zomer voor de Tweede Wereldoorlog werkten er al 600 vrouwen en 300 mannen. In die tijd was het bedrijf vrij vooruitstrevend op het vlak van welzijn. Zo had het voorzieningen zoals douches, kleedkamers en een refter, wat vrij zeldzaam was in die tijd.

Het bedrijf groeide snel en nam een Mechels en Geers bedrijf over. Daardoor sloot de fabriek in 1977 haar deuren in Leuven en werden er enkel nog Marie Thumas-producten in Mechelen en Geer geproduceerd.

1e Belgische discotheek

Het gebouw bleef nog een paar jaar leegstaan tot 1980. Toen opende de Manhattan als 1e grote Belgische discotheek van het land. "Het begon als een zot idee op café met vrienden", zegt Jos Van Oosterwyck, de toenmalige creatieve directeur van de discotheek.

"Voor we het concept tot leven brachten, zijn we eerst een paar keer naar New York gegaan", vertelt Van Oosterwyck. "Daar werden licht- en geluidsplannen uitgewerkt voor de discotheek. Terwijl je in andere clubs meteen doorhad waar de lichten zouden schijnen, kon je in de Manhattan binnenkomen en het lichtsysteem niet ontdekken. Dat was zeer vernieuwend."

Bij de opening van de discotheek was de muziekgroep Village People aanwezig, bekend van hun grote hit 'YMCA'. "Ze waren daar onder begeleiding van Eric Van Looy, die ging hen interviewen voor een schoolkrant. Volgens mij mocht hij ook niet binnen zonder hen", zegt Van Oosterwyck. De muziekgroep trad die dag niet op, want het podium was nog niet klaar. "Ze hebben vooral gezwaaid naar het publiek."

Na een jaar werd de Manhattan ook opengesteld voor andere evenementen, zoals concerten, modeshows en studenten-TD's. "Daarvoor was het eigenlijk enkel een discotheek", vertelt Van Oosterwyck. "Voor de TD's werden er 2 pendelbussen ingelegd om studenten van het Leuvense centrum naar de Manhattan te brengen. De studenten hingen letterlijk buiten aan de bussen om naar de discotheek te komen."

Doorheen de jaren stonden er heel wat grote namen in de Manhattan, zoals New Order, Marvin Gaye, Level 42, Simply Red, Kool & the Gang en Culture Club.

Opkomst VTM

In 1990 stopte de discotheek en werd de Manhattan een opnamestudio. "De televisiezender VTM was rond die tijd in Vlaanderen opgericht en de Manhattan werd gezien als een geschikte tv-studio", zegt Van Oosterwyck. Verschillende tv-programma's werden er opgenomen, zoals 'Tien om te Zien', 'Wittekerke', de talkshow 'Luc' en 'Super 50'.

Jos Van Oosterwyck werkte mee aan een aantal van die programma's. "Ik was vooral verbonden als muziekman bij 'Super 50' en 'Tien om te Zien'. Zo besliste ik welke artiesten er kwamen optreden. Dat heeft nooit als werk gevoeld, ik heb mij altijd geamuseerd", vertelt hij trots. 

In 1996 verhuisde ook de ploeg van de VRT-soap 'Thuis' naar de Manhattan. Vanaf de helft van het 1e seizoen trokken ze van de VRT-gebouwen in Brussel naar Leuven. 

Laatste opnames

Vandaag is de laatste opnamedag van 'Thuis' in de Manhattan. De crew neemt vanaf nu zijn intrek Het Thuishuis in Herent. "De indeling in de Manhattan is niet praktisch voor een tv-productie als 'Thuis': kostuum, make-up en de decors liggen ver uit elkaar, het gebouw is niet geluidsdicht, en er zijn niet voldoende vergaderruimtes voor onze werking", zegt Peter Bouckaert, managing director van Het Thuishuis.

"Aan de andere kant moesten we ook weg", voegt Bouckaert toe. In 2022 besloot De Hoorn, een creatieve werkplek en evenementenlocatie in Leuven, om de Manhattan te kopen. "Zij zijn van plan om in de toekomst de Manhattan te herbestemmen. Een deel van het gebouw werd verkocht aan een projectontwikkelaar, die een deel wil afbreken om er een nieuw project te bouwen. Die verbouwingen zouden heel veel geluidsoverlast geven tijdens onze opnames. Bovendien is het gebouw niet meer in goede conditie." 

"Het regent hier af en toe binnen, en we hebben soms ook last gehad van ongedierte. Dat zal ik niet missen aan de Manhattan", zegt acteur Wim Stevens, die Tom speelt in 'Thuis', lachend. "Maar het gebouw heeft ook zijn mooie kanten, zoals de rijke geschiedenis. Ik ben hier ooit naar een aantal concerten geweest. Zo heb ik de Manhattan ook leren kennen voordat ik hier zelf op de set mocht staan."

Het afscheid brengt de nodige nostalgie met zich mee. Actrice Patsy Van der Meeren, die Marie speelt in 'Thuis', houdt er een warm gevoel aan over. "Ik ben blij dat we verhuizen, want het nieuwe gebouw is praktischer. Maar voor mij heeft de Manhattan ook iets nostalgisch. Hier zijn zoveel verhalen ontstaan en hier hebben zoveel grote namen op de set gestaan."

De toekomst

Na de verhuis van 'Thuis' zullen de studio's nieuwe functies krijgen. "Er komt een dansstudio en een boulderzaal", zegt bestuurder van De Hoorn Pieter Goiris. Danscentrum Leuven verhuist al op 1 augustus naar de site.

Op langere termijn wordt er ook bekeken hoe het gebouw verder kan worden ontwikkeld. "We zijn van plan om het gebouw te verbouwen, maar daar moet eerst een correct juridisch kader voor worden uitgewerkt om te zien wat mogelijk is", aldus Goiris. "Dat duurt in Vlaanderen altijd even, dus ik verwacht niet dat er de eerstkomende 2 à 3 jaar al grote verbouwingen zullen gebeuren."