De laatste finale-avond is aangebroken. Na middernacht maakt de jury de winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello bekend. Ook vanuit je zetel thuis kun je meestemmen voor de publieksprijs. Wie sprong eruit deze week? De Spaanse furie van Álvaro Lozano Cames, de Italiaanse passie van Ettore Pagano, de zachte kracht van de Amerikaans-Canadese Leland Ko konden publiek en experts zeer begeesteren.
Spaanse peper, Italiaanse passie of Canadese ontroering: stem mee voor de publieksprijs van de Koningin Elisabethwedstrijd
12 topcellisten, 12 heel verschillende karakters en een originele muziekkeuze: dat is de finaleweek van de Koningin Elisabethwedstrijd, die voor de 3e keer aan de cello gewijd is. En het is nog niet gedaan: de laatste 2 cellisten spelen vanavond nog. En daarna, voorbij middernacht, valt het verdict van de jury.
Álvaro Lozano Cames had enorm veel charisma en kreeg de hele zaal mee
Katelijne Boon (Klara en VRT Canvas)
Wie waren de uitblinkers? Katelijne Boon van Klara en VRT Canvas polst de hele week bij kenners naar hun bevindingen en ze voelt ook de temperatuur in de concertzaal. De Spanjaard Álvaro Lozano Cames, de jongste finalist, "had enorm veel charisma en slaagde erin om een hele zaal mee te krijgen."
Op zijn Sjostakovitsj-concerto strooide Álvaro Lozano Cames flink wat Spaanse peper. Het publiek beloonde hem met veel bravo's en een staande ovatie. "Dat ziet de jury natuurlijk ook", zegt Katelijne Boon, "dat dit een jongen is die zalen vol zal krijgen."
De jongste en vurigste van de finalisten: de Spanjaard Álvaro Lozano Cames met Sjostakovitsj
Ook de Italiaanse cellist Ettore Pagano "heeft veel losgemaakt bij het publiek". Hij speelde een prachtige, intense versie van de 'Symfonia concertante' van Sergej Prokofiev. "Bij deze muzikanten hadden we echt het gevoel van 'wauw, hier gebeurt iets!'" zegt Katelijne Boon.
Ettore Pagano (23) begeesterde met Prokofiev
Ook een staande ovatie voor de Amerikaans-Canadese Leland Ko, door Katelijne Boon een "danser op zijn instrument" genoemd. Hij speelde het celloconcerto van Samuel Barber, een primeur voor de Koningin Elisabethwedstrijd. Leland Ko "danst, weent, fluistert en zingt. Een grote kunstenaar", is de mening van celliste Viviane Spanoghe.
Leland Ko ontroerde met het concerto van Samuel Barber
Nog opvallend deze week: de vinnige Duitser Lionel Martin, die het publiek recht liet veren na het concerto van Dvorak, maar die volgens de experts vooral het verplichte werk van Fang Man geweldig goed speelde en het orkest een oerkreet liet slaken. Ook de wat ingetogen, nobel spelende Oezbeek Dilshod Narzillaev kreeg lof van de kenners, net als de elegante Japanner Yo Kitamura.
En dan zijn er nog de 2 finalisten die op zaterdagavond als laatsten spelen: de Canadees Andrew Byun en de Zuid-Koreaanse Tae-Yeon Kim. Vooral die laatste staat bekend als een wedstrijdbeest.
"In principe begint de jury in de finale van een wit blad, maar natuurlijk nemen ze mee wat ze van de finalisten hebben gehoord in de vorige rondes", stipt Katelijne Boon aan. Misschien is dat goed nieuws voor de Russische Maria Zaitseva, die volgens de experts beter uit de verf kwam in de halve finale dan in haar finaleconcert.
Uitdrukkingskracht, vertelkracht, ontroering
Roel Dieltiens, jurylid van de Koningin Elisabethwedstrijd over de kwaliteiten waar hij naar op zoek gaat
Hoe de jury beslist, weten we na middernacht. Over de criteria die ze hanteren zei de Fin Anssi Karttunen eerder dat "foutjes er minder toe doen dan de persoon die achter de cello zit". Ook de Belgische cellist Roel Dieltiens zetelt in de jury. Voor de wedstrijd begon, vertelde hij aan Nicole Van Opstal van Klara wat voor hem van tel is.
Roel Dieltiens is vooral op zoek naar iemand "die de muziek eerlijk en ontwapenend brengt. Iemand die gaat voor uitdrukkingskracht, vertelkracht, ontroering. Er zijn ongelooflijk goede spelers. Het technische niveau gaat elke keer weer stappen vooruit. Onwaarschijnlijk welke perfectie mensen bereiken, maar het moet verder gaan dat dat. Juist dat 'verder gaan' bezorgt mij kippenvel."
Wie speelt er op de laatste finale-avond?
Andrew Ilhoon Byun (28) is een Canadees met Koreaanse roots. En zoals zoveel finalisten komt hij uit een kunstzinnige familie: zijn moeder schildert, zijn zussen zingen en spelen piano.
Byun heeft diploma’s op zak van de Juilliard School en het New England Conservatory en vervolmaakt zich nu aan de Muziekkapel Koningin Elisabeth in ons land. Hij deed het goed bij andere wedstrijden, heeft ook al geregeld met orkest gespeeld, maar is vooral actief als kamermuzikant, in verschillende strijkkwartetten bijvoorbeeld.
Kamermuziek is zijn ding, hij houdt ervan “om samen een interpretatie van een stuk te brengen”, iets helemaal anders dan de massieve klank van een orkest. Op het podium staan is voor Andrew Byun een mix van “focus en passie”. In de finale speelt hij het verplichte werk ‘Four odes to the tidings of flowers’ van Fang Man en ‘Tout un monde lointain’ van Henri Dutilleux.
Andrew Byun: een mix van focus en passie op het podium
De hekkensluiter van de finale is de Zuid-Koreaanse Tae-Yeon Kim. Amper 20, maar al een doorgewinterde soliste met veel concerten op haar palmares en 1e prijzen in internationale wedstrijden, onder meer in de Lutoslawski-wedstrijd. Van die componist speelt ze in de finale het celloconcerto. Opmerkelijk: dat is hetzelfde werk waarmee haar Koreaanse landgenote Hayoung Choi de winnaar werd in 2022.
Op dit moment studeert Tae-Yeon Kim in Philadelphia. Ze houdt erg van hedendaagse muziek, zoals het verplichte werk van de wedstrijd “met al die unieke technieken”, die ze demonstreert door op haar cello te drummen.
De Koreaanse genoot van de voorbereiding en heeft veel gespeeld voor vrienden en leraars. Performen voor publiek vindt ze namelijk heerlijk.
"Ik hou van de aandacht van het publiek", zegt Tae-Yeon Kim
Hoe volg je de ontknoping van de Koningin Elisabethwedstrijd?
Vanaf 20 uur live op Klara en VRT MAX, met Katelijne Boon en gasten en reporter Clara De Decker.
Hoe kun je meestemmen voor de publieksprijs?
Straks na middernacht horen we wie de 1e prijs wint én ook 4 jaar mag spelen op de historische Goffriller-cello van de Spaanse cellist Pablo Casals. Er is ook een publieksprijs van Klara en VRT Canvas, goed voor 2.500 euro. Daarvoor kun je vanavond, na de laatste finalist, online meestemmen via VRT MAX .
