De Frans-Iraanse illustrator, cineaste en striptekenaar Marjane Satrapi (56) is overleden. Dat heeft haar familie meegedeeld. Satrapi verwierf internationale bekendheid met haar graphic novel en film 'Persepolis'. "Ze is overleden aan verdriet, iets meer dan een jaar na het overlijden van haar echtgenoot", aldus de familie.
Frans-Iraanse illustrator Marjane Satrapi (56), bekend van 'Persepolis', overleden
Marjane Satrapi groeide op in de Iraanse hoofdstad Teheran tijdens de Iraanse Revolutie. Sinds 1994 woonde ze in ballingschap in Frankrijk. 12 jaar later kreeg ze de Franse nationaliteit. Ze sprak verschillende talen: Perzisch, Frans, Engels, Zweeds, Duits en Italiaans.
In 2000 verscheen 'Persepolis', het werk waarmee Satrapi bekend werd. Daarin beschrijft ze -met veel humor- haar jeugd in Iran onder het bewind van de mullahs, de onderdrukking die het Iraanse volk heeft doorstaan en haar pijnlijke vertrek naar Europa. Het verhaal was gedeeltelijk autobiografisch: wat erin staat, is authentiek, maar ze heeft het niet allemaal zelf meegemaakt.
Satrapi tekende heel eenvoudig, in zwart-wit. Ze gaf een menselijk gezicht aan de geschiedenis van Iran. Door de simpele beeldtaal en haar directe toon bereikte ze met 'Persepolis' een breed publiek, ook mensen die normaal geen graphic novels lezen. Het verhaal werd een klassieker in het genre.
Met 1 persoon kun je je identificeren, maar niet met het Iraanse volk, dat zijn miljoenen mensen, dat is iets abstracts
Marjane Satrapi, in 2004 in De Standaard
"Dankzij die petites histoires kunnen de lezers zich identificeren", vertelde ze in 2004 in gesprek met De Standaard over 'Persepolis'. "Met 1 persoon kun je je identificeren, maar niet met het Iraanse volk, dat zijn miljoenen mensen, dat is iets abstracts."
"Ik was zodanig gechoqueerd over het verschil tussen wat ik zelf allemaal heb zien gebeuren in mijn land en wat er officieel over wordt verteld, dat ik het mijn plicht vond om mijn verhaal te vertellen. Zie het als mijn kleine bijdrage tot de geschiedenis."
Allah met lange, witte baard
Het eerste deel, dat in 2001 een prijs won op het Internationale Stripfestival van Angoulême, werd gevolgd door 3 andere delen. In 2007 werd de saga verfilmd door Marjane Satrapi zelf, in samenwerking met Vincent Paronnaud. De film won datzelfde jaar de Juryprijs op het Filmfestival van Cannes.
"Hoewel deze film universeel is, wil ik hem opdragen aan alle Iraniërs", verklaarde Marjane Satrapi destijds. De afgelopen jaren heeft ze de acties van de Islamitische Republiek Iran herhaaldelijk aan de kaak gesteld.
De Engelstalige versie van de film was in 2008 genomineerd voor de Oscar voor beste animatiefilm.
In heel wat islamitische landen veroorzaakte de film ophef omdat Allah er in wordt afgebeeld als een oude man met een lange, witte baard. Het afbeelden van Allah of Mohammed is verboden in de islam.
Nadat er een animatiefilm van gemaakt was, werd de stripreeks in een 30-tal talen vertaald. Er werden zeker meer dan 1 miljoen exemplaren van verkocht.
Ook 'Poulet aux prunes' wint prijzen en wordt verfilmd
In 2005 won haar andere graphic novel, 'Poulet aux prunes', die zich in Iran afspeelt, de prijs voor Beste Album op het Internationale Stripfestival van Angoulême. Marjane Satrapi regisseerde in 2011 ook de verfilming ervan, met Mathieu Amalric, Edouard Baer en Maria de Medeiros in de hoofdrollen.
In 2019 regisseerde Satrapi ook nog de biopic van Nobelprijswinnares Marie Curie, gebaseerd op het boek 'Radioactive'.
In 2022 sprak ze haar steun uit voor de 'Vrouwen, leven, vrijheid'-protesten in de nasleep van de dood van Mahsa Amini. Als felle criticus van de autoriteiten in Teheran weigerde ze in 2025 de Franse Legion d'Honneur om "de hypocriete houding van Frankrijk ten opzichte van Iran" aan de kaak te stellen, dat toen een nieuwe golf van repressie doormaakte.
"Overleden aan verdriet"
Haar familie heeft haar overlijden vandaag bekendgemaakt. "Ze is overleden aan verdriet, iets meer dan een jaar na het overlijden van Mattias Ripa, haar echtgenoot en de liefde van haar leven", staat er in een verklaring.
De Zweedse producent, acteur en scenarioschrijver Mattias Ripa overleed op 8 april 2025. Hij was 53. Na zijn dood richtte Satrapi de Mattias en Marjane Ripa-Satrapi Cinema Foundation op om buitenlandse studenten te ondersteunen die in Parijs film willen studeren.
President Macron eert "grote kunstenares"
De Franse president Emmanuel Macron heeft intussen al zijn "oprechte medeleven" betuigd aan de familie en vrienden van Satrapi. Hij prijst "een grote kunstenares die een Iraanse jeugd heeft omgevormd tot een universele fabel".
"Met haar kinderlijke blik, haar ironie, haar tederheid en haar innerlijke demonen creëerde de auteur een ontroerende wereld waarmee lezers zich konden identificeren", benadrukt hij.
