Wanneer oplichters toegang krijgen tot je bankrekening, start er een snelle en gecoördineerde witwasoperatie. Daarom is het belangrijk dat je meteen naar het phishingnummer van je bank belt bij vermoeden van oplichting. Dat vertelt Christophe Van Bortel, expert cybercriminaliteit bij de federale politie.
Dit doen phishingbendes met je geld: "Gestolen geld wordt meteen cash afgehaald"
Martijn Donné
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Christophe Van Bortel is expert cybercriminaliteit bij de federale politie. In WinWin op Radio 2 geeft hij een inkijk in hoe phishingbendes opereren. En ze werken vooral bijzonder snel, zegt Van Bortel.
"Een bende bereidt zich goed voor, voordat ze het geld van je rekening halen. Zo kunnen ze snel te werk gaan, en is het moeilijker om hen tegen te houden", vertelt Van Bortel. "Vaak wordt het geld overgemaakt op wat we een 'muilezelrekening' noemen: een bankrekening van iemand buiten de organisatie, zodat de feiten niet aan de bende zelf gelinkt kunnen worden. En dan staan er bijvoorbeeld leden van de organisatie klaar om meteen cashafhalingen te doen of het geld via casino's wit te wassen."
Onlangs hadden we een dossier waarbij iemand uit de bovenbouw van een bende op 6 maanden tijd 500.000 euro had verdiend
Het geld wordt vaak snel uitgegeven. "Dat doen ze eigenlijk zo spoedig als mogelijk. We zien dat phishingbendes een redelijk luxeleven durven te leiden", vertelt Van Bortel. "Oplichters kopen dure kledij, boeken prijzige hotelkamers, maken tripjes naar Parijs..."
"Het goede nieuws is dat de bank in veel gevallen je geld wel kan tegenhouden en recupereren", vertelt Van Bortel. "Daarom is het ook belangrijk om zo snel mogelijk je bank te contacteren bij vermoeden van phishing." Dat kan je doen door het phishingnummer van je bank, 24 uur op 24 en 7 dagen op 7, te bellen.
Criminelen met een HR-afdeling
Een criminele organisatie zoals een phishingbende bestaat vaak uit verschillende lagen. "Zo heb je de bovenbouw en de onderbouw van een organisatie", klinkt het. "Onlangs hadden we een dossier waarbij iemand uit de toplaag van een bende op 6 maanden tijd 500.000 euro had verdiend, al is dat eerder uitzonderlijk. Zij zijn ook moeilijker te vatten voor ons als politie."
"De leden uit de onderste lagen, die de cashafhalingen en de dure aankopen gaan doen om geld wit te wassen, zijn zichtbaarder en worden ook veel sneller gearresteerd. Wekelijks pakken we zo iemand op."
De federale politie roept op om, wanneer je online opgelicht wordt, in élk geval aangifte te doen bij je lokaal politiekantoor. "Het is zo dat niet elk dossier wordt opgepikt door het parket", geeft Van Bortel toe. "Maar elk dossier wordt wel geregistreerd en opgenomen in de Algemene Nationale Gegevensbank. Stel, je bent 200 euro kwijt. Ook dan kan het zijn dat net die aangifte het puzzelstukje is dat nodig was om een bende te identificeren."
Federale politie roept op om áltijd aangifte te doen na online oplichting: "Ook 200 euro kan het verschil maken"
"We moeten echt af van het idee dat phishingbendes een zootje ongeregeld zijn", vindt Van Bortel. "Het gaat hier echt over organisaties die gerund worden zoals een bedrijf, vergelijkbaar met een gewone bedrijfsstructuur. Er is een management, een rekruteringsafdeling, een logistieke afdeling, een financiële dienst... Het is allemaal heel professioneel geworden. En ja: dit is ook een Belgisch fenomeen, zeker in de grootsteden."
