Artsen in het UZ Leuven kunnen voortaan veel vroeger signalen van hersenziekten als parkinson, dementie en ALS opsporen dankzij een nieuwe scanner. Die maakt uiterst gedetailleerde beelden van de hersenen, waardoor veranderingen zichtbaar worden nog voor patiënten klachten krijgen. "Het is alsof iemand die bijziend is voor het eerst een bril opzet. Een hele wereld gaat open."
20 keer scherper: nieuwe hersenscanner spoort dementie en parkinson op vóór eerste symptomen
Nora Eurlings
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Het UZ Leuven is het eerste ziekenhuis dat de nieuwe PET-scanner 'NeuroExplorer' inzet bij patiënten. Het toestel is 20 keer scherper dan een gewone PET-scanner en maakt het mogelijk om hersenziekten zoals parkinson, dementie en ALS op te sporen nog voor patiënten klachten krijgen.
De scanner brengt voor het eerst hersenafwijkingen in kleine hersenkernen en de hersenstam in beeld bij levende patiënten. "Tot nu toe konden we die details in de hersenen alleen na het overlijden zien", zegt professor Koen Van Laere, diensthoofd Nucleaire Geneeskunde van het UZ Leuven.
Naast neurologische aandoeningen loopt er ook onderzoek naar tumoren, bewegingsstoornissen, ontstekingsziekten en psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie. In totaal zijn er 30 onderzoeksprojecten opgestart in Leuven.
Het UZ Leuven is het eerste ziekenhuis dat de nieuwe PET-scanner 'NeuroExplorer' inzet bij patiënten. De eerste resultaten tonen volgens de onderzoekers aan dat het toestel veel nauwkeuriger is dan zijn voorgangers.
"Deze scanner is 20 keer scherper dan de gewone PET-scanner. Het is alsof iemand die bijziend is voor het eerst een bril opzet. Een hele wereld gaat open", zegt professor Koen Van Laere, diensthoofd Nucleaire Geneeskunde van het UZ Leuven.
"De NeuroExplorer is veel scherper, wat toelaat om veel meer in detail in de hersenen en het halsgebied te gaan kijken. Daardoor zien we nu hersenafwijkingen in heel kleine hersenkernen en in de hersenstam: dat was tot nu toe met geen enkele andere beeldvormingstechniek mogelijk."
Vroeger ingrijpen
Voor patiënten kan dat een groot verschil maken. Veel hersenziekten beginnen namelijk jaren voordat de eerste symptomen zichtbaar worden. Tegen de tijd dat iemand geheugenproblemen krijgt of last heeft van trillingen en bewegingsstoornissen, zijn er vaak al grotere veranderingen in de hersenen.
Met de nieuwe scanner hopen artsen die veranderingen vroeger te herkennen. "De neurochirurg kan dan sneller ingrijpen. Zo zijn er al veel voorbeelden van patiënten die er baat bij hebben gehad, doordat heel kleine tumoren behandeld kunnen worden."
Tot nu toe konden we die details in de hersenen alleen na het overlijden zien
Koen Van Laere, diensthoofd Nucleaire Geneeskunde van het UZ Leuven
"Tot nu toe konden we die details in de hersenen alleen na het overlijden zien. Uiteraard is het belangrijk om die informatie niet dan pas te weten te komen, maar zo vroeg mogelijk in de ziekte."
De technologie kan ook de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen versnellen. Onderzoekers kunnen namelijk rechtstreeks volgen welk effect een medicijn daar heeft. Daardoor kan sneller duidelijk worden welke behandelingen werken en welke niet.
Niet alleen voor hersenziekten
Hoewel de grootste verwachtingen liggen bij neurologische aandoeningen, wordt de scanner ook getest bij andere patiënten. In totaal lopen er 30 onderzoeksprojecten. Zo loopt in Leuven een studie bij mensen met onder meer tumoren, bewegingsstoornissen en ontstekingsziekten.
De 'NeuroExplorer' kijkt dieper in de hersenen dan ooit tevoren
De nieuwe scanner kan zelfs meer inzicht geven in psychiatrische aandoeningen. "We hebben heel goede hoop dat we nu ook een aantal kernen kunnen onderzoeken die te maken hebben met psychiatrische aandoeningen. Bij bijvoorbeeld is het centraal station in de hersenen (de thalamus) verstoord. Dat deel is nu zichtbaar en kan belangrijke informatie opleveren", aldus Van Laere.
Onderzoekers willen beter begrijpen welke veranderingen in de hersenen bij een ziekte horen en welke deel uitmaken van normale veroudering. Daarom worden ook gezonde vrijwilligers onderzocht om een duidelijker beeld te krijgen van wat een "normaal" brein precies is.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
