Hogeschool PXL en minister Brouns lanceren internationaal partnerschap voor biodiversiteit: "Landbouw en natuur moeten elkaar versterken"

De biodiversiteit in Vlaamse landbouwgebieden staat al jaren onder druk. Typische bewoners zoals de veldleeuwerik of de wilde bij vinden steeds moeilijker een plek om te schuilen of te eten. Om dat tij te keren, slaat Hogeschool PXL de handen in elkaar met landbouwers, onderzoekers en beleidsmakers voor het internationaal project  'LIFE Cricetus'. 

Het nieuwe initiatief, dat loopt tot 2032, wil de biodiversiteit van onderuit weer opbouwen. "We willen dat wat thuishoort in het akkerlandschap opnieuw verankerd zien in de grond, op de bodem en in de lucht", zegt Dr. Sarah Descamps, onderzoekshoofd Bio-Research bij Hogeschool PXL.

Opvallend is dat 1 klein knaagdier de hoofdrol opeist: de Europese hamster. Toch gaat het om veel meer dan de bescherming van dat ene diertje alleen. De hamster fungeert namelijk als een zogenoemde 'paraplu-soort'.

"Door de leefomgeving van de veeleisende hamster te beschermen, span je als het ware een paraplu uit boven het hele gebied. Alles wat daaronder leeft, profiteert mee van de maatregelen", legt Descamps uit. "We nemen dus maatregelen voor de hamster, maar daarmee zetten we ook in op alle andere soorten die in de bodem leven, op de bodem rondlopen of in de lucht vertoeven." 

Een natuurproject op landbouwgrond is vaak voer voor discussie, maar minister Brouns benadrukt dat dit geen verhaal van "landbouw tegenover natuur" mag zijn. "Meer natuur op onze akkers kan alleen lukken als we dat samen met landbouwers doen. Zij beheren elke dag het landschap", aldus de minister.

Het project zet daarom in op demonstratiebedrijven en een leernetwerk waar landbouwers van elkaar kunnen leren. Het doel is om technieken te vinden die niet alleen de biodiversiteit helpen, maar ook "passen binnen een werkbaar landbouwbedrijf". Er wordt gezocht naar een economisch model waarbij natuur en opbrengst hand in hand gaan.

Aan het project hangt een stevig prijskaartje van 6 miljoen euro. Europa neemt via het LIFE-programma driekwart van de kosten voor zijn rekening. De rest van de financiering komt van de Vlaamse overheid en partners uit Nederland en Duitsland, aangezien de hamster zich niet aan landsgrenzen houdt.

Dat geld vloeit niet alleen naar onderzoek, maar dient ook als een vangnet voor de boer. "Er gaan experimentele teelten getest worden en wij compenseren de landbouwers daarvoor", zegt Descamps. Op die manier krijgt de landbouwer de nodige ademruimte om te experimenteren met technieken die de akkernatuur weer tot leven moeten wekken.