Moeders hebben meer dan dubbel zo veel kans als vaders om uit te vallen op het werk met psychische problemen, zoals een burn-out of depressie. Dat schrijft De Standaard op basis van een studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. De kans op mentale problemen bij moeders stijgt naarmate er meer kinderen zijn. Bij vaders is dat effect er niet.
Moeders lopen meer dan dubbel zoveel kans op burn-out of depressie als vaders
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
De Onafhankelijke Ziekenfondsen in ons land (Helan in Vlaanderen) onderzochten tussen 2017 en 2025 de gegevens van meer dan 300.000 leden. Uit hun analyse blijkt dat moeders gemiddeld meer dan 2 keer zo vaak uitvallen door mentale problemen als vaders.
Het fenomeen doet zich voor over alle gezinsvormen heen. Moeders die samenwonen met een partner hebben 2,3 keer meer kans om 1 maand of langer arbeidsongeschikt te worden dan vaders. Bij alleenstaande moeders loopt dat op tot 2,7 keer meer kans.
Impact jonge kinderen
Ook het aantal jonge kinderen speelt een rol. Hoe meer kinderen jonger dan 7 jaar er in het gezin zijn, hoe groter het risico op arbeidsongeschiktheid door mentale problemen voor moeders. Vanaf 3 jonge kinderen is dat risico zelfs 3 keer groter dan bij vaders.
Bij vaders zien we dat effect niet: noch het aantal kinderen, noch een nieuwe geboorte, noch de tijd sinds de geboorte heeft een impact op het risico.
Moeders gaan vaker dan vaders hun loopbaan onderbreken of aanpassen
Katrien De Reu, onderzoeker
Volgens arts Katrien De Reu, die meewerkte aan het onderzoek, heeft dat verschillende oorzaken. "Om te beginnen is er de zogenoemde child penalty, het fenomeen waarbij moeders na de geboorte van hun eerste kind minder arbeidsmarktkansen krijgen of nemen."
"Moeders gaan namelijk vaker dan vaders hun loopbaan onderbreken of aanpassen na de geboorte van een eerste kind", aldus De Reu. "Ook de zorg voor de kinderen en het huishouden wordt doorgaans nog meer gedaan door vrouwen. Die combinatie kan zwaar wegen."
Taboe rond geboorteverlof bij mannen
Bij vaders ligt dat anders. Volgens De Reu komt dat door het verschil tussen wat zij "genderspecifieke normen en waarden" noemt. "Mannen gaan gemakkelijker zorg uitbesteden en maken sneller de keuze om te blijven werken, omdat ze zichzelf als kostwinner zien."
Bovendien heerst er bij mannen nog vaak een taboe rond geboorteverlof. "Vaders zouden geboorteverlof echter moeten kunnen opnemen zonder dat ze als minder gemotiveerd worden beschouwd."
"Tot slot krijgen vaders doorgaans meer hulp van buitenaf wanneer ze alleen komen te staan", merkt de onderzoekster op.
Familiekrediet
Om de genderkloof te dichten en de zorgtaken tussen mannen en vrouwen gelijker te verdelen, doen de onderzoekers enkele aanbevelingen. De Reu pleit ervoor dat er in het familiekrediet - dat in het federale regeerakkoord staat - aandacht is voor een gendergelijke verdeling van het geboorteverlof.
"We weten bijvoorbeeld uit onderzoek dat het geboorteverlof van de vader een positieve invloed heeft op de mentale gezondheid van zowel de vader als de moeder, ook op zeer lange termijn."
Wat is het familiekrediet?
De regering wil de verschillende verlofstelsels die vandaag bestaan om voor een kind te zorgen, vereenvoudigen. Dat moet zorgen voor meer flexibiliteit.
Het uitgangspunt is dat het verlof niet meer gelinkt is aan de ouder, maar aan het kind. Een gezin kan dan zelf bepalen hoe bijvoorbeeld onderling verdeeld wordt. Ook grootouders kunnen op die manier een deel van het verlof opnemen.
Verder pleit de studie voor meer flexibiliteit voor mensen die deeltijds werken en voor meer betaalbare en toegankelijke kinderopvang.
Onderzoeker Katrien De Reu in 'De Ochtend' op Radio 1
