In het Verenigd Koninkrijk is er - naar aanleiding van de moord op de 18-jarige student Henry Nowak - heel wat te doen over een politierichtlijn die agenten zou vragen om minder streng te zijn voor etnische minderheden. "Dergelijke richtlijnen bestaan inderdaad, maar ze zijn zo vaag omschreven dat ze tot discussie en verdachtmakingen leiden", vertelt VK-kenner Harry De Paepe.
"Twee maten, twee gewichten": worden etnische minderheden milder behandeld door Britse politie?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De 18-jarige student Henry Nowak werd in het Verenigd Koninkrijk neergestoken door Vickrum Digwa. De politie boeide de doodbloedende student na een valse beschuldiging van de dader, in plaats van hem te helpen – waarna hij overleed.
De zaak wakkert een debat aan over Britse politierichtlijnen die agenten adviseren om etnische minderheden anders te behandelen dan autochtonen, om beschuldigingen van racisme te vermijden. Critici, waaronder Nigel Farage en de Conservatieve Partij, spreken van "two-tier policing".
VK-expert Harry De Paepe waarschuwt: "De richtlijn is erg vaag omschreven, en net daarin schuilt het gevaar." De NPCC, het Britse coördinatieorgaan voor de politieleiding, kondigt aan de antiracismerichtlijnen te herzien.
"De beelden van de bodycams van de agenten tonen dat de rechten van etnische minderheden in het Verenigd Koninkrijk worden geprioriteerd boven die van witte burgers." Dat zegt Nigel Farage, boegbeeld van de radicaal-rechtse partij Reform UK. "Het leven van witte mensen doet er ook toe."
Aanleiding voor zijn uitspraken is de moord op Henry Nowak, een 18-jarige student, die op weg naar zijn kot werd neergestoken door de (op dat moment) 22-jarige Vickrum Digwa. Wanneer de politie arriveert, liegt Digwa dat hij het slachtoffer is van een racistische mishandeling door de - naar eigen zeggen - dronken student.
Bodycambeelden van de politie legden het moment van de arrestatie vast
De agenten boeien de doodbloedende student, in plaats van hem hulp te bieden. Wanneer de agenten beseffen hoe erg de jongeman eraan toe is, is het al te laat en overlijdt hij. Volgens Farage heeft de politie zo gehandeld, uit angst om beschuldigd te worden van racisme.
Geen "kleurenblinde" benadering
De woorden van Nigel Farage bevatten een grond van waarheid, zegt VRT NWS-journalist Ivan Ollevier in de dagelijkse podcast 'Het kwartier'. "In het Verenigd Koninkrijk wordt aangeraden om etnische minderheden op een andere manier te behandelen dan autochtonen. Dat roept natuurlijk heel wat vragen op."
Ook Harry de Paepe, kenner van de Britse politiek en cultuur, heeft weet van zulke richtlijnen. "Er zijn de laatste jaren verschillende rechtszaken geweest waaruit blijkt dat de politie minderheidsgroepen anders behandeld heeft dan men ze zou moeten behandelen, uit schrik voor betichting van racisme."
De Paepe verwijst naar richtlijnen binnen de Britse politie over antiracisme. Daarin staat dat agenten niet altijd iedereen exact hetzelfde hoeven te behandelen om tot eerlijke resultaten te komen.
Letterlijk staat er dat "raciale rechtvaardigheid niet betekent dat iedereen hetzelfde wordt behandeld" en dat de politie niet "kleurenblind" te werk moet gaan. Het doel is om "gelijkheid in politie-uitkomsten" te bereiken door rekening te houden met de verschillende behoeften, omstandigheden en ervaringen van mensen en gemeenschappen.
Agenten wordt dus geadviseerd om bij de uitoefening van hun bevoegdheden rekening te houden met de "culturele context" en mogelijke historische spanningen tussen bepaalde gemeenschappen en de politie.
In de praktijk kan dit ertoe leiden dat zij bij contacten met minderheidsgroepen extra aandacht besteden aan de context waarin hun optreden plaatsvindt, klinkt de kritiek, en bepaalde groepen dus anders gaan behandelen.
Richtlijnen zijn "erg vaag"
Deze richtlijnen zijn niet direct door de regering opgelegd, maar zijn afkomstig van bestuursorganen zoals de NPCC en de College of Policing en staan gewoon te lezen op hun website .
In het Verenigd Koninkrijk wordt de politie door zichzelf bestuurd op basis van de bestaande wetgeving, in plaats van direct aangestuurd te worden door een centrale autoriteit als de regering. Anders dan in veel andere landen heeft de Britse minister van Binnenlandse Zaken dus geen directe of grote impact op het volledige politiebeleid.
Toch ligt het beleid van de politie nu zwaar onder vuur. Critici, waaronder de Conservatieve Partij en Nigel Farage, spreken van "two-tier policing" (politiewerk met 2 maten en 2 gewichten). Zij beweren dat dit beleid "moreel onverdedigbaar" is en dat agenten uit angst om voor racist te worden uitgemaakt, minder streng optreden tegen minderheden of zelfs misdrijven negeren.
Volgens De Paepe moeten we toch een belangrijke nuance maken bij dit verhaal. "De richtlijn komt overgewaaid uit de VS na de Black Lives Matter-beweging, maar is erg vaag omschreven. En net daarin schuilt het gevaar. Je krijgt op die manier heel snel verdachtmakingen die altijd in de vaagheid passen."
Het grote gevaar van de richtlijnen is hun vaagheid. Je krijgt op die manier heel snel verdachtmakingen.
Harry De Paepe, geschiedenisleerkracht en VK-expert
Of de reactie van de agenten in deze zaak ook beïnvloed werd door de 'anti-racisme'-richtlijn, weet De Paepe niet zeker. "Het kan ook nog steeds gaan om een zware menselijke fout, maar je kan moeilijk ontkennen dat de Britse politie geen rekening houdt met die richtlijnen."
De Paepe noemt als voorbeelden verkrachtingszaken in Noord-Engeland die jarenlang konden doorgaan en gevallen waarbij gevaarlijke personen niet goed werden gemonitord uit vrees voor "raciale vooroordelen".
"Verkeerde indruk"
De Britse regering heeft aangegeven dat de taal in de huidige richtlijnen de "verkeerde indruk" wekt. Naar aanleiding van de publieke verontwaardiging over de moord op Henry Nowak heeft de NPCC, het landelijke coördinatieorgaan voor de politieleiding in het Verenigd Koninkrijk, aangekondigd de antiracisme-richtlijnen te gaan herzien.
De brede verontwaardiging van de Britten schrijft De Paepe vooral toe aan hun lange Britse traditie van vertrouwen en 'fair play'. "Het systeem werkt zolang de bevolking gelooft dat de politie de wet voor iedereen op dezelfde manier handhaaft", vertelt hij.
"Wanneer de politie interne instructies volgt die leiden tot een voorzichtigere behandeling van bepaalde groepen (om beschuldigingen van racisme te voorkomen), ontstaat het verwijt van 'two-tier policing'. Dit ondergraaft het 'fair play'-gevoel en zorgt ervoor dat het vroegere hoge vertrouwen in de politie volledig in elkaar kan zakken."
En dat heeft volgens journalist Ivan Ollevier ook politieke gevolgen. "Vooral uiterst rechts maakt nu gebruik van die zaak - of volgens sommigen misbruik - om hun achterban te mobiliseren en betogingen te organiseren."
