Mist bestaat naast waterdruppels ook uit bacteriën die de lucht zuiveren. Dat blijkt uit een nieuw Amerikaans onderzoek. 30 procent van de bacteriën die de wetenschappers vonden, is familie van de methylobacterie. Die breekt giftige stoffen zoals methanol en formaldehyde af om te overleven. Dat positieve nieuws komt met een kanttekening: "Er is steeds minder mist", zegt weervrouw Jacotte Brokken.
Bacteriën in mist breken giftige stoffen af, blijkt uit Amerikaans onderzoek
Haast niets is atmosferischer dan een mistbank boven een uitgestrekt veld op een koude ochtend. Maar wist je dat die mist naast waterdeeltjes ook bacteriën bevat?
Wetenschappers hebben lang gedacht dat die bacteriën 'op doortocht' zijn. Maar uit een nieuw Amerikaans onderzoek blijkt dat toch anders te zitten: "De bacteriën blijken te leven in die mist. Ze creëren er een soort van eigen habitat", legt weervrouw Jacotte Brokken uit in 'Nieuwe feiten' op Radio 1.
Mist 'vangen'
Het is niet simpel om zo'n vluchtig fenomeen als mist te onderzoeken. Daarom werkten de wetenschappers met 'stationaire mist'. "Dat is mist die blijft hangen op dezelfde plaats, waar geen beweging in zit", legt Brokken uit. Het gaat dus niet om mist die bijvoorbeeld via zee over het land waait, maar wel om lokale mistbanken die kunnen ontstaan na een broeierige dag met een heldere, frisse nacht.
Luister: in 'Nieuwe feiten' vertelt weervrouw Jacotte Brokken wat je moet weten over het nieuwe onderzoek
Van dergelijke mistbanken namen de wetenschappers in totaal 3 stalen: eentje voor, tijdens en na de mist. Daar vonden ze verbazend veel bacteriën in terug. "Je zou denken dat mist vooral uit waterdruppels en vooral veel lucht bestaat, maar eigenlijk vinden ze evenveel bacteriën als in de oceaan. In 1 milliliter van dat mistwater, vonden ze dezelfde concentratie aan bacteriën als wat je in de oceaan kunt vinden."
Zuiverend effect
30 procent van de bacteriën die de onderzoekers in die mist vonden, is familie van dezelfde bacterie. Het gaat om de methylobacterie, die een bijzondere eigenschap heeft. "Ze breekt giftige stoffen in de lucht af", weet Brokken. "Om te leven heeft de bacterie energie nodig. Die energie haalt ze uit giftige, vluchtige stofjes die in de mist hangen."
Nachten moeten voldoende afkoelen om mist te vormen, wat steeds minder het geval is
Jacotte Brokken, weervrouw
"Het gaat specifiek om koolstofmoleculen met één koolstofatoom, zoals methanol of formaldehyde." Die eerste stof is een alcohol die extreem giftig is voor de mens en ons zelfs blind kan maken. Formaldehyde kun je dan weer kennen als 'sterk water'. "Die moleculen gaat de bacterie dus verwerken, waardoor ze verdwijnen uit de lucht."
Hoewel het om Amerikaans onderzoek gaat, verwacht Brokken een gelijkaardig verhaal in Europa en in onze contreien. "Ik ga ervan uit dat het in België ongeveer zo zal zitten, maar ik ben benieuwd of de mist er hetzelfde uitziet en ook voor 30 procent uit die methylobacterie bestaat."
(Ver)mist
De luchtzuiverende eigenschappen van de bacteriën zijn een positieve ontdekking. Maar er is ook een belangrijke kanttekening: er komt namelijk steeds minder mist voor, waardoor de vluchtige, toxische componenten kunnen blijven hangen.
Dat er minder mist wordt gevormd dan vroeger, heeft met verschillende factoren te maken. Een ervan is de steeds schonere lucht. Hoe minder vervuilde deeltjes in de lucht, hoe minder deeltjes er zijn waar waterdamp zich aan kan vastklampen om mist te vormen.
"Daarnaast moeten de nachten ook voldoende afkoelen om mist te vormen. Er is genoeg contrast nodig tussen de hete aarde en de koude lucht." Ook dat is tegenwoordig steeds minder het geval.
