Het Hof van Cassatie heeft de Belgische staat definitief veroordeeld voor het weghalen van metissenkinderen bij hun moeders in koloniaal Congo. 5 vrouwen, die zo in de jaren 50 naar katholieke weeshuizen in België werden gebracht, spanden de zaak aan. De Belgische staat moet hen nu een schadevergoeding betalen. Het gaat om een primeur in Europa.
België veroordeeld voor weghalen van metissenkinderen bij hun moeders in koloniaal Congo: "Primeur in Europa"
5 vrouwen stapten 8 jaar geleden naar de rechter. Ze zijn geboren tussen 1946 en 1950 in Congo, uit een relatie tussen een Belgische man en een Congolese vrouw. De zogenaamde "metissenkinderen".
Dat gebeurde in de periode waarin Congo een Belgische kolonie was. Zoals de meeste metissenkinderen werden ze bij hun gezin weggehaald en naar katholieke weeshuizen in België gebracht. De vrouwen waren op dat moment niet ouder dan 7 jaar.
Documenten die werden teruggevonden in koloniale archieven toonden aan dat de ontvoeringen van metissen werden georganiseerd door Belgische officieren, met medeweten van de Kerk. Belgische koloniale ambtenaren moesten de kinderen uit gemengde relaties opsporen en hun moeders, soms met geweld, dwingen de kinderen af te geven.
Misdaad tegen de menselijkheid
Eind 2024 gaf het Brusselse hof van beroep de vrouwen al gelijk: ze werden zonder toestemming van hun moeders door de Belgische staat weggehaald. De rechtbank spreekt over "de systematische ontvoering van kinderen uit gemengde relaties".
Volgens het internationaal recht dat voortvloeide uit de processen van Neurenberg zijn dit misdaden tegen de menselijkheid, waarbij verjaring niet van toepassing is. Daarmee ging het hof van beroep lijnrecht in tegen de eerdere uitspraak van de burgerlijke rechtbank in 2021.
De Belgische staat moest daarop een betalen aan de vrouwen, voor het leed dat de vrouwen werd aangedaan door hen los te rukken van hun moeders en hun omgeving. Maar ook voor de negatieve impact op hun identiteit.
De Belgische staat diende cassatieberoep in tegen de uitspraak van het hof van beroep. Het is dat cassatieberoep dat vandaag door het is verworpen. Wat de veroordeling van de Belgische staat dus definitief maakt, en de staat dus verplicht de schadevergoeding te betalen aan de vrouwen.
Advocate: "Magnifieke overwinning"
Het is de 1e keer dat een Europese staat veroordeeld wordt om een schadevergoeding te betalen aan slachtoffers van de kolonisatie. "Dit is een grote overwinning voor het recht en voor de ontwikkeling van het Europees recht", reageert advocate Michèle Hirsch op de naar eigen zeggen "magnifieke overwinning" in de metissenzaak.
De advocate neemt naar eigen zeggen dan ook "haar petje af voor de Belgische justitie". Hirschs 5 cliënten, vandaag allemaal grootmoeders en overgrootmoeders, hebben 8 jaar lang gestreden voor gerechtigheid, "en die hebben ze nu eindelijk gekregen", zegt de advocate.
Voorbeeld voor andere koloniale rechtszaken
De advocate hoopt dat België door dit arrest nu als voorbeeld kan dienen in andere koloniale rechtszaken. Zo hoopt ze ook dat er aan een wet gewerkt kan worden over schadevergoedingen voor koloniale misdaden en voor alle mensen van gemengd ras, geboren uit een zwarte moeder en een blanke vader, die tijdens de kolonisatie in Congo, Rwanda of Burundi bij hun moeder zijn weggehaald.
