In het Thor Park in Genk is het Laser Innovation Lab officieel geopend. Met een investering van 5,5 miljoen euro gaan het onderzoekscentrum Sirris en Thor Park er materialen bewerken met uiterst precieze lasers. De technologie laat toe om oppervlakken nieuwe eigenschappen te geven: van het 'zwartste zwart' ter wereld voor de ruimtevaart tot structuren die het gebruik van PFAS overbodig maken.
Uniek laserlab in Genk geopend: "Machines die je nergens anders ter wereld vindt"
Het nieuwe labo werkt met 'lasertexturen'. Met ultrakorte laserpulsen wordt de structuur van materialen op microscopisch en nanoschaalniveau aangepast. "Voor het menselijk oog zijn die aanpassingen onzichtbaar, maar het heeft een enorme impact op hoe dat materiaal zich gedraagt", vertelt Peter ten Haaf, verantwoordelijke van het lab.
"We kunnen materialen waterafstotend, antibacterieel of zelfreinigend maken, zonder dat daar chemische hulpstoffen voor nodig zijn", legt hij uit.
Metablack: het zwartste zwart
Een van de meest opvallende toepassingen is de ontwikkeling van een 'ultrazwarte' textuur, ook wel Metablack genoemd. Waar normaal zwart materiaal altijd nog een beetje licht weerkaatst, doet dit materiaal dat nagenoeg niet.
"Je kunt het je voorstellen als microscopisch kleine piramides die met een laser in het materiaal zijn gegraveerd", legt ten Haaf uit. "Wanneer er licht op valt, wordt dat tussen die piramides gevangen. Het botst heen en weer en kan niet meer terugkaatsen naar je oog. Het licht wordt dus als het ware opgeslokt."
De techniek wordt vooral in de ruimtevaart gebruikt, maar ook dichter bij huis is het nuttig. "Omdat zwart ook warmte afstoot, kan het helpen om elektronica in je smartphone efficiënter te koelen. Zelfs de horloge- en brillenindustrie kijken naar de technologie vanwege de unieke, diepzwarte uitstraling", aldus ten Haaf.
Ecologisch alternatief voor PFAS
Een andere belangrijke toepassing is de strijd tegen schadelijke chemicaliën. Vandaag de dag worden veel producten, zoals pannen en regenjassen, voorzien van een laagje PFAS om ze waterafstotend te maken. De Genkse lasers kunnen die eigenschap in het materiaal zelf 'schrijven'.
"Die waterafstotende texturen die we maken, zijn een mooie vervanging van PFAS", zegt Olivier Malek van Sirris. "We willen van die milieuproblemen af. Wij hebben een textuur ontwikkeld die hetzelfde effect creëert, maar dan zonder toevoeging van chemisch materiaal."
Primeur voor Europa
Hoewel Sirris al 10 jaar aan deze technieken sleutelt, is de opening van dit lab een kantelpunt. Volgens ten Haaf gaat het om een primeur voor Europa. "Het is een uniek lab. Nergens anders ter wereld vind je machines als deze."
"Tot voor kort bleven dit soort technieken vaak beperkt tot kleine proefstukjes in een laboratorium, omdat het te traag of te duur was voor de gewone markt. In Genk kan men deze texturen nu voor het eerst op grote series echte producten aanbrengen tegen een competitieve prijs", besluit ten Haaf.
Regionaal nieuws uit Limburg