Bijna 5.000 medewerkers en studenten roepen Belgische universiteiten op om banden met Israël te verbreken

In de open brief getiteld 'Geen eer in medeplichtigheid' vragen de ondertekenaars Belgische universiteiten om alle institutionele banden te verbreken met Israëlische instellingen die betrokken zijn bij schendingen van het internationaal recht. 

De oproep kreeg steun van een brede groep en telt ondertussen zo’n 4.795 ondertekenaars. Meer specifiek werd de brief ondertekend door meer dan 1.100 professoren aan Belgische universiteiten, "goed voor meer dan 10 procent van het volledige Belgische professorenkorps", zo stelt de coalitie van ondertekenaars. 

Daarnaast ondertekenden ook 16 decanen en meer dan 50 eredoctoren van Belgische universiteiten de brief.

Onder die laatste groep ook bekende namen zoals VN-Speciaal Rapporteur Francesca Albanese, Agnes Callamard (secretaris-generaal van Amnesty International), Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee, activiste Greta Thunberg, oorlogsreporter Rudi Vranckx, schrijvers Lize Spit en Ish Ait Hamou, virologe Erika Vlieghe.

Ook Midden-Oosten-expert Brigitte Herremans spreekt haar steun uit voor de actie. “Europese kennisinstellingen moeten erkennen dat Israëls schendingen van het internationaal recht gevolgen hebben voor hen en de samenwerking opschorten met instellingen die betrokken zijn bij schendingen van het internationaal recht. Wegkijken is geen optie meer”, aldus Herremans. 

In de brief worden 4 kernpunten naar voren geschoven. Ten eerste wordt gevraagd om alle lopende samenwerkingen met Israëlische instellingen en bedrijven die betrokken zijn bij schendingen van het internationaal recht stop te zetten. Daarnaast pleit de brief voor een onmiddellijke opschorting van nieuwe samenwerkingsverbanden. 

Verder wordt universiteiten gevraagd om actief druk uit te oefenen op Belgische en Europese beleidsmakers, zodat internationale juridische verplichtingen worden nageleefd. Tot slot benadrukt de brief het belang van duurzame ondersteuning van het Palestijnse hoger onderwijs, onder meer via studiebeurzen, onderzoeksinitiatieven en institutionele partnerschappen.

De ondertekenaars spreken over een “concrete juridische verplichting” van de Belgische universiteiten om de banden met Israël te verbreken. Daarbij verwijzen ze naar verschillende recente gerechtelijke procedures en uitspraken door het Internationaal Gerechtshof (ICJ) en het Internationaal Strafhof (ICC).

Het gaat onder meer om de genocidezaak die Zuid-Afrika tegen Israël heeft aangespannen bij het ICJ, de arrestatiebevelen van het ICC tegen de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant, en de ICJ-uitspraak die bevestigde dat de Israëlische bezetting van Palestijnse gebieden in strijd is met het internationaal recht.

Het is niet de eerste keer dat een coalitie van professoren, medewerkers en studenten zich uitspreekt tegen de samenwerkingen tussen Belgische universiteiten en Israëlische instellingen. 

De open brief sluit aan bij een reeks eerdere protestacties binnen de academische gemeenschap, waaronder ook de bezettingen van universiteitsgebouwen door studenten.

Eind april was nog een 100-tal studenten van de UGent begonnen aan een nieuwe bezetting van een van de universiteitsgebouwen in een eis tot de volledige academische boycot van Israël.

Die bezetting werd een maand later na tussenkomst van de politie en de belofte van de universiteit om versneld uit 5 samenwerkingen te stappen, beëindigd.