Ecocheques kunnen vanaf vandaag ook gebruikt worden voor de aankoop van fairtradeproducten. Daarnaast wordt het vaccin tegen het HPV-virus nu ook terugbetaald voor een grotere groep mensen. Patiënten betalen in plaats van 120 euro nog maar 12,80 euro. Een overzicht van wat er deze maand verandert.
Nieuw op 1 juni: alle tabakswaren in neutrale verpakking, en vervallen dienstencheques automatisch terugbetaald
Alle tabakswaren in neutrale verpakking
Neutrale verpakkingen zijn al een tijd de regel voor sigaretten, roltabak, waterpijptabak en enkele andere producten. De verpakking moet een neutrale achtergrondkleur hebben en er mogen geen logo's, opvallende kleuren of merksymbolen op staan. Er zijn ook beperkingen voor het vermelden van de merknaam.
Vanaf juni gelden de regels ook voor onder andere sigaren, cigarillo's, pijptabak, apparaten (zoals pijpen, waterpijpen en toestellen om CBD te roken), vloeitjes, filters en hulzen.
In de winkel kunnen wel nog enkele maanden producten in niet-neutrale verpakkingen liggen. Voor handelaars is er immers een overgangsperiode.
"De invoering van neutrale verpakkingen heeft als doel om de producten minder aantrekkelijk te maken, vooral voor kinderen en jongeren", zegt de FOD Volksgezondheid.
HPV-vaccin terugbetaald tot 30 jaar
De terugbetaling van het HPV-vaccin Gardasil9, dat kan beschermen tegen onder meer baarmoederhalskanker, wordt uitgebreid. Eerder werd het vaccin al terugbetaald voor jongeren van 12 tot 18 jaar; vanaf nu komen daar de jongvolwassenen tussen 19 en 30 jaar bij die nog niet eerder werden gevaccineerd. Voor hoogrisicogroepen, zoals hiv-patiënten, patiënten na een stamceltransplantatie en patiënten voor een orgaantransplantatie, geldt de terugbetaling tot 45 jaar.
Het vaccin kost ruim 120 euro en er zijn drie dosissen van nodig. Dankzij de terugbetaling betaalt de patiënt maar 12,80 euro per prik.
Het humaan papillomavirus (HPV) is een zeer besmettelijk virus dat via seksueel contact wordt overgedragen en door bijna iedereen wordt opgelopen. Hoewel het lichaam het virus meestal zelf opruimt, kan een langdurige infectie leiden tot 6 soorten kanker, waaronder baarmoederhals-, anus- en keelkanker. Naar schatting is HPV verantwoordelijk voor ongeveer 5 procent van alle kankers.
Screening op immuunstoornis SCID bij pasgeborenen gaat van start
Vanaf juni zullen pasgeborenen ook op de levensbedreigende immuunziekte SCID (Severe Combined Immunodeficiency) gescreend worden. Met de hielprik worden pasgeborenen nu al getest op de aanwezigheid van 18 zeldzame, aangeboren ziektes. Aanvankelijk zou SCID al vanaf 2023 gescreend worden, maar die uitbreiding werd verschillende keren uitgesteld.
Severe Combined Immunodeficiency of SCID is een ernstige immuunstoornis, waardoor kleine kindjes door infecties jong kunnen overlijden. De screening via een hielprik is niet verplicht, maar meer dan 99 procent van de pasgeborenen krijgt de hielprik.
Vervallen dienstencheques worden automatisch terugbetaald
Gebruikers van dienstencheques moeten niet langer zelf in het oog houden of hun dienstencheques dreigen te vervallen. Vervallen dienstencheques worden vanaf nu automatisch terugbetaald. Dienstencheques zijn 12 maanden geldig.
De automatische terugbetaling geldt voor dienstencheques die vervallen op 1 juni of later. Voor dienstencheques die voordien vervallen en niet gebruikt worden, geldt de oude regeling: de gebruiker moet zelf de terugbetaling aanvragen voor de vervaldatum. Anders worden ze niet meer terugbetaald.
Voor de automatische terugbetaling moeten de persoonlijke gegevens van de gebruiker, zoals het rekeningnummer, correct zijn ingevoerd in 'Mijn Burgerprofiel' van de gebruiker.
Recht op vergeten verder uitgebreid
Het recht om vergeten te worden bestaat al sinds 2019 voor het afsluiten van schuldsaldoverzekeringen: mensen met een chronische aandoening of ex-kankerpatiënten ondervonden grote moeite om zo'n verzekering af te sluiten of moesten een hoge premie betalen, maar sinds 2019 mag de verzekeraar bij de risicobeoordeling geen rekening meer houden met medische aandoeningen waarvoor de behandeling succesvol is beëindigd.
Afhankelijk van de ziekte gaat het recht in vanaf 10, 5 of 1 jaar na de behandeling. Ook een aantal chronische aandoeningen valt onder de regeling, op voorwaarde dat ze onder controle zijn.
Ex-patiënten moesten in de verzekeringsaanvraag tot nog toe wel nog altijd vermelden dat ze in het verleden aan kanker hebben geleden. Die wordt nu geschrapt.
Daarnaast wordt de regeling uitgebreid naar de reisannulatieverzekering. Sinds 2022 is het recht om vergeten te worden ook al van toepassing bij het afsluiten van een verzekering gewaarborgd inkomen.
Fairtradeproducten te koop met ecocheques
De lijst van producten die consumenten met kunnen aankopen is opnieuw een beetje uitgebreid. Zo kunnen voedings- en textielproducten met een fairtradelabel met die cheques worden aangekocht, net als producten uit de zee met een ASC-label - dat wijst op duurzame kweek.
Daarnaast is er een aanpassing bij de elektroproducten. Onder het label 'energievriendelijke elektro', dat met ecocheques betaald kan worden, vallen nu ook huishoudelijke koelapparaten van klasse A, B of C, vaatwassers van klasse A en was-droogcombinaties van klasse A, B of C.
Alleen nog contractuele aanwervingen bij het spoor
Vanaf 1 juni zal er bij het spoor alleen nog contractueel personeel worden aangeworven. Statutaire aanwervingen zijn verleden tijd. De maatregel maakt deel uit van de plannen van minister van Mobiliteit Jean-Luc Crucke (Les Engagés) om het personeelsbeleid te moderniseren bij de spoorwegen, met name spoorwegmaatschappij , spoornetbeheerder Infrabel en juridische werkgever HR Rail.
Het personeel bij de spoorwegen is momenteel grotendeels statutair benoemd: van de zowat 27.000 werknemers is ongeveer 88 procent statutair. Maar voortaan zullen alle nieuwe werknemers dus een gewoon arbeidscontract krijgen. "Daar zijn geen uitzonderingen op. Vanaf 1 juni zijn er alleen maar contractuele aanwervingen", zegt Dieter Vangeel, woordvoerder van HR Rail.
Nieuwe instroom ziektepensioen wordt stopgezet
Vanaf 1 juni 2026 worden ambtenaren aangesloten bij de ziekte- en invaliditeitsverzekering, in plaats van bij het ziektepensioen. De stopzetting van de nieuwe instroom in het systeem komt er in navolging van een beslissing van de vorige federale regering. Die zorgde ervoor dat vastbenoemde ambtenaren die uitvallen door langdurige ziekte, niet langer definitief - alleen nog tijdelijk - op medisch pensioen gestuurd konden worden.
Het ging toen om 2.000 à 4.000 mensen per jaar, van wie er ongeveer 1.000 jonger waren dan 50 jaar. Zij vielen terug op een beperkt ziektepensioen en wilden in veel gevallen het werk wel nog deels hervatten, maar mochten dat niet.
Door de nieuwe instroom stop te zetten, wil de regering het stelsel op termijn volledig laten uitdoven. In de plaats wordt er voor federale ambtenaren overgestapt op een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en zoals in de private sector.
Nachtarbeid niet meer verboden
Vanaf 1 juni is nachtwerk niet langer verboden. In de theorie was er een algemeen verbod op nachtwerk, waarbij sommige sectoren een uitzondering hadden. Dat is sinds vandaag omgekeerd: nu kan het overal, zonder dat werkgevers daarvoor een uitzondering nodig hebben. Sectorspecifiek kunnen er wel nog kleine verschillen optreden.
In de distributie, logistiek en e-commerce komt er bovendien een specifiek regime waardoor nachtarbeid voortaan tussen 23 uur en 6 uur plaatsvindt. Vroeger was dat van 20 uur tot 6 uur. Wie na 1 juni wordt aangeworven, krijgt dus geen nachtpremie meer voor de uren tussen 20 en 23 uur. Aan lopende contracten verandert er niets.
Ook zijn er nieuwe regels rond vrijwillige overuren. Voorwaarde is wel dat de werknemer akkoord gaat met de extra uren, en er gelden jaarlijkse plafonds. Die worden opgetrokken tot 360 overuren en in de horeca, waar nu al 360 vrijwillige overuren mogen worden gepresteerd, gaat het plafond naar 450 uren.
