Onderzoekers van de Universiteit Hasselt en de Universiteit van Lubumbashi (DR Congo) hebben de prestigieuze Science Pitch gewonnen op het documentairefestival DOCVILLE. Hun project 'Solar Cookers for All' ontwikkelt goedkope zonnekokers van gerecycleerde materialen. Dankzij deze overwinning krijgt het onderzoek nu een eigen wetenschappelijke documentaire die in 2027 op Canvas te zien zal zijn.
UHasselt-project 'Solar Cookers For All' wint prestigieuze Docville-prijs en krijgt eigen documentaire op Canvas
Mariken Veldhuis
Gepubliceerd:
In de Democratische Republiek Congo kookt zo'n 90 procent van de huishoudens nog op houtskool. Dat zorgt voor enorme ontbossing en ernstige gezondheidsproblemen door rookontwikkeling. "Bovendien zijn het vooral vrouwen en meisjes die verantwoordelijk zijn voor het koken en het verzamelen van brandstof, wat hun kansen op onderwijs en werk beperkt", vertelt dr. Aslihan Babayigit, onderzoeker aan de UHasselt en VLIR-UOS.
Het project "Solar Cookers for All" wil hier een duurzaam alternatief voor bieden: zonnekokers gemaakt van lokale, gerecycleerde materialen. "In plaats van elektriciteit of houtskool gebruikt deze koker rechtstreeks de energie van de zon", aldus Babayigit. Zonlicht weerkaatst via een reflecterende laag naar een kookpot in het midden, die zo opwarmt.
Koken op gerecycleerde chipszakken
Hoewel er al commerciële zonnekokers bestaan, kosten die vaak honderden euro's. Daardoor zijn ze vaak onbereikbaar voor de lokale gemeenschappen in Congo. De onderzoekers focussen zich daarom op gerecycleerde materialen.
Een van de meest opvallende prototypes maakt gebruik van de reflecterende binnenkant van chipszakjes om zonlicht te concentreren. "Onze zonnekoker kost slechts een tiental euro's en blijkt bijna even goed te werken als een commerciële zonnekoker", aldus studenten fysica Daan Ottevaere en Maiko Meyers. In tests duurde het met het zelfbouwtoestel slechts 5 minuten langer om water aan de kook te krijgen.
Bovendien wordt er nauw samengewerkt met de Congolese bevolking om ervoor te zorgen dat de kokers ook echt gebruikt worden en aansluiten bij lokale gewoontes. "Het project moet ook duurzaam ingebed zijn in die gemeenschap, ook als wij daar niet meer zijn en het project eindigt", aldus Babayigit.
Een eigen documentaire op Canvas
De Science Pitch van DOCVILLE is een wedstrijd die de brug slaat tussen wetenschappelijk onderzoek en het brede publiek. Uit inzendingen van alle 5 Vlaamse universiteiten werd het project van UHasselt geselecteerd. Het team krijgt een budget van minstens 40.000 euro om een documentaire van 20 à 30 minuten te maken.
Voor Babayigit is deze erkenning bijzonder emotioneel. "Het is surreëel. Ik moest eventjes knijpen in mijn arm om het gewicht van de overwinning te absorberen. Een documentaire op Canvas, dat kunnen niet veel mensen zeggen. Het is echt een dik applaus voor ons hele team, want zonder ieders inspanningen stonden we hier vandaag niet."
De onderzoekers hopen dat de kijkers via de film een ander beeld krijgen van wat wetenschap kan zijn. "Vaak zien mensen wetenschap als iets afstandelijks of puur technisch. Terwijl in de werkelijkheid het ook gaat over vertrouwen opbouwen, samenwerken en leren van elkaar", aldus Babayigit. "We hopen vooral dat mensen zien hoe wetenschap echt impact kan hebben op het dagelijks leven."
De opnames gaan deze zomer van start in Lubumbashi. De documentaire zal in wereldpremière gaan op DOCVILLE 2027 en is daarna te zien op Canvas.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd: