Ergernis en frustratie, zo kan je de reacties in de luchtvaartsector samenvatten na de wilde actie van de luchtverkeersleiders van Skeyes van gisteren. Een actie die bovendien niet gedekt was door de vakbonden. Experten schatten de economische schade intussen op zo'n 10 miljoen euro. "En we zijn al een geteisterde sector."
Wilde staking bij Skeyes, miljoenen euro's schade: "Dit is een drama, maar of zij dat zelf beseffen?"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Eerst was er de plotse staking bij in de nacht van maandag op dinsdag, die gisterochtend al achter de rug leek. Maar in de namiddag ging opnieuw alles plat. Afhankelijk van de bron begon de wilde staking met 1 of enkele boze medewerkers, waarna de actie later breder uitwaaierde binnen het bedrijf.
De stakers zouden het niet eens geweest zijn met een voorakkoord tussen directie en de christelijke vakbond over compensatiemaatregelen bij de oprichting van een centraal, digitaal controlecentrum in Namen. Dat zal dan instaan voor de luchtverkeersleiding van alle regionale luchthavens.
De boosheid van de betrokken werknemer(s) richtte zich volgens onze informatie ook op het feit dat de vakbondssecretaris het voorakkoord niet eerst had afgetoetst bij het personeel.
Wat er ook van zij, de plotse staking was niet tijdig aangekondigd, noch gedekt door de vakbonden en de gevolgen waren enorm: ruim 200 vluchten in het hele land werden geschrapt, vliegtuigen in het buitenland die naar België moesten terugkeren, konden niet vertrekken, duizenden reizigers zaten in de rats. Pas gisteravond gingen de luchtverkeersleiders weer aan het werk.
"Dure grap"
Skeyes bood nadien zijn verontschuldigingen aan, maar de schade was dan al een feit. "Een dure grap", horen we binnen en buiten het bedrijf. "De schadeclaims komen eraan."
Hoe duur eigenlijk? Luchtvaarteconoom Wouter Dewulf () berekende vorig jaar al eens de directe en indirecte toegevoegde waarde van de luchthavens in ons land en kwam toen uit op 6 miljard euro per jaar. "Dat betekent dus zo'n 15 miljoen euro per dag. Het luchtverkeer heeft ongeveer een halve dag platgelegen, dus dan kom je uit op zo'n 7,5 miljoen euro."
Ik zou dus niet verbaasd zijn als het uiteindelijke kostenplaatje rond de 10 miljoen euro zal schommelen
Luchtvaarteconoom Wouter Dewulf (UAntwerpen)
"Maar de staking was onaangekondigd, wat voor extra kosten zorgt voor de luchtvaartmaatschappijen. Ik zou dus niet verbaasd zijn als het uiteindelijke kostenplaatje rond de 10 miljoen euro zal schommelen."
Gelijkmatig gespreid over de sector is die economische schade geenszins. "Die zit geconcentreerd bij de luchtvaartmaatschappijen", zegt Dewulf. "De schade voor Brussels Airlines, de grootste speler op de luchthaven van Zaventem, zal oplopen tot zowat een kwart van het totaalbedrag, dus zo'n 2,5 miljoen euro. Voor TUI schat ik de schade rond een miljoen euro."
Frustratie bij vliegmaatschappijen
Bij Brussels Airlines moeten ze zelf de berekening nog maken, zegt woordvoerder Nico Cardone. "We zijn tot nu toe vooral bezig geweest met het zoeken naar oplossingen voor onze reizigers. Nu gaan de facturen en bonnetjes beginnen te komen."
Cardone verwacht dat de schatting van Dewulf dicht bij de waarheid zal zitten. "Ter vergelijking: bij de nationale staking van vorig jaar kwamen wij uit op een kost van 1 miljoen euro. Maar dit was onverwacht en dicht bij het hoogseizoen, dus het bedrag zal hoger liggen dan toen."
Hier hebben wij niks mee te maken en toch komen de kosten opnieuw bij ons terecht
Nico Cardone, woordvoerder van Brussels Airlines
De frustratie is groot over de wilde actie: "Bij een staking van ons eigen personeel hebben we al heel wat kosten en moeten we reizigers compensaties betalen. Maar hier hebben wij niks mee te maken en toch komen de kosten opnieuw bij ons terecht. Het is ook niet dat luchtvaartmaatschappijen zoveel marge hebben."
Piet Demeyere van TUI beaamt dat helemaal. "Zo'n staking valt een heel pak duurder uit dan veel mensen zouden denken. En we zijn al een behoorlijk geteisterde sector, onder meer door de hoge brandstofprijzen. Als er dan nog zoiets bovenop komt, wordt het wel lastig."
"Was dit wel verstandig?"
Dat ziet ook luchtvaartexpert Luk De Wilde: "Als de luchtverkeersleiders staken, heeft dat steevast bijzonder veel impact. Je mag niet vergeten dat vliegtuigpassagiers niet alleen vakantiegangers zijn, maar ook werkende mensen of pakweg mensen die naar een begrafenis van een familielid moeten."
"Er zitten ook veel vrachtvluchten bij. Of denk aan de crews van vliegtuigmaatschappijen die plots vastzitten in het buitenland en door de staking niet kunnen terugkeren."
Nochtans was het aantal stakingen bij de luchtverkeersleiders de laatste jaren fel verminderd, zegt hij. "Bij het vroegere Belgocontrol was het vaak onrustig, maar dat is verbeterd, met dank aan de jongere generatie die dat gestaak wat minder lijkt te smaken."
"Ik denk dat de stakers eens goed moeten nadenken of deze wilde actie wel verstandig was", horen we binnen het bedrijf. "Luchtverkeersleiders staan nu al te boek als de best betaalde ambtenaren van het land. En nu lekken er in de krant nog details over een voorakkoord waarin forse loonsverhogingen staan. Dus dit was gewoon een pijnlijke zaak, een drama. Maar of ze dat zelf wel beseffen?"
Luchtverkeersleider reageert: "Mening van management wordt doorgeduwd"
Het verhaal van op de werkvloer klinkt toch enigszins anders. "De actie is begonnen bij enkele medewerkers in Luik en Charlerloi, maar de onvrede is wel veel breder gedragen", getuigt een luchtverkeersleider, die anoniem wil blijven. Volgens onze bron gaat het over onrust die al jaren aan het broeien is.
Opmerkelijk: er is ook veel wantrouwen ten opzichte van de vakbonden. "Vooral de manier waarop die onderhandelingen tussen vakbonden en directie verlopen, dat kan zo niet meer verder. Er wordt niet meer gekeken naar een verbetering van de luchtvaart, er wordt gewoon een mening van het management doorgeduwd. Terwijl er gewoon eens constructief gebabbeld zou moeten worden."
En ja, er was een stevige impact door de staking. "Maar in een disfunctioneel huwelijk zijn de kinderen altijd het slachtoffer", klinkt het nog. "Het is dus niet dat wij hier per se willen staken. Niemand wil dat. Maar onthoud wel: het personeel in dit verhaal is helemaal niet de machtigste partij."
