Valérie diende op dag van haar dood nog twee klachten in tegen ex: haar ouders blijven geloven dat het geen ongeval was

Nog elke zondag rijdt Patrick met een ruiker bloemen naar Maldegem, naar de plaats waar zijn dochter Valérie 7 jaar geleden tegen een boom reed.

Het ongeval gebeurde op een zondagavond, op een kaarsrechte baan met bomen op de middenberm. Er is op dat moment weinig verkeer. Een mysterieus ongeval, vinden de hulpdiensten die ter plaatse komen.

Als de brandweer Valérie na anderhalf uur kan bevrijden uit het wrak van de auto, is ze nog bij bewustzijn. Ze zal later die nacht overlijden in het Sint-Jansziekenhuis in Brugge. Valérie is op dat moment 22. 

Valérie is een jonge vrouw met een fijne vriendenkring. Ze woont bij haar ouders in Oosterzele en werkt als verpleegkundige op de dienst intensieve zorgen van het AZ Jan Palfijn in Gent.

Begin 2018 leert ze een 7 jaar oudere man kennen. Een vreemde relatie, vinden haar vriendinnen. Anders dan ze van haar gewend zijn, zien ze een Valérie 'die zich zeer onderdanig opstelde en alles deed naar zijn zin.' 

Dwingende controle is niet de enige rode vlag in de relatie. Hij is jaloers, isoleert en manipuleert Valérie. Wanneer ze vaststelt dat hij haar bedriegt, belooft hij dat hij zijn leven zal beteren en dat zij de ware is. Valérie is hopeloos verliefd. 

Er is ook fysiek geweld. Op de Gentse Feesten in de zomer van 2018 zien haar vrienden hoe hij haar een harde slag geeft waardoor ze op de grond valt. Niettegenstaande het advies van vriendinnen gaat ze met hem mee naar huis.  

Op 13 oktober 2018 vertelt ze via WhatsApp aan haar beste vriendin dat ze tegen haar wil seks moet hebben met hem. 

Valérie dient, zoals vele andere slachtoffers, geen klacht in omdat ze zich schaamt. Ze vertelt het wel aan haar grootouders en de avond van het voorval ook aan haar ouders. 

Er volgen nog ruzies. Op 3 november, amper een maand na het WhatsApp-bericht aan haar vriendin, laat Valerie haar ouders via de telefoon meeluisteren met een gesprek dat haar vriend voert met de politie. Hij zegt onder andere dat hij Valérie bij de haren zou sleuren en van de eerste verdieping zou gooien.

Valérie maakt een einde aan de relatie. 

Maar daar stopt het niet. 

Begin 2019 moet de politie meermaals tussenbeide komen bij incidenten aan de woning van Valérie en haar ouders. Alle meldingen worden bestuurlijk afgehandeld en krijgen geen juridisch gevolg. 

Uit de pv's kunnen we een oplijsting maken van alle incidenten die er gemeld zijn.

De man probeert Valérie terug te winnen. Ze laat zich overtuigen om nog eens uit eten te gaan en enkele dagen op reis naar Lissabon. Hij dringt er meermaals op aan hun contacten publiek te maken, maar dat wil zij niet. Wanneer hij haar blijft bestoken met dwingende berichten, blokkeert en verwijdert ze zijn nummer. Ze begint ook een nieuwe relatie.

Begin mei overlijdt haar grootmoeder, aan wie ze zeer gehecht was. Daarna krijgt ze plots een mail van haar ex, met de vraag om nog eens af te spreken. Hij smeekt Valérie hem een nieuwe kans te geven, maar zij geeft hem weinig hoop. 

Enkele weken later, op 1 juni 2019, rijdt ze bij hem langs om nog wat spullen op te halen. Het draait opnieuw uit op geweld. 

Valérie belt haar nieuwe vriend. Die rijdt haar tegemoet en volgt haar met zijn wagen naar huis. Wanneer ze daar aankomt, hebben haar ouders de politie gebeld. 3 politiewagens met 6 politiemensen komen ter plaatse. 

De man probeert weg te komen, maar de politie houdt hem tegen en maakt een pv. De vader van Valérie vraagt om hem mee te nemen naar het politiecommissariaat, omdat hij bang is dat de toestand zal escaleren, maar dat gebeurt niet.

Hij roept in aanwezigheid van de politie tegen Valérie: "Pas maar op vanaf nu waar je je auto zet. Je zal hangen."

Maar de man wordt niet meegenomen voor verhoor en mag beschikken. De politie zegt dat hij de wonde boven zijn oog moet laten verzorgen. Hij rijdt naar het ziekenhuis waar Valérie werkt en maakt haar zwart bij haar collega's.

In haar verklaring aan de politie verzoekt Valérie nogmaals dat haar ex-vriend haar met rust zou laten. Ze laat ook letterlijk neerschrijven: "Ik zou er niet van versteld staan moest hij mij van de weg rijden." 

Op 2 juni doet Valérie de ochtendshift in het ziekenhuis. In de loop van de voormiddag stuurt haar ex een e-mail naar haar ouders, met Valérie in cc, met foto's van een etentje en de reis naar Lissabon in de periode dat haar ouders dachten dat de relatie verbroken was. Hij voegt eraan toe: 'Hoe noemen ze iemand die het doet voor het geld...?'

Hij mailt naar Valérie dat ze de dag voordien zijn wagen beschadigd heeft en dat ze dat moet toegeven in reply op zijn e-mail. Valérie stuurt zijn mail door naar de politieagent die de avond voordien haar verklaring genoteerd heeft, om de beschuldigingen te ontkennen. Ze dient diezelfde dag 2 nieuwe klachten in, één omdat hij dreigt haar van de weg te zullen rijden, een andere klacht omdat hij haar chanteert met het verspreiden van clandestien genomen naaktbeelden van haar. 

Bij het avondeten vertelt ze voor het eerst aan haar ouders dat ze meermaals belaagd, geslagen en verkracht is door haar ex. Ze zegt tegen haar ouders dat ze die avond nog langs het graf van haar grootmoeder wil gaan, daarna op haar werk een verklaring wil laten noteren over wat hij de dag voordien over haar gezegd heeft. Daarna wil ze bij de politie van Gent Ekkergem, in de buurt van het ziekenhuis, een klacht wegens verkrachting indienen tegen hem.

Het politiekantoor van Oosterzele, waar ze woont, is in het weekend gesloten. Ze hoopt dat er een vrouwelijke politieagente van dienst zal zijn om het makkelijker te maken haar verhaal te doen.

Rond negen uur 's avonds vertrekt Valérie bij haar thuis met de wagen. 

Uit het onderzoek zal later blijken dat Valérie die avond naar zee gereden is, wat ze volgens een vriendin wel vaker doet als ze het moeilijk heeft. Ze zal daar een zestal minuten blijven om dan terug richting Gent te rijden. Op een parking in Maldegem blijft ze 27 minuten stilstaan. Enkele minuten later rijdt ze op de Koning Albertlaan tegen een boom. 

De hulpdiensten zijn snel ter plaatse. Valérie leeft nog maar zit vast in het wrak van haar auto. Omdat de portieren vergrendeld zijn, moet de brandweer het dak van de wagen halen. Een brandweerman blijft de hele tijd met haar praten. Na anderhalf uur kunnen ze haar bevrijden. 

Valérie wordt door de hulpdiensten overgebracht naar het AZ Sint-Jan in Brugge. Ze is in acuut levensgevaar en zal om 04.43 uur in het ziekenhuis overlijden. 

In de nacht van het ongeval neemt de politie van Maldegem contact op met de collega's van de politiezone waar de ouders wonen. 2 politieagenten die de dag voordien betrokken waren bij de interventie aan de woning van Valérie melden de ouders het slechte nieuws. De ouders hadden zelf al naar 101 gebeld, omdat ze Valérie niet konden bereiken. 

De politie van Oosterzele vertelt aan de collega's van Maldegem dat bij hun interventie de dag voordien de ex had geroepen dat Valérie maar beter oplet waar ze haar wagen parkeert. 'Wij vernemen tevens dat hij in een autogarage werkt', noteert de politie van Maldegem in hun verslag.

De volgende dag krijgt de politie van Maldegem van het parket in Gent de opdracht een navolgend onderzoek in te stellen. 

De politie kwalificeert het misdrijf als  "opzettelijke slagen en/of verwondingen aan de echtgenoot of persoon met wie verdachte samenleeft of samengeleefd heeft, en ermee een duurzame affectieve en seksuele relatie heeft of gehad heeft".

Het parket vraagt ook aan de politie "contact op te nemen met de parketafdeling zware criminaliteit met het oog op verder onderzoek". Wanneer de politie dat doet, worden ze doorverwezen naar de afdeling gezin, gezien de relatie tussen het slachtoffer en de vermoedelijke verdachte. Er komt geen onderzoek van de afdeling zware criminaliteit. 

De ouders van Valérie zitten met veel vragen. Ze dienen in 2019 een klacht in voor belaging en bedreiging en in 2020 een klacht wegens doodslag. De procureur vordert geen gerechtelijk onderzoek. Na een nieuwe klacht in 2021 wegens verkrachting met de dood tot gevolg wordt een onderzoeksrechter aangesteld. 

Omdat de ouders hun twijfels hebben bij het politieonderzoek dienen ze in 2022 ook klacht in bij Comité P, het vast Comité van Toezicht op de Politiediensten. De ouders van Valérie leggen al hun onbeantwoorde vragen voor aan 2 commissarissen-auditoren van de dienst Enquêtes van Comité P. 

Het uiteindelijke rapport dat Comité P maakt op basis van hun onderzoek is vertrouwelijk. De ouders krijgen geen inzage in het rapport, maar een lid van Comité P laat zich tegen de ouders ontvallen: 'In mijn 45-jarige carrière bij de politie kom ik dergelijke slechte politieonderzoeken gelukkig niet heel frequent tegen.' 

Omdat er een gerechtelijk onderzoek loopt, kan Comité P geen onderzoek doen bij de lokale politiediensten die betrokken zijn bij de zaak. De directie van Comité P stuurt de commissarissen-auditoren naar de onderzoeksrechter om hem op de hoogte te brengen van de 'verontrustende vastgestelde resultaten'.

"Wij legden hierbij de vinger op de wonden in het onderzoek. De onderzoeksrechter bleek niet gediend met onze inmenging." Een van de leden van Comité P zei tegen de ouders dat ze werden afgeblaft en als reactie kregen: "Gaat het Comité P mij nu op de handen zien?" 

Op 12 april 2024, bijna 5 jaar na de dood van Valérie, moet de man dan toch voor de raadkamer verschijnen. Hij wordt voor alle aanklachten buiten verdenking gesteld. Er komt dus geen proces. 

De ouders gaan in beroep bij de Kamer van Inbeschuldigingstelling (KIB), maar ook die oordeelt dat er geen reden is om de man te vervolgen voor doodslag, belaging en verkrachting met de dood tot gevolg. 

Volgens de rechters is het overlijden van Valérie te wijten aan een tragisch ongeval. Ze baseren zich daarvoor op de vaststellingen van de verkeersdeskundige. Die heeft geen zichtbare sporen vastgesteld van contact tussen de wagen van Valérie en een ander voertuig. Het zou wel kunnen, schrijft hij in zijn verslag, dat een andere weggebruiker haar gedwongen heeft naar links te rijden door dicht tegen haar rechterflank te rijden, maar in die situatie zou Valérie geremd hebben en er zijn geen remsporen in de grasberm. De verkeersdeskundige hecht dus weinig geloof aan die theorie.

Voor de verkeersdeskundige is de meest evidente verklaring dat "de bestuurster met sterk verminderde aandacht moet hebben gereden", wellicht omdat ze met haar gsm-toestel bezig was. Maar, schrijft de verkeersdeskundige, "de resultaten van de uitlezing (van het gsm-toestel) zijn ons niet gekend".

Dat laatste klopt, de politie heeft de gsm nooit kunnen uitlezen omdat de ouders de code niet kenden. De politie heeft in het mortuarium nog geprobeerd de gsm te openen met de vingerafdruk van de overleden Valérie maar door het ontbreken van lichaamswarmte ging dat niet meer.  

Ook de Computer Crime Unit van de federale politie in Antwerpen, waar de speurders zitten die het Sky ECC-netwerk hebben gekraakt, zijn niet in de gsm geraakt. Het blijft dus onduidelijk of er stalkerware was geïnstalleerd op het toestel. Bij zijn verhoor door de politie in oktober 2019 zei de ex van Valérie dat hij niet begreep waarom ze naar zee gereden was en waarom haar gsm gewist was.

Op het toestel van haar ex is wel een telefonieonderzoek uitgevoerd. Volgens dat onderzoek bevond zijn toestel zich de avond van het ongeval onder de mast in de buurt van zijn woning. Omdat Valérie zijn nummer geblokkeerd had, stuurde hij eerder die dag berichten met het toestel van zijn vriendin. Op dat nummer is geen telefonieonderzoek gebeurd. 

Ook de berichten over verkrachting zijn voor de rechters geen voldoende reden om de man door te verwijzen. 

Ook de feiten van belaging en bedreiging zijn voor de rechters eenzijdige verklaringen, die worden ontkend door de ex. 

Tegelijk zien de rechters geen aanwijzingen voor een wanhoopsdaad, ondanks de vondst van een afscheidsbrief. Een datum staat er niet op, maar hij moet geschreven zijn na de dood van haar grootmoeder, een maand voordat Valérie zelf om het leven kwam.

Zelfmoord als gevolg van partnergeweld is - zo staat het in de feminicidewet van 2023 - indirecte feminicide. 'Bij indirecte feminicide (...) gaat het om een onopzettelijke doding (...) wanneer het slachtoffer zelfmoord pleegt ten gevolge van (ex-)partnergeweld, intrafamiliaal geweld, genitale verminking of geweld gepleegd door een derde.'

Voor de rechters is de brief geen aanwijzing voor een wanhoopsdaad. "Nergens in deze brief wordt verwezen naar foutief, kwetsend of manipulatief gedrag van de inverdenkinggestelde, die haar gedreven of aangezet zou hebben of zelfs maar zou hebben bijgedragen tot een wanhoopsdaad."

Haar laatste WhatsApp-berichten voor het ongeval waren volgens de rechters ook niet zwaarmoedig of negatief en wijzen dus niet op zelfmoord. Valérie droeg ook haar veiligheidsgordel. "Mocht zij de intentie hebben gehad om suïcide te plegen, had zij die waarschijnlijk niet gedragen."

Volgens de ouders was Valérie door de relatie verstrikt geraakt in een web van leugens en kon ze dat niet langer dragen. Haar ex stuurde meteen na het ongeval, terwijl Valérie vocht voor haar leven, een bericht met 'suïcide' naar haar vrienden. De politie zal hem tijdens zijn verhoor op 13 oktober 2019 vragen of hij dat deed en zijn antwoord was: "Ik weet dat niet meer."

Uit het onderzoek van Comité P hadden de ouders begrepen dat het politieonderzoek verontrustend was. In het arrest van de Kamer van Inbeschuldigingstelling wordt benadrukt dat het onderzoek bijzonder grondig is gebeurd. Kan een gerechtelijk onderzoek grondig gevoerd worden als het politieonderzoek verontrustend was? 

De man is buiten verdenking gesteld. Valérie is volgens justitie niet belaagd, niet verkracht, niet van de weg gereden en heeft geen zelfmoord gepleegd. Voor justitie gaat het om een tragisch ongeval dat te wijten is aan het feit dat Valérie op haar gsm zat, de gsm die geblokkeerd is en niet kan uitgelezen worden. 

Op 3 juni zal het 7 jaar geleden zijn dat Valérie overleden is. Aan het kruis in Maldegem zal een nieuwe ruiker bloemen hangen.