Dat Sarah de Koning met haar debuutbundel meteen de Johan Polakprijs wint, zegt veel. De prijs, goed voor 50.000 euro, bekroont de beste bundel uit de afgelopen 3 jaar in Vlaanderen en Nederland. Dat is dus een prijs die ertoe doet. 'Tekstielen' is daarvan het voldragen bewijs.
Ik ben al aan mijn 10e lezing toe. Dat zegt genoeg, toch?
Intussen ben ik al toe aan een 10e lezing van 'Tekstielen'.
Soms pluk ik er lukraak een gedicht uit en spring ik erin. Soms dompel ik me onder in de 6 cycli als geheel, of beter: laat ik me onderdompelen. Want deze poëzie vraagt om overgave.
Laat me proberen te verwoorden wat er met mij gebeurde toen ik voor het eerst deze adembenemende bundel binnenviel.
Het zijn plakken poëtisch leven
'Tekstielen' bestaat dus uit 6 delen met gedichten als korte, afgebroken stukken leven in de vorm van hecht proza. Ze lijken zo uit het leven gesneden. Je tuimelt midden in een telefoongesprek, een gedachte of een kattebelletje.
Zo begint een gedicht bijvoorbeeld met "Nog steeds? Ja, …" of "En erger nog …".
Een paar keer start de dichter met "Dus", alsof je het eerdere deel van het gesprek of de gedachte hebt gemist en er nu middenin staat.
Dichter en lezer worden in één beweging samengebracht: wij weten allebei iets, we delen een begin en we zijn welkom
Ruth Joos
"Jij weet", dat zijn de eerste 2 woorden van 'Tekstielen'.
Maar wie is die "jij"? Is het de geliefde die meteen in de bundel opduikt? De moeder of vader die later een plaats krijgen? Zijn het de dichters naar wie wordt verwezen, zoals Sylvia Plath of Marina Tsvetajeva? Of richt de dichter zich eenvoudigweg tot de lezer?
Het voelt als een kleine, maar veelzeggende verwelkoming. Dichter en lezer worden in één beweging samengebracht: wij weten allebei iets, we delen een begin en we zijn welkom.
Voor mij klonk deze zinsnede eerder als de straattaalvariant gij weet. Daardoor nestelt deze poëzie zich meteen in het alledaagse. Want er speelt zich veel af in de keuken in 'Tekstielen': tussen de ramen, de glazen, het eten en het rinkelende bestek.
De ontdekking van de dichter
Sarah de Konings schrijven geeft me alles wat ik van poëzie verlang.
Er ontstaan verbanden en gedachten tussen woorden die nooit eerder zo zijn samengebracht. Het voelt als een voorrecht om in de binnenwereld van deze volstrekt unieke poëtische stem rond te waren en een begenadigd dichter en haar thema's te zien geboren worden.
Heb ik alles aan en in deze bundel begrepen? Verre van. Maar ik ben gegrepen en betoverd
Ruth Joos
We maken de zoektocht naar eigen stem en toon mee.
Herhaaldelijk verwijst De Koning daarnaar: "Onder de letter, die zoveel te zien krijgt, langzamerhand zo / onleesbaar voor mezelf geworden en gewoon" of nog "Het jaagt me zoveel angst aan, geef ik toe, die inktvinger van mij".
De bundel eindigt ook met het schrijven: "en / wil ik stem noteren: vraag ik wie, vraagt de stemvork mij wie eerst."
In dit sterke weefsel van taal komen we de moeder en de vader tegen. En uiteraard ook de liefde: "Valt het echt uiteen in houden van en houden", of nog "en ik voorkeur noch verlangen tot vier poten / heb wijl ik ik wankel zo op twee, of geen, want voorover lig ik in bed / en ben ik best eenzaam, voorsprong op verlaten."
Laat alles achter
Heb ik alles aan en in deze bundel begrepen? Verre van. Maar ik ben gegrepen en betoverd. Alsof ik deel uit mocht maken van een groot geheim.
Ik onderging het mysterie van een dichtbundel die eigen associaties toelaat (waarom dacht ik zo dikwijls aan het telefoneren achter glas in de film 'Paris, Texas'?), dieptes aanraakt en zo volstrekt opgaat in taal om dan betekenisvol in galop te eindigen.
Dit staat in het eerste gedicht: "Kan ik het houden, is het van mij, voel ik er hartstocht voor: onbedoeld". "Does it spark joy?", voeg ik er aan toe. Volmondig ja. En dus is deze poëzie er om "te houden van en te houden". Voor altijd.
