De Stemming is een groot onderzoek dat peilt naar politieke voorkeuren en maatschappelijke bezorgdheden van de Belgen. Hier vind je de volledige gedetailleerde onderzoeksresultaten en meer informatie over de methode.
De Stemming is een onderzoek door de Universiteit Antwerpen en Université Libre de Bruxelles in opdracht van VRT NWS, De Standaard en RTBF. Sinds 2020 vindt het jaarlijks plaats. Sinds 2025 vindt het onderzoek ook plaats in Brussel en Wallonië. De bevraging van dit jaar werd afgenomen in maart 2026.
Volledige resultaten
Onze artikels zijn een samenvatting en analyse van de belangrijkste resultaten uit De Stemming. Wie dieper in het onderzoek wil duiken, kan ook de volledige onderzoeksresultaten bekijken.
Elke dag wordt een extra deel van De Stemming vrijgegeven. (Onderstaande links zijn enkel op desktop te openen):
De Stemming / L'Enquête Nationale 2026 (DSEN26) - deel 1
De Stemming / L'Enquête Nationale 2026 (DSEN26) - deel 2
De Stemming / L'Enquête Nationale 2026 (DSEN26) - deel 3
De Stemming / L'Enquête Nationale 2026 (DSEN26) - deel 4
De Stemming / L'Enquête Nationale 2026 (DSEN26) - deel 5
Methode
De bevraging
Aan de basis van De Stemming ligt een online bevraging bij 5.354 stemgerechtigde inwoners van België: 2.145 mensen die in het Vlaamse Gewest wonen, 2.126 mensen uit het Waalse Gewest en 1.083 mensen uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Het maatschappelijk onderzoeksbureau BPACT stond in voor het rekruteren van respondenten, UA/ULB stond in voor het ontwerp van de vragenlijst, kwaliteitscontrole van de data, cleaning van de data, analyse en rapportering. Beide academische partners volgden samen het veldwerk op.
De bevraging werd afgenomen van 9 maart tot 5 april 2026. Tijdens die periode werd het nieuws vooral gedomineerd door (de economische gevolgen van) de sluiting van de Straat van Hormuz.
Representativiteit
De onderzoekers wijzen erop dat dit geen totaal willekeurige (random) steekproef is. "Dat is onmogelijk online." Respondenten uit het bestaande panel van BPACT en andere panels werden aangeschreven met de vraag om deel te nemen. In die panels zitten mensen die zich bereid tonen om regelmatig aan onderzoek mee te doen.
Het gaat om een quota steekproef, waarbij beoogd wordt een steekproef te bekomen die gelijkaardig is aan de stemgerechtigde bevolkingen in de 3 gewesten voor wat betreft leeftijd (vijf categorieën), opleiding, geslacht, en woonplaats (provincie).
Van de 5.354 respondenten had 10 procent van de respondenten in het Vlaams Gewest een buitenlandse achtergrond. Dat wil zeggen dat de respondent of (minstens) één van de ouders in een ander land dan België is geboren. In het Waals Gewest gaat het om 21 procent van de respondenten en in het Brussels Gewest om 42 procent.
Als we dit vergelijken met het aandeel in de populaties van de 3 gewesten, vertoont de steekproef een vergelijkbaar aantal als in de populatie (17,1 procent in Vlaanderen, 25,2 procent in Wallonië, en 40,8 procent in Brussel - cijfers StatBel van 1 januari 2025).
De onderzoekers benadrukken dat "het aantal respondenten per land te klein is om afzonderlijke analyses uit te voeren" op basis van deze parameter.
"We zouden dan respondenten met verschillende landen van herkomst moeten samenvoegen, maar dat zou ons geen interessante informatie opleveren over mogelijke effecten van de band met de cultuur van het land van herkomst of over eventuele ervaringen met discriminatie."
Let op: sommige respondenten kunnen bij meerdere landen worden meegeteld. Het is mogelijk dat iemand zelf in Nederland is geboren, met een vader die in Frankrijk is geboren en een moeder die in Duitsland is geboren.
Mededeling onderzoekers over representativiteit:
Voor alle duidelijkheid, de steekproef waarop DSEN26 zich baseert is niet perfect representatief. Er zijn een aantal beperkingen, die trouwens gelden voor zo goed als elk sociaal-wetenschappelijkonderzoek dat met bevolkingssurveyswerkt. De bedoeling is om op basis van het antwoord van een staal van mensen te kunnen schatten wat alle mensen in de populatie denken. Maar dat staal is nooit perfect:
Bepaalde bevolkingsgroepen zijn minder bereikbaar. Laaggeschoolden, mensen die arm zijn, jongeren, mensen zonder internet, anderstaligen (en ook mensen met een migratie-achtergrond) etc. zitten minder in de panels van de grote peilingsbureaus (waar ook wij in DSEN beroep op doen). En als die mensen in hun opinies afwijken van degenen die wél in de panels zitten, dan is er een vertekening.
Zélfs als mensen bereikt kunnen worden—in dit geval: in het panel zitten—dan kunnen ze nog beslissen om niet mee te doen als ze dat gevraagd wordt. Ze zijn bijvoorbeeld niet in politiek geïnteresseerd, vinden de vragenlijst te lang, of te moeilijk. Die doen niet mee of haken af, en dat zorgt ook voor een vertekening.
Deze problemen kunnen voor een stukje worden opgelost door die ondervertegenwoordigde groepen een hoger gewicht te geven en zwaarder te laten wegen in de analyse. Maar het probleem is dat, bijvoorbeeld, laag-geschooldendie niet meedoen wellicht van mening verschillen van de laaggeschoolden die wél meedoen. Dus je verhoogt het gewicht van een sample uit een subgroep die misschien niet representatief is voor die subgroep. Herwegen is ook geen oplossing als je simpelweg te weinig mensen met een bepaald kenmerk hebt. Als je maar 5 mensen van Turkse afkomst in je sample hebt en het zouden er eigenlijk 35 moeten zijn, dan is het heel risicovol om die 5 het gewicht van 35 te geven want 5 is gewoon te weinig; die 5 zijn heel erg waarschijnlijk een zeer afwijkende steekproef uit alle Turken in ons land.
Tenslotte zijn er ook bij een steekproef die perfect is toevallige afwijkingen tussen de mensen in de steekproef en de populatie. Die afwijking is niet systematisch zoals de afwijkingen hierboven, maar kan leiden tot over-of onderschattingen.
Interpretatie en analyse
In alle analyses gebruiken de onderzoekers een proportioneel gewicht (iterative proportional fitting) dat de verdeling van de steekproef corrigeert, zodat de verdeling in de steekproef gelijk wordt gesteld aan de verdeling in de populatie voor wat betreft leeftijd, opleiding, geslacht, provincie (enkel Vlaams en Waals Gewest) en stemgedrag.
Qua stemgedrag zijn er regio-specifieke afwijkingen, die door middel van herweging worden gecorrigeerd.
Voor Wallonië en Brussel kunnen sommige resultaten vergeleken worden met De Stemming van 2025. Voor de Vlaamse data kan niet alleen vergeleken worden met De Stemming van 2025, maar ook met De Stemming van 2020, 2021, 2022, 2023 en 2024.
De onderzoekers benadrukken dat er vooral voor de Brusselse steekproef meer voorzichtigheid bij interpretatie is geboden. "Ze is kleiner en, vooral, de Vlaamse subsample in Brussel is echt klein."
Transparantie
De onderzoekers en de mediapartners (VRT, De Standaard en RTBF) willen, in lijn van de wetenschappelijke methode, zo transparant mogelijk zijn over het onderzoeksproces. Daarom worden de volgende zaken voor iedereen beschikbaar gemaakt:
De onderzoekers zullen het volledige rapport (Powerpoint) en de tabellen en grafieken (Excel) voor iedereen beschikbaar maken van zodra de mediapartners (VRT, De Standaard en RTBF) hun berichtgeving over De Stemming hebben gedaan.
VRT NWS zal de komende dagen in dit artikel elke dag het deel van de studie toevoegen (pdf) waarover die dag bericht is.
De 'ruwe data' worden gedeeld een maand na het uitbrengen van het rapport, zodat de onderzoekers tijd hebben om eventuele fouten die werden gesignaleerd uit het finale databestand te halen.
Voor de eerste keer zal ook de analysecode gedeeld worden. Dat zijn 5.000 lijnen code die gemaakt zijn om de ruwe data te analyseren. Zo zijn alle keuzes die gemaakt zijn tijdens de analyse zichtbaar.
