Gitaarfabrikant Fender maant in brieven andere fabrikanten aan om te stoppen met de productie van hun S-type-modellen die lijken op de iconische Stratocaster. Ook de bestaande exemplaren moeten vernietigd worden. Dat doet Fender nadat het een rechtszaak had gewonnen in Duitsland tegen een Chinese firma die namaak verkocht. Gitaarliefhebbers wereldwijd reageren verbijsterd. "De genegenheid bij veel mensen die Fender spelen, is aan het verdwijnen", zegt gitaarkenner Pedro De Bruyckere.
Controverse in gitaarwereld: gitaargigant Fender trekt ten strijde tegen Stratocaster-kopieën
Grote kans dat wanneer je je een elektrische gitaar inbeeldt, het om een Stratocaster van gitaarmerk Fender gaat. De iconische, herkenbare vorm is dan ook een van de meest gekopieerde modellen op de markt.
"Ontelbare bedrijven wereldwijd maken hun eigen S-type-modellen", zegt pedagoog en gitaarkenner Pedro De Bruyckere in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Ze mogen niet zeggen dat het een Stratocaster is, want dat is via merkrecht beschermd. Ook de kop van de gitaar is beschermd", legt hij uit.
Luister: in 'Nieuwe feiten' vertelt gitaarliefhebber Pedro De Bruyckere over de opschudding die Fender veroorzaakt
Maar niet alles is beschermd: de body van de gitaar is dat niet. "Fender heeft geprobeerd om ook dat model te laten beschermen in de Verenigde Staten, maar dat is mislukt. De reden? Ze waren veel te laat. Het model bestaat al sinds 1954. Iedereen had het al gekopieerd, omdat het een van de 'oermodellen' is."
Duitse rechtszaak
In maart heeft Fender in Duitsland een proces gewonnen tegen een Chinees bedrijf dat S-type-gitaren aanbood op AliExpress. Toen gebruikte de gitaarfabrikant een nieuw argument. "Dat was niet gebaseerd op het merkenrecht, maar op auteursrecht. Ze hebben gesteld dat het ontwerp een creatieve uiting is, dat het model een vrouwenlichaam heeft en dat de uitvinder Leo Fender het zo bedoeld heeft."
Het kan zijn dat kleine, ambachtelijke gitaarbouwers hierdoor in de problemen komen
Pedro De Bruyckere, gitaarliefhebber
"Omdat de andere partij niet is komen opdagen, heeft de rechter Fender in het gelijk gesteld." Het Chinese merk mag de gitaar niet meer verkopen, krijgt een dwangboete van 250.000 dollar voor elke inbreuk en moet de bestaande stock vernietigen. De kers op de taart: ze moeten ook alle verkochte exemplaren terugvorderen.
Niet alleen goedkope namaak
Dankzij het Duitse proces heeft Fender nu een stok achter de deur om alle andere namaakmodellen aan te pakken. "Ze hebben brieven gestuurd naar heel wat gitaarfabrikanten", weet De Bruyckere.
Daarin vragen ze ook meteen te stoppen met het produceren van de Stratocaster-kopieën én alle verkochte exemplaren op te sporen om samen met de bestaande stock te vernietigen.
Fender richt zich daarmee niet alleen op goedkope namaakmodellen. "Het gaat van heel goedkope bedrijven tot 'boutique builders', die vaak zelfs betere modellen dan Fender zelf maken."
Bekijk: Op YouTube reageren heel wat gitaarliefhebbers fel op Fenders beslissing
Heel wat beroepsgitaristen spelen op zo'n 'kopie'. Die hebben dan wel de iconische vorm, maar zijn vaak uit andere houtsoorten of met een ander gitaarelement ('pick-up') gemaakt dan de originele Fenders.
"Schiet in eigen voet"
"Ik denk dat de soep niet zo heet zal gegeten worden als ze geschonken wordt", reageert De Bruyckere. Alle instrumenten opsporen, inclusief tweedehands exemplaren die al ettelijke decennia oud zijn, is een onmogelijke opdracht.
Toch kan de actie van Fender volgens hem gevolgen hebben. "Kleine bedrijven hebben vaak niet het budget om rechtszaken aan te spannen. Het kan zijn dat die kleine, ambachtelijke gitaarbouwers hierdoor in de problemen komen."
Fender schiet bovendien in eigen voet: op YouTube en internetfora reageren gitaarliefhebbers niet mals voor Fender. "De genegenheid bij veel mensen die Fender spelen, is aan het verdwijnen. Het komt niet sympathiek over."
