Antwerpse ziekenhuizen zien steeds vaker patiënten die niet opdagen voor operatie: "Verwittig ons alsjeblieft"

"Als een patiënt niet verschijnt, staat het operatiekwartier leeg en blijft een bed ongebruikt. Alle mensen en middelen die gepland waren, worden op dat moment niet ingezet," zegt dokter Goedele Beckers, medisch directeur van het AZ in Turnhout.

Dat kost het ziekenhuis veel geld, en ze wijst ook op een andere kant van het probleem: een patiënt die wel geholpen had willen worden, krijgt die kans niet omdat de tijd al gereserveerd was.

Volgens dokter Goedele Beckers is het een recent fenomeen. Exacte cijfers heeft het Turnhoutse algemeen ziekenhuis niet, maar het komt minstens maandelijks voor, en dat is vaker dan vroeger. Diezelfde signalen horen we bij de ZAS-ziekenhuizen met 12 campussen in Antwerpen. "Ook voor ons is dat een gekend fenomeen", bevestigt woordvoerder Tom Van de Vreken.

"Vroeger leek het vanzelfsprekend dat mensen dan afbellen maar dat gebeurt tegenwoordig minder", zegt dokter Beckers. Als redenen geven patiënten achteraf aan dat ze elders sneller geholpen konden worden, meer vertrouwen hebben in een andere arts, of uiteindelijk beslissen de ingreep toch niet te laten uitvoeren.

Om de planning op te vangen, laat het ziekenhuis de 1e en 2e patiënt van de dag quasi tegelijkertijd toekomen. Zo kunnen ze opgelopen vertraging beperken. Bij de ZAS-ziekenhuizen werken ze op dezelfde manier. Zij kunnen wel een vergoeding vragen als iemand niet opdaagt voor een raadpleging, maar niet voor een operatie. 

Dokter Beckers richt zich rechtstreeks tot patiënten die van gedachten veranderen. "Mijn oproep is vooral dat mensen, als ze zich bedenken voor een operatie of als ze liever naar een andere dokter gaan, dat ze dan de moed hebben om het ziekenhuis en/of de chirurg te verwittigen dat ze niet gaan komen", zegt ze. "Want uiteindelijk: op dat moment hadden we iemand kunnen behandelen."

Het probleem speelt vooral bij niet-dringende ingrepen in dagklinieken, zoals bijvoorbeeld spataderoperaties. Bij oudere patiënten en bij noodzakelijke operaties komt het bijna niet voor. "Het is iets van deze tijd, ik kan moeilijk zeggen waarom dat zo is," zegt dokter Beckers. "Het is ook iets wat niet alleen in ons ziekenhuis voorkomt, maar in alle ziekenhuizen."

Een financiële sanctie voor wie niet opdaagt bij een operatie bestaat in het Turnhoutse ziekenhuis nog niet, net als in de ZAS-ziekenhuizen. Voor consultaties kan dat wel al.

"Als dit fenomeen blijft toenemen, zullen we misschien moeten overwegen om zo'n sanctie in te voeren, om op die manier mensen te sensibiliseren. Maar dat is niet het eerste wat je wil,"zegt dokter Beckers. "Dit gaat over een elementaire vorm van beleefdheid, en met geld los je dat niet op, maar we zullen op een bepaald moment wel moeten."