Na 69 dagen onderhandelen heeft Denemarken een centrumlinkse regering: Mette Frederiksen begint aan 3e termijn

Eind februari kondigde Frederiksen aan dat ze vervroegde parlementsverkiezingen zou organiseren. Een strategische zet, want Frederiksen en haar sociaaldemocratische partij waren op dat moment erg populair door de houding in het conflict met de VS over Groenland.

Al kon ze die populariteit niet ten volle verzilveren. De Sociaaldemocraten behaalden dan wel de meeste stemmen, ze boekten evenwel hun zwakste resultaat sinds 1903.

In Denemarken zijn de partijen traditioneel verdeeld tussen een rood (links) en een blauw (rechts) blok. Het rode blok, met de Sociaaldemocraten, strandde op 83 zetels en het blauwe blok op 78. Beide te weinig voor de 90 zetels die nodig zijn voor een meerderheid.

De enige partij die bij geen van beide kampen zit, de centrumpartij Moderaterne, had zo met haar 14 zetels een doorslaggevende rol bij de formatie. Die partij belandt nu ook opnieuw in de regering van Frederiksen, weliswaar een centrumlinkse regering deze keer.

De coalitieonderhandelingen duurden 69 dagen, een record in de Deense geschiedenis. Daarvoor had Frederiksen al een poging ondernomen, waarna ook de leider van de rechtse Liberale Partij had geprobeerd een regering te vormen. Ook hij slaagde niet in zijn opdracht. Uiteindelijk kreeg Frederiksen een 2e kans, met succes.

De coalitie zal bestaan ​​uit Frederiksens Sociaaldemocraten, de Socialistische Volkspartij (SF), de links-liberale Radikale Venstre en de centrumpartij Moderaterne, dat meldt het Deense paleis. Met Mette Frederiksen opnieuw als premier. Dit keer van een centrumlinkse regering.

De 4 partijen hebben samen 82 zetels in het Deense parlement, niet genoeg voor een meerderheid. Maar minderheidsregeringen zijn niet ongewoon in Denemarken. "Het is een soort gedoogcoalitie", duidt Denemarken-correspondent Jeroen Visser.

"De coalitie krijgt de gedoogsteun van een linkse partij in het parlement, de Eenheidslijst. Zij haalden 11 zetels bij de verkiezingen. Zo heeft de nieuwe coalitie van Frederiksen dus wel een meerderheid in het parlement."

Het wordt Frederiksens 3e ambtstermijn als premier. "Ze kan een van de langstzittende premiers in de Deense parlementaire geschiedenis worden, als ze haar termijn helemaal volmaakt", zegt Visser. "Of ze dat zal doen, is nog wel de vraag."

"Haar populariteit is natuurlijk wel wat afgenomen. Er is wel waardering voor hoe zij Denemarken door de Groenland-crisis heeft geleid. Maar er is ook veel chagrijn en onvrede bij de mensen over de kosten van het dagelijks leven die zijn gestegen, denk aan de woningnood in Kopenhagen."

"Daarop is zij eigenlijk afgestraft bij de verkiezingen in maart. De vraag is misschien eerder: zal zij op een gegeven moment het stokje niet doorgeven aan een opvolger?"

Wat er in het regeerakkoord staat, is nog niet bekend. "Wel is duidelijk dat het een links programma zal zijn, waarin veel aandacht is voor dierenwelzijn en de vergroening van de landbouw", zegt Visser. Het land kampt namelijk met hoge concentraties pesticiden in het drinkwater, als gevolg van de varkenshouderij en de landbouw in het algemeen.

Dinsdag zal Frederiksen haar programma presenteren en woensdag haar ministers. "We kijken dan vooral naar wie de minister van Buitenlandse Zaken wordt. Dat is nu Lars Løkke Rasmussen van de Moderaterne. Hij kon zowel over rechts als over links gaan, maar koos dus voor links en zou als beloning misschien wel opnieuw dezelfde ministerpost krijgen", duidt Visser nog.