Na uitspraak minister-president om CM rug toe te keren: "10 keer meer nieuwe leden" bij Vlaams & Neutraal Ziekenfonds

De afgelopen week zag het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds (VNZ) een pak meer nieuwe leden dan normaal. Het VNZ is allesbehalve het grootste ziekenfonds, met zo'n 140.000 leden vandaag. "Gemiddeld komen er 25 nieuwe leden per werkdag bij", zegt voorzitter Jurgen Constandt. "De afgelopen week zagen we het tienvoudige. In totaal gaat het wellicht oplopen tot zo'n 500 à 1.000 nieuwe leden".

Wat de reden van dat stijgende ledenaantal is, kan niemand uiteraard met zekerheid zeggen. Maar het gebeurt wel net in de week dat er ophef ontstond na een uitspraak van Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA).

Een journalist van De Standaard, die aanwezig was op een N-VA-evenement in Ninove, tekende daar een uithaal naar de Christelijke Mutualiteit (CM) op. De partij vindt in het algemeen dat het middenveld te veel macht heeft. Ze strijdt tegen de verzuiling, zeg maar het idee dat je van geboorte tot overlijden kiest voor één ideologie, van politiek over vakbond tot mutualiteit.

Veel N-VA-leden zijn lid van de CM, weet de minister-president. "Dat is de vereniging die niets liever doet dan op onze kap te zitten. Het wordt tijd dat we overstappen", zei Diependaele. Hij meldde daarbij ook letterlijk het VNZ, dat dezelfde normen en waarden zou hebben als de partij.

"Qua naambekendheid konden we dit wel gebruiken", zegt Constandt tevreden over het stijgende ledenaantal. "Mensen veranderen meestal amper van ziekenfonds. Ze gaan vaak uit macht der gewoonte bij het ziekenfonds van hun ouders."

"De eerste reden om over te stappen is natuurlijk de kwaliteit van dienstverlening en de aanvullende voordelen. Maar als men dan ook nog de Vlaamse zaak genegen is, kan dat een extra argument zijn om te kiezen voor een ziekenfonds dat aansluit bij uw ideologische keuzes. We vereenzelvigen ons voor een stuk met de Vlaamse beweging. Andere ziekenfondsen staan vaak op de rem bij de strijd om meer staatshervorming en meer autonomie. Voor ons is dat belangrijk. Want wij moeten denken aan de betaalbaarheid van de sociale zekerheid op lange termijn voor onze kinderen en kleinkinderen."

Is het doel van de uitspraak van de minister-president ontzuiling? Of eerder het doen ontstaan van een nieuwe zuil, of nieuw machtsbastion? Daar zijn de meningen over verdeeld. "Wij zijn geen nieuwe zuil", benadrukt Constandt.

"We zijn partijpolitiek neutraal. Zo staat er in onze statuten dat mensen met een parlementair mandaat niet in onze algemene vergadering of raad van bestuur kunnen zetelen. Daar zitten mensen in met verschillende achtergrond. Net als bij ons personeel trouwens."

Er zijn ziekenfondsen van allerlei aard. Naast christelijke, zijn er ook socialistische of liberale. Daarnaast zijn er nog andere ziekenfondsen die zichzelf neutraal of onafhankelijk noemen. Was het dan nodig dat de minister-president er specifiek één uitpikte? Dat is althans wat te horen is bij die andere ziekenfondsen.

"Wanneer een minister-president zijn achterban oproept om voor een specifiek ziekenfonds te kiezen op basis van politieke kleur, dan is de grens overschreden", zegt Tom Coolen, CEO van het onafhankelijk ziekenfonds Helan. "Het belang van de klant moet primeren. En die klant moet vrij kunnen beslissen - op basis van kwaliteit, niet op basis van een politiek advies."

"De manier waarop nu over ziekenfondsen wordt gepraat in het publieke debat helpt niet", voegt Coolen nog toe. "Dat jut op, in plaats van bij te dragen aan een respectvol gesprek. We merken de polemiek ook in ons klantencontact. Klanten zijn mondiger, en de toon aan het loket wordt ruwer."

"We vinden het dan ook jammer dat de minister-president in zijn communicatie heel specifiek naar één ziekenfonds verwijst", zegt ook Sophie Muyllaert van het Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen. "Zeker in de huidige context lijkt het ons belangrijk dat de politiek zich onpartijdig opstelt en geen voorkeur uitspreekt voor één bevriend ziekenfonds."

En ja, je hebt het goed opgemerkt. Het Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen is iets anders dan het Vlaams & Neutraal Ziekenfonds. "De namen lijken sterk op elkaar, maar het gaat wel degelijk om 2 aparte ziekenfondsen", benadrukt Muyllaert. "Een belangrijk verschil is dat wij als Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen volledig neutraal zijn en geen enkele band hebben met een politieke partij of beweging. Het VNZ heeft bijvoorbeeld wel banden met de Vlaamse beweging", klinkt het.

Op de uitspraak kwam eerder ook al kritiek van onder meer CD&V, dat zich vanuit de christendemocratie wel nog verweven voelt met de Christelijke Mutualiteit. In Villa Politica eiste CD&V-parlementslid Loes Vandromme excuses. CD&V-voorzitter Sammy Mahdi herhaalde dat. Maar dat is de minister-president niet van plan.

De CM wil nog steeds niet reageren.