De renovatie van de Goujons toren in Anderlecht heeft de prijs van de vakjury gewonnen tijdens de eerste uitreiking van de Architectuur Prijs Vlaanderen. Daarnaast waren er ook nog publieksprijzen in 5 categorieën: wonen, zorgen, ontmoeten, leren en werken.
Renovatie Goujons toren in Anderlecht wint eerste Architectuur Prijs Vlaanderen
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
Uit meer dan 300 inzendingen nomineerde de vakjury 20 projecten. De vakjury bestaat uit de Vlaamse Bouwmeester Véronique Claessens, architect Mechthild Stuhlmacher en architect Sumayya Vally.
Aan de shortlist werden 5 publieksprijzen gekoppeld, over alle categorieën heen reikte de vakjury 1 hoofdprijs uit.
Die prijs gaat naar de Goujons toren in Anderlecht. Met 378 wooneenheden is het vandaag het grootste appartementsgebouw van het Brussels Gewest. De opdrachtgever en gebruiker is Anderlechtse Haard. De renovatie was in handen van Karbon' architectuur en stedenbouw, TVK.
De nieuwe Architectuur Prijs Vlaanderen zet naar eigen zeggen "niet enkel de architect, maar ook de opdrachtgever én de gebruiker in de kijker".
Opdrachtgever en gebruiker Anderlechtse Haard onder vuur
Die opdrachtgever en gebruiker Anderlechtse Haard, de op 1 na grootste sociale huisvestingsmaatschappij van Brussel, is recent in opspraak gekomen in een reportage van Pano . Daaruit bleek dat directeur en schepen van Sociale Huisvesting Lotfi Mostefa de toewijzing van sociale woningen beïnvloedt. Het parket van Brussel is een opsporingsonderzoek gestart.
Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) en de vakjury van de Architectuur Prijs Vlaanderen 2026 laten op de website van het VAi weten dat ze de vermoedelijke wanpraktijken ten stelligste afkeuren . "Elke vorm van belangenvermenging is problematisch, des te meer in een belangrijke maatschappelijke sector als de sociale huisvesting."
We blijven overtuigd van de architecturale kwaliteit van dit renovatieproject (dat overigens voortvloeit uit een vorig voorzittersmandaat)
VAi en vakjury Architectuur Prijs Vlaanderen
De vakjury van de Architectuur Prijs Vlaanderen 2026 nomineerde het renovatieproject op 5 januari en bezocht het op 27 februari samen met de publieksjury. "Zonder de onthullingen uit de Pano-reportage te willen minimaliseren, blijven we overtuigd van de architecturale kwaliteit van dit renovatieproject (dat overigens voortvloeit uit een vorig voorzittersmandaat)", klinkt het.
De toren werd in de jaren 1970 gebouwd langs de voormalige bedding van de Zenne. Het gebouw is herkenbaar aan zijn geplooide vorm.
De Goujons toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw
Vakjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
Het doel van de renovatie was "het wooncomfort te verhogen en het energieverbruik te verminderen". De appartementen kregen ruime terrassen die extra leefruimte bieden. Om dit te realiseren plaatsten de architecten een volledig nieuwe gevelschil rond het bestaande gebouw. Op het gelijkvloers zijn er onder meer een sportzaal, een gemeenschapsruimte en de uitbreiding van het bestaande medisch centrum.
"De Goujons toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw", vindt de vakjury. "Ambitieus van vorm, nauwkeurig uitgevoerd en nauw verweven met de dagelijkse realiteit van de bewoners."
Publieksjuryprijzen in 5 categorieën
Daarnaast zijn er dus nog 5 publieksjuryprijzen. Die in de categorie Wonen gaat naar de Tuighuisstraat, een stedelijk en sociaal uitbreidingsproject voor sociaal wonen in Kortrijk, oorspronkelijk een tuinwijk. MAKER architecten realiseerde dit project.
In de categorie Zorgen gaat de prijs naar Tonuso Vilvoorde, een centrum voor bijzondere jeugdzorg in een voormalig schoolgebouw, met bijzondere aandacht voor het vermijden van een "instellingsgevoel". Het ontwerp is van ZAmpone architectuur, uma architecten.
De publieksjuryprijs in de categorie Ontmoeten gaat naar het NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde. Het bestaande museum werd door Havana architectuur uitgebreid met een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel.
In de categorie Leren werd het Manchestergebouw in Aalst gekozen. Areal Architecten transformeerde de onderste 2 bouwlagen van een voormalige spinnerij tot een centrum voor volwassenenonderwijs.
Usquare Feder in Elsene wint de prijs in de categorie Werken. Na jaren van leegstand heeft de voormalige rijkswachtkazerne in Elsene een nieuwe toekomst. 7 historische gebouwen worden herbestemd tot een internationale universiteitssite en een multifunctionele stadswijk. Evr-architecten, BC architects & studies & materials en Callebaut Architecten werkten er samen aan.
